Strona główna
Norwid - potęga języka Norwid - potęga języka

Norwid - potęga języka

Ostanio mówiliśmy o Norwidzie dając przykłady jego twórczości. Warto też pamiętać o zasadzie...

W krainie łososi, jesiotrów i fok W krainie łososi, jesiotrów i fok

W krainie łososi, jesiotrów i fok

Rzeka Fraser bierze początek w Górach Skalistych i tocząc swe wody przez obszar...

Rosyjski Rosyjski

Rosyjski "Sfinks"

Dzieje tragicznego nierzadko sąsiedztwa Polski z Rosją stanowiły przedmiot wielu badań, analiz,...

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

Joseph Conrad (Wikipedia)W końcu osiemnastego wieku, kiedy rozbiór Polski stał się faktem...

Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany "Kształcenie klasyczne ciągle aktualne"...

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

W ogóle w Prusach mało jest miejsca na ideały. Biorąc rzecz najbezstronniej, ze stanowiska czysto...

Norwid - od poezji do mądrości Norwid - od poezji do mądrości

Norwid - od poezji do mądrości

Choć skończył się Rok Norwidowski, o którym jednak zbyt mało było słychać, warto wracać do...

Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład

Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego  „Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów”...

Jaka edukacja elit? Jaka edukacja elit?

Jaka edukacja elit?

Jedną z bardzo potrzebnych reform jest reforma systemu edukacji. Chodzi bowiem o to, aby odzyskać...

Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka

Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka

ks mayniarczykMinął już rok od odejścia do Pana księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka...

Polonijna parafia Polonijna parafia

Polonijna parafia

Kościół pw. Trójcy Świętej w Chicago (Fot. TROJCOWO.COM)Jednym z niezwykłych fenomenów w skali...

Miejsce prawdy w nauce - wykład Miejsce prawdy w nauce - wykład

Miejsce prawdy w nauce - wykład

miejsce prawdy w nauceReferat prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego "Miejsce prawdy w nauce". XIII...

Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykład Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykład

Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykład

Wykład "Cywilizacyjna funkcja rodziny" prof. dr hab. Piotr Jaroszyńskiego wygłoszony został...

Po co Boże Narodzenie? Po co Boże Narodzenie?

Po co Boże Narodzenie?

Maryja 1Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej...

Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci? Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

Gender jest cywilizacją śmierci. To nie ulega wątpliwości, ponieważ legalizuje i promuje różne...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

wig3Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o...

Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład

Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład

koncepcja demosu"Koncepcja demokracji a koncepcja demosu" to tytuł wykładu prof. dr hab. Piotra...

Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład

Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład

waga chrztu Polski„Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski” - prof. dr hab. Piotr Jaroszyński.

Personalizm a kreacjonizm - wykład Personalizm a kreacjonizm - wykład

Personalizm a kreacjonizm - wykład

personalizm kreacjonizm„Personalizm a kreacjonizm” - prof. dr hab. Piotr Jaroszyński....

Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu

Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu

Polska jest państwem, które leży w Europie Środkowej, w samym jej sercu. Jednak z racji...

Adwent czy bachanalie? Adwent czy bachanalie?

Adwent czy bachanalie?

Okres Adwentu to czas oczekiwania. Na świat przyjść ma Chrystus, Bóg, który stał się człowiekiem....

Święta i obyczaje Święta i obyczaje

Święta i obyczaje

Człowiek nie jest czystym duchem, ale nie jest też tylko ciałem. Człowiek żyje na sposób...

Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019) Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)

Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)

gosc radia lublinGościem Radia Lublin był prof. Piotr Jaroszyński, filozof z Katolickiego...

Współcześni gladiatorzy Współcześni gladiatorzy

Współcześni gladiatorzy

amfiteatrMasowe media, zwłaszcza radio i telewizja, otwierają możliwości przekazywania informacji...

Ojczyzna: dar i zmaganie Ojczyzna: dar i zmaganie

Ojczyzna: dar i zmaganie

piotr jaroszynskiSpotykamy się po raz kolejny w cyklu "Myśląc Ojczyzna". Jak wiemy jest to tytuł...

Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński

Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński

czeslaw jaroszynskiCzesław JAROSZYŃSKI - Urodził się 29 lipca 1931 r. w Balewiczach na Ziemi...

Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę

Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę

Przed Cudownym Obrazem na Jasnej GórzeW zabytkowej bibliotece klasztoru jasnogórskiego stoi duży,...

Nowe nazwy ulic: 4421 Nowe nazwy ulic: 4421

Nowe nazwy ulic: 4421

dzialaczeW świecie spotykamy różne systemy oznaczania ulic. Najprostszy jest chyba system...

Powroty do Platona Powroty do Platona

Powroty do Platona

Zrzut ekranu 2021 06 19 232434Są lektury do których wraca się często...

Bł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpienia Bł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpienia

Bł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpienia

Zrzut ekranu 2021 06 07 142517Warto wracać do myśli pewnego przesłania, jakie pozostawiają nam...

  • Norwid - potęga językaNorwid - potęga języka

    Norwid - potęga języka

  • W krainie łososi, jesiotrów i fokW krainie łososi, jesiotrów i fok

    W krainie łososi, jesiotrów i fok

  • Rosyjski Rosyjski

    Rosyjski "Sfinks"

  • Rosja bez sumienia - Joseph Conrad KorzeniowskiRosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

    Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

  • Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykładKształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

    Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

  • UE a Prusy - Henryk SienkiewiczUE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

    UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

  • Norwid - od poezji do mądrościNorwid - od poezji do mądrości

    Norwid - od poezji do mądrości

  • Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykładObraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład

    Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład

  • Jaka edukacja elit?Jaka edukacja elit?

    Jaka edukacja elit?

  • Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja MaryniarczykaWspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka

    Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka

  • Polonijna parafiaPolonijna parafia

    Polonijna parafia

  • Miejsce prawdy w nauce - wykładMiejsce prawdy w nauce - wykład

    Miejsce prawdy w nauce - wykład

  • Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykładCywilizacyjna funkcja rodziny - wykład

    Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykład

  • Po co Boże Narodzenie?Po co Boże Narodzenie?

    Po co Boże Narodzenie?

  • Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

    Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

  • Wigilia niesie nadzieję dla wszystkichWigilia niesie nadzieję dla wszystkich

    Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

  • Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykładKoncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład

    Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład

  • Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykładAktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład

    Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład

  • Personalizm a kreacjonizm - wykładPersonalizm a kreacjonizm - wykład

    Personalizm a kreacjonizm - wykład

  • Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmuTradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu

    Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu

  • Adwent czy bachanalie?Adwent czy bachanalie?

    Adwent czy bachanalie?

  • Święta i obyczajeŚwięta i obyczaje

    Święta i obyczaje

  • Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)

    Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)

  • Współcześni gladiatorzyWspółcześni gladiatorzy

    Współcześni gladiatorzy

  • Ojczyzna: dar i zmaganieOjczyzna: dar i zmaganie

    Ojczyzna: dar i zmaganie

  • Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław JaroszyńskiNie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński

    Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński

  • Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną GóręNieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę

    Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę

  • Nowe nazwy ulic: 4421Nowe nazwy ulic: 4421

    Nowe nazwy ulic: 4421

  • Powroty do PlatonaPowroty do Platona

    Powroty do Platona

  • Bł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpieniaBł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpienia

    Bł. Ks. Michał Sopoćko – sens cierpienia

Człowiekowi zawsze grozi to, że albo będzie potraktowany jak rzecz (gdy na przykład zostanie przewrócony i kopnięty, tak jakby był drewnianym klockiem), albo też że potraktowany będzie jako żywe narzędzie. Pierwsza sytuacja jest bardzo czytelna, zdarzyć się może komuś, kto zostanie napadnięty przez chuliganów, albo kto musi żyć w ustroju chuligańskim, który zinstytucjonalizował traktowanie człowieka jako rzeczy. Od roku 1917 dziesiątki, a nawet setki milionów ludzi było świadkami i ofiarami takiego traktowania. Czym jednak jest to drugie zagrożenie - stanie się żywym narzędziem?

Żywym - a więc już nie rzeczą, narzędziem - a więc jeszcze nie osobą. Takim żywym narzędziem są oczywiście zwierzęta. Chłop nie pyta konia, czy chce ciągnąć pług, lecz po prostu bierze go za uzdę i zaprzęga. Wszelako w Grecji i w Rzymie był stan ludzi, których określano mianem niewolników. Jak powie Arystoteles: „Jest zaś narzędziem ponad narzędzia każdy sługa" (Polityka, I, 2, 5). A więc i człowiek może być traktowany jako żywe narzędzie; nie każdy, lecz ten, który jest niewolnikiem.

W świecie zachodnim nie ma już stanu niewolniczego i wydawałoby się, że dziś o żywym narzędziu można spokojnie zapomnieć. A tymczasem tak nie jest. I dziś człowiekowi, również z tzw. Zachodu, niebezpieczeństwo bycia żywym narzędziem ciągle zagraża. Jednak człowiek tylko niekiedy zdaje sobie z tego sprawę.

Bierze się to stąd, że patrzymy na problem niewolnictwa powierzchownie i w formie zideologizowanej, a więc wyobrażamy sobie plantację a na niej Murzyna, którego batem bije nadzorca. Tymczasem patrząc głębiej, zobaczymy, że problem ten w Grecji wyglądał inaczej. Grekom nie tyle imponowała władza nad niewolnikami, ile odczuwali oni konieczność posiadania niewolników do wykonywania różnych prac służebnych, gdyż dzięki temu sami mogli swobodnie oddać się polityce lub filozofii. Istniał natomiast następujący problem teoretyczny (a nie ideologiczny!):

Czy pewni ludzie nie są niewolnikami z natury? Arystoteles się wahał - raz mówił, że tak, innym razem, że jednak nie, że wielu wolnych ma duszę niewolnika, a wielu niewolników ma duszę ludzi wolnych. Cóż więc znaczy w tym przypadku „posiadać duszę człowieka wolnego"? Rzecz ciekawa, Arystoteles wcale nie analizuje wolności jako takiej - ani wolności obywatelskiej, ani też wolności osobistej. Zwraca się natomiast wielokrotnie w stronę... rozumu. To rozum decyduje o byciu wolnym.

Kto jest niewolnikiem z natury? Ten, „kto o tyle tylko ma związek z rozumem, że go spostrzega u innych" (Polityka, I, II, 13), a także ten, kto „nie posiada zdolności do rozważania" (bouleutikon) (ibid., I, V, 6). Dlaczego właśnie tak? Odpowiedź jest prosta: człowiek, który nie umie posługiwać się własnym rozumem dla odróżnienia prawdy od fałszu, środków od celu, ten doskonale nadaje się na niewolnika i staje się niewolnikiem. Cóż z tego, że jest wolny, skoro jego wolność jest nierozumna? Wolność nierozumna niczym nie różni się od zachcianek, a zachcianki wprawdzie są własne, lecz ich cele są cudze.

Bezrozumny człowiek, którego próbuje się upoić hasłem wolności, staje się dla spryciarzy żywym narzędziem dochodzenia do pieniędzy i władzy. Żywym - ponieważ zdolny jest oglądać obrazki i czytać napisy, narzędziem - ponieważ nie rozumie prawdziwego celu, dla którego został użyty.

W ten sposób w najbardziej nawet liberalnej cywilizacji wrócić może niewolnictwo znaturalizowane. Tej naturalizacji pomaga szkoła, która nie uczy, polityk, który kłamie, mass media, które zabawiają się efektami socjotechnicznymi i kosztem rozumu manipulują podświadomością. Wówczas samo państwo staje się plantacją pielęgnującą żywe narzędzia, którym wcale niełatwo jest wytłumaczyć, że... są niewolnikami, skoro nie rozwinęli zdolności do refleksji. Takie niewolnictwo nie boli, ale człowiek jako osoba jest zdegradowany. Kto wie, czy dziś niepostrzeżenie i Polska nie staje się taką plantacją?

Piotr Jaroszyński
"Naród tylu łez"
Norwid - potęga języka

Ostanio mówiliśmy o Norwidzie dając przykłady jego twórczości. Warto też pamiętać o zasadzie recytowania wiersza, zwłaszcza klasycznego...

W krainie łososi, jesiotrów i fok

Rzeka Fraser bierze początek w Górach Skalistych i tocząc swe wody przez obszar zachodniokanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska, uchodzi do cieśniny Georgia (Ocean Spokojny). Jak na rzeki...

Rosyjski

Dzieje tragicznego nierzadko sąsiedztwa Polski z Rosją stanowiły przedmiot wielu badań, analiz, refleksji...

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

W końcu osiemnastego wieku, kiedy rozbiór Polski stał się faktem dokonanym, świat określił go natychmiast jako zbrodnię. Owo surowe potępienie wyszło oczywiście z Europy Zachodniej; trudno się było...

Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany "Kształcenie klasyczne ciągle aktualne" został wygłoszony w Liceum Klasycznym im. Papieża Jana Pawła II w Ostrołęce, 01.12.2018 r.

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

W ogóle w Prusach mało jest miejsca na ideały. Biorąc rzecz najbezstronniej, ze stanowiska czysto filozoficznego, państwo to jest jednym z najciemniejszych objawów ducha ludzkiego w dziejach...

Norwid - od poezji do mądrości

Choć skończył się Rok Norwidowski, o którym jednak zbyt mało było słychać, warto wracać do twórczości tego wielkiego poety...

Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego „Obraz Moskwy w poglądach naszych wieszczów” został wygłoszony 28 września 2014 r. w Parafii św. Jacka w Chicago, 3636 W. Wolfram. Prof. Piotr Jaroszyński...

Jaka edukacja elit?

Jedną z bardzo potrzebnych reform jest reforma systemu edukacji. Chodzi bowiem o to, aby odzyskać polskie elity, które w czasie wojny były mordowane, a po wojnie, w okresie PRL, deformowane....

Wspomnienie ś.p. księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka

Minął już rok od odejścia do Pana księdza profesora Andrzeja Maryniarczyka...

Polonijna parafia

Jednym z niezwykłych fenomenów w skali światowej są parafie polonijne. Skupiają w sobie bowiem nie tylko życie religijne, ale też społeczne i kulturalne. Gdziekolwiek Polacy udawali się na...

Miejsce prawdy w nauce - wykład

Referat prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego "Miejsce prawdy w nauce". XIII Międzynarodowy Kongres „Katolicy a wychowanie – współczesne wyzwania szkolnictwa wyższego i nauki”, Wyższa Szkoła Kultury...

Cywilizacyjna funkcja rodziny - wykład

Wykład "Cywilizacyjna funkcja rodziny" prof. dr hab. Piotr Jaroszyńskiego wygłoszony został podczas konferencji naukowej: Państwo dla rodziny - rodzina dla państwa, Stowarzyszenie na rzecz...

Po co Boże Narodzenie?

Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza wigilijna, najbliżsi, prezenty, kolędowanie, pasterka, a...

Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

Gender jest cywilizacją śmierci. To nie ulega wątpliwości, ponieważ legalizuje i promuje różne formy odbierania życia lub uniemożliwienie jego przekazywania. Wysuwanie na plan pierwszy ochrony...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w tym roku. Sięgamy bowiem pamięcią do własnych...

Koncepcja demokracji a koncepcja demosu - wykład

"Koncepcja demokracji a koncepcja demosu" to tytuł wykładu prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego, kótre odbyło się podczas XIX Sympozjum Tarnogórskiego "Demokracja autentyczna czy totalitarna"....

Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski - wykład

„Aktualność i waga Jubileuszu Chrztu Polski” - prof. dr hab. Piotr Jaroszyński.

Personalizm a kreacjonizm - wykład

„Personalizm a kreacjonizm” - prof. dr hab. Piotr Jaroszyński. „Ewolucjonizm czy kreacjonizm?" - VI Międzynarodowe Sympozjum Filozoficzne z cyklu: „Przyszłość cywilizacji Zachodu"; organizator:...

Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu

Polska jest państwem, które leży w Europie Środkowej, w samym jej sercu. Jednak z racji politycznych, a nie geograficznych jawi się po dziś dzień w świadomości ludzi Zachodu jako państwo należące do...

Adwent czy bachanalie?

Okres Adwentu to czas oczekiwania. Na świat przyjść ma Chrystus, Bóg, który stał się człowiekiem. Stajemy tu wobec tajemnicy wiary. Bez wiary nie poznamy prawdziwego Boga. Ale nie poznamy...

Święta i obyczaje

Człowiek nie jest czystym duchem, ale nie jest też tylko ciałem. Człowiek żyje na sposób duchowo-cielesny. Dlatego musi nieustannie szukać tej współmierności, która pozwala mu sprawy duchowe,...

Sympozjum „Religia czy ideologia? Spór o miejsce religii w kulturze”

Katedra Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL, Akademia Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, Fundacja „Klasyczna Szkoła Filozofii im. O. Jacka Woronieckiego” oraz Universitat Abat Oliba CEU,...

Gość Radia Lublin: prof. Piotr Jaroszyński (10.04.2019)

Gościem Radia Lublin był prof. Piotr Jaroszyński, filozof z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i publicysta, z którym Tomasz Nieśpiał rozmawiał o 9. rocznicy katastrofy smoleńskiej.