STRONA GŁÓWNA

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

      PIOTR JAROSZYŃSKI  

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Ojciec Krąpiec: gwiazdy nad Podolem

Ojciec Krąpiec: gwiazdy nad Podolem

Minęła 13. rocznica odejścia do Pana ojca profesora Mieczysława Alberta Krąpca...

Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską

Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską

piotr jaroszynskiBez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać...

Odkłamać słowo - sympozjum Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL, 22-23 kwietnia 2021

Odkłamać słowo - sympozjum Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL, 22-23 kwietnia 2021

Odkłamać słowo PLAKAT 700 pierwszy dzień 22.04.2021 Zapraszamy do udziału w...

Przedwiośnie polskie

Przedwiośnie polskie

Zrzut ekranu 2021 04 14 094143Polskie przedwiośnie, długie, zimne ale niesie w sobie jakąś...

Zofia Kossak

Zofia Kossak

z kossak 1933Zofia Kossak jest autorką ok. 40 książek, które zostały przetłumaczone na ponad 20...

Moralne wyzwania dla Polski

Moralne wyzwania dla Polski

Zrzut ekranu 2021 03 08 174520Zostańmy może przy twórczości Zygmunta Krasińskiego, bo to postać...

Wieszcz Krasiński

Wieszcz Krasiński

Czas wielkiego postu, to czas pewnej zadumy, refleksji, wiary, modlitwy, tego czego nam na co...

Józef Brandt tak polski

Józef Brandt tak polski

Brandt11Jest ciekawe, że Polska nie tylko w okresie niepodległości, ale również w czasach zaborów...

Uczelnia ma istnieć!

Uczelnia ma istnieć!

Zrzut ekranu 2021 02 04 113724Temat jakim warto nadal się zajmować, to kształcenie zwłaszcza na...

 Elity, ale wykształcone

Elity, ale wykształcone

Zrzut ekranu 2021 01 30 082508"Oczkiem w głowie" każdego kulturalnego społeczeństwa jest...

Traugutt

Traugutt

traugutt 2Styczeń przywodzi na myśl postać, która zabłysnęła w dziejach Polski wielkim heroizmem i...

Piękno polskiej mowy

Piękno polskiej mowy

Zrzut ekranu 2021 01 16 121013Piękno polskiej mowy - Calgary (Kanada) luty 2002

Ameryka w pułapce?

Ameryka w pułapce?

Zrzut ekranu 2021 01 16 100347Od pewnego czasu uwaga świata skierowana jest na Amerykę...

Nasz świat

Nasz świat

advent 3878321 640Do istoty ludzkiego życia należy pokonywanie najrozmaitszych trudności. W każdej...

Non omnis moriar

Non omnis moriar

Sentencja Horacego „Nie wszystek umrę” pasuje do dzieła, które pozostawił po sobie ksiądz kanonik...

Ekologia - nauka czy ideologia? XIX Międzynarodowe Sympozjum z cyklu «PRZYSZŁOŚĆ CYWILIZACJI ZACHODU» 3 grudnia 2020

Ekologia - nauka czy ideologia? XIX Międzynarodowe Sympozjum z cyklu «PRZYSZŁOŚĆ CYWILIZACJI ZACHODU» 3 grudnia 2020

Ekologia nauka czy ideologia plakatXIX Międzynarodowe Sympozjum z cyklu «PRZYSZŁOŚĆ...

Słowo i dom

Słowo i dom

Talenty same nie rosną, a na pewno nie dojrzeją do pełni swych możliwości. Talenty muszą być...

Victoria polska

Victoria polska

Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne...

Moc literatury

Moc literatury

kochanowskiWielu z nas pamięta słowa wypowiedziane w UNESCO 2 czerwca 1980 r. przez św. Jana Pawła...

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

Prymas w poznaniuStefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i...

  • Ojciec Krąpiec: gwiazdy nad Podolem

    Ojciec Krąpiec: gwiazdy nad Podolem

    piątek, 14, maj 2021 09:11
  • Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską

    Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską

    wtorek, 27, kwiecień 2021 09:38
  • Odkłamać słowo - sympozjum Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL, 22-23 kwietnia 2021

    Odkłamać słowo - sympozjum Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL, 22-23 kwietnia 2021

    poniedziałek, 19, kwiecień 2021 09:12
  • Przedwiośnie polskie

    Przedwiośnie polskie

    środa, 14, kwiecień 2021 09:40
  • Zofia Kossak

    Zofia Kossak

    poniedziałek, 15, marzec 2021 09:18
  • Moralne wyzwania dla Polski

    Moralne wyzwania dla Polski

    poniedziałek, 08, marzec 2021 17:44
  • Wieszcz Krasiński

    Wieszcz Krasiński

    sobota, 27, luty 2021 10:25
  • Józef Brandt tak polski

    Józef Brandt tak polski

    poniedziałek, 15, luty 2021 12:42
  • Uczelnia ma istnieć!

    Uczelnia ma istnieć!

    czwartek, 04, luty 2021 11:36
  •  Elity, ale wykształcone

    Elity, ale wykształcone

    sobota, 30, styczeń 2021 08:24
  • Traugutt

    Traugutt

    sobota, 16, styczeń 2021 13:18
  • Piękno polskiej mowy

    Piękno polskiej mowy

    sobota, 16, styczeń 2021 10:08
  • Ameryka w pułapce?

    Ameryka w pułapce?

    sobota, 16, styczeń 2021 10:02
  • Nasz świat

    Nasz świat

    poniedziałek, 14, grudzień 2020 19:00
  • Non omnis moriar

    Non omnis moriar

    piątek, 04, grudzień 2020 14:10
  • Ekologia - nauka czy ideologia? XIX Międzynarodowe Sympozjum z cyklu «PRZYSZŁOŚĆ CYWILIZACJI ZACHODU» 3 grudnia 2020

    Ekologia - nauka czy ideologia? XIX Międzynarodowe Sympozjum z cyklu «PRZYSZŁOŚĆ CYWILIZACJI...

    środa, 02, grudzień 2020 13:45
  • Słowo i dom

    Słowo i dom

    sobota, 05, wrzesień 2020 19:35
  • Victoria polska

    Victoria polska

    wtorek, 04, sierpień 2020 10:21
  • Moc literatury

    Moc literatury

    wtorek, 30, czerwiec 2020 12:43
  • Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

    Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

    sobota, 06, czerwiec 2020 09:37

 

Wiele mówi się o reformie edukacji, która rzeczywiście jest potrzebna...

 

Piotr Jaroszyński
 
Jaka edukacja elit?
 
Jedną z bardzo potrzebnych reform jest reforma systemu edukacji. Chodzi bowiem o to, aby odzyskać polskie elity, które w czasie wojny były mordowane, a po wojnie, w okresie PRL, deformowane. Niestety, po roku ’89, w dalszym ciągu brakuje konstruktywnego pomysłu na to, jak te elity odzyskać. Co gorsza, wraca się ciągle do ideologii utylitaryzmu, która prowadzi do dehumanizacji życia osobistego i społecznego, niezależnie od tego, czy rządzi lewica czy prawica. Utylitaryzm to wielka pułapka. Polega ona na tym, że każdy człowiek, bogaty i biedny, wykształcony i niewykształcony, zostaje sprowadzony do roli narzędzia, zaś cel życia zostaje zagubiony. Tymczasem ten cel zdobywa się dzięki odpowiedniemu wychowaniu i wykształceniu o nastawieniu świadomie nieutylitarnym. 
 
Wykształcenie mające na uwadze cel jest inne niż to, które ma na uwadze środki i narzędzia. Można opracować nowy typ samolotu, jeszcze doskonalszy niż poprzedni, można zrobić jeszcze doskonalsze wiertło, ale ani samolot, ani wiertło nie generują samoczynnie celu ludzkiego życia i sposobu w nim uczestniczenia. Do tego potrzebne jest odpowiednie wykształcenie. W tradycji określano je mianem wykształcenia wolnego – artes liberales. Wolnego dlatego właśnie, że jest dla człowieka, który potrafi uczestniczyć w celu swojego życia. A cel nie jest środkiem, nie jest narzędziem. 
 
Jakie dziś ramy powinno nadać się wykształceniu humanistycznemu? Wydaje się, że w grę wchodzą tu cztery przedmioty: greka, łacina, retoryka i filozofia klasyczna – jako najbardziej podstawowe, a których, niestety już w programach szkolnych nie ma. To zaś oznacza, że wykształcenie takie zostało po prostu wyeliminowane, a co za tym idzie zostało zdehumanizowane. 
 
Dlaczego właśnie te cztery przedmioty powinny być punktem odniesienia przy układaniu programu edukacji humanistycznej na poziomie szkoły średniej? Dlatego że przedmioty te nie są ograniczone do pewnej specjalności tylko, ale mają walor uniwersalny. Greka i łacina dostarczają słownictwa, które obecne jest we wszystkich językach europejskich, i to słownictwa, które dotyczy spraw dla kultury najważniejszych. I nawet jeśli w danym języku jest odpowiednik słowa greckiego lub łacińskiego, to i tak używamy słów jednego z tych języków, a nie słów rodzimych. Mówimy „kultura”, a mogliśmy powiedzieć „uprawa”, mówimy „substancja”, a moglibyśmy powiedzieć „podstawa”, mówimy „chronologiczny” a moglibyśmy powiedzieć „uwzględniający czas”. Takich przykładów są tysiące. Zrozumieć własny język polski, to znać najpierw język grecki i łaciński. A jeżeli humaniście zależeć powinno na tym, żeby język ojczysty rozumieć, to po prostu musi on sięgać do greki i łaciny.
 
Ale jest jeszcze retoryka i filozofia. I te przedmioty ujęte klasycznie posiadają wymiar uniwersalny, nie są tylko jednym z przedmiotów jak chemia czy biologia. Retoryka klasyczna dotyczy umiejętności opanowania wysokiej kultury słowa, zarówno pisanego jak i mówionego w każdej okoliczności. Umiejętność swobodnej werbalizacji myśli jest umiejętnością jak najbardziej ludzką, którą powinien posiadać każdy człowiek, a cóż dopiero humanista. Tymczasem na co dzień i od święta doświadczamy, jak wielkie problemy stwarza umiejętność poprawnego, stosownego i bogatego wypowiadania się. Odnieść można wrażenie, że przedmiot zwany językiem polskim nie jest po prostu w stanie spełnić pokładanych w nim nadziei. Ten przedmiot obejmuje zbyt mało godzin lekcyjnych i z kolei zbyt wiele materiału, co sprawia, że tu właśnie nie przekłada się na zdobycie umiejętności praktycznych, czyli umiejętności sprawnego mówienia i pisania, którą można też określić mianem wysokiej kultury literackiej.
 
A wreszcie filozofia. Wokół tej dziedziny pojawia się najwięcej nieporozumień. I słusznie. Dlatego trzeba podkreślić, że z punktu widzenia dydaktycznego chodzi przede wszystkim o filozofię klasyczną, a nie jakąkolwiek. Filozofia, w odróżnieniu od wielu innych nauk, niejedno ma imię. To imię, o które chodzi w wykształceniu humanistycznym na poziomie szkoły średniej, dotyczy filozofii klasycznej, a więc tej która ukazuje podstawy rozumienia tego, co rzeczywiste i która pozwala ogarnąć całość rzeczywistości w jej racjach ostatecznych. Takie poznanie nie jest spekulacją, ale mądrością – bo to jest właśnie imię filozofii klasycznej: miłość mądrości.
 
Dezintegracja programu nauczania i nadmierny nacisk na utylitaryzm prowadzi do regresu kultury, blokuje rozwój elit, które potrafiłyby szerzej patrzeć na świat, choć w poczuciu odpowiedzialności za własną ojczyznę. Dlatego warto przywrócić kanon edukacji klasycznej tam, gdzie jest ku temu zainteresowania i są możliwości, czy to będą szkoły państwowe, czy prywatne. Ale efekty będą niezwykłe. Trzeba się tylko odważyć i przywrócić do edukacji: grekę, łacinę, retorykę i filozofię klasyczną. Kanon ten sprawdzał się przez wieki, a właściwie przez ponad dwa tysiące lat. Sprawdzi się i teraz.

HEADER 

Beata
0 # Beata 2016-06-30 14:05
Serdecznie dziękuję.
Beata
0 # Beata 2016-06-23 13:29
Witam serdecznie.
Zaciekawił mnie temat filozofii klasycznej, jednak słabo się w niej orientuję. Mam prośbę, czy umieściłby Pan na swojej stronie spis najważniejszych lektur z zakresu w/w dziedziny? Chętnie powiększę swoją biblioteczkę o te pozycje z nadzieją, że i moja rodzina z nich będzie korzystać.
A może również z retoryki klasycznej? Obecnie mam jedną, napisaną przez Pana z dołączoną płytą CD.

Pozdrawiam
PJaroszyński
0 # PJaroszyński 2016-06-29 19:44
1. Rozmowy z Ojcem Krąpcem na płytach CD

2. Wprowadzenie do filozofii (Krąpiec, Kamiński, Zdybicka, etc.)

Pozdrawiam

DMC Firewall is a Joomla Security extension!