Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka


fot. Tomasz Strąg, Radio Maryjafot. Tomasz Strąg, Radio Maryja

Chrześcijaństwo inkulturowane w dziedzictwie Grecji i Rzymu pogłębia znaczenie suwerenności ludzkiej osoby, z uwagi na to, że człowiek został stworzony na obraz Boga i w sposób wolny może Boga wybierać. To najwyższy wymiar kultury wolności jaką człowiek może osiągnąć, i dzięki której staje się autentycznie niepodległy – akcentował dziś prof. Piotr Jaroszyński, wykładowca KUL i WSKSiM podczas X Międzynarodowego Kongresu „Katolicy i Niepodległość” w Toruniu.


Wymiary niepodległości starożytnych Greków możemy rozpatrywać w czterech aspektach: cywilizacyjnym, kulturowym, politycznym i ludzkim. Wymiar cywilizacyjny pojawił się wtedy, kiedy mała Grecja została zaatakowała w połowie VI w. przed Chrystusem przez największe wówczas imperium świata –  Persję.

– Wtedy Grecy uświadomili sobie kim są. Uświadomili sobie, że są nie tylko małym plemieniem, ale że ich osiągnięcia, wielkość są czymś, co daje podstawę tożsamości – nie tylko Grecji, ale Europy, a potem również i świata. Kiedy pod Platejami w roku 479 Grecy pokonali Persów, jeden z wielkich humanistów, Lizjasz, tak pisał: „Owego dnia zwieńczyli Ateńczycy poprzednie walki pięknym zakończeniem. Europie zapewnili trwały stan wolności (…). „Wolność”, „niepodległość” – to właśnie to słowo tak cenne w kulturze greckiej. Grecy wygrali mając świadomość o co walczą – to była misja cywilizacyjna. Zwłaszcza św. Jan Paweł II podkreślał, że to była opatrznościowa rola inkulturacji chrześcijaństwa w kulturze greckiej i rzymskiej, więc właśnie tutaj spotykamy się z tym niezwykle jasnym, daleko sięgającym wprzód widzeniem – wyjaśnił profesor.

Piotr Jaroszyński zaznaczył, że kultura obejmuje styl życia charakterystyczny dla danego społeczeństwa. Podkreślił, że dzięki m.in. słowom Peryklesa lepiej możemy zrozumieć, że nasza tożsamość polska zakorzeniona jest w kulturze Greckiej. Do tej kultury musimy wracać, żeby się nie zagubić – dodał prelegent.

„W naszym życiu państwowym kierujemy się zasadą wolności. W życiu prywatnym nie wglądamy z podejrzliwą ciekawością w zachowanie się naszych współobywateli, nie odnosimy się z niechęcią do sąsiada, jeśli się zajmuje tym, co mu sprawia przyjemność. I nie rzucamy w jego stronę owych pogardliwych spojrzeń, które wprawdzie nie wyrządzają szkody, ale ranią. Kierując się wyrozumiałością w życiu prywatnym, szanujemy prawa w życiu publicznym; jesteśmy posłuszni (…) prawom, zwłaszcza tym niepisanym, które bronią pokrzywdzonych, i których przekroczenie przynosi powszechną hańbę” – pisał Perykles 2 tys. lat temu.

Wykładowca WSKSiM i KUL akcentował, iż utrata niepodległości może nastąpić wskutek podboju przez obcych, napływu obcych ludów, zagrożenia wewnętrznego, niestabilności państwa, braku patriotyzmu i braku kultury wolności. Na te czynniki zwracali uwagę Grecy.

W Europie, gdzie panuje kryzys migracyjny, aktualne są myśli Arystotelesa, który podkreślał, że społeczeństwo to coś więcej, niż skupienie się dowolnej masy ludzi.

„Jeżeli bowiem w skład takiej masy wchodzą grupy zbyt różnorodne, to ciągle istnieje niebezpieczeństwo przewrotów. Swoistym przykładem takiej niebezpiecznej różnorodności jest napływ emigrantów (…). Obywatele Antissy, którzy przyjęli wygnańców z Chios byli zmuszeni wyrzucić ich z bronią w ręku. Przeciwnie zaś mieszkańcy miasta Zankle, którzy przyjęli Samijczyków, sami zostali przez nich wypędzeni. Mieszkańcy Apollonii nad Morzem Czarnym po sprowadzeniu nowych osadników wzniecili powstanie, a tak samo doszło do zaburzeń i walki w Syrakuzach, gdy po obaleniu tyranii nadano obywatelstwo obcym i najemnikom. Mieszkańcy Amfipolis, którzy przyjęli osadników z Chalkis, zostali przez nich po największej części wyrzuceni” – zaznaczał w „Polityce” Arystoteles.

Niepodległość państwa jest dla niepodległości człowieka, by człowiek w sposób wolny mógł budować kulturę bycia człowiekiem, czyli rozwijać się w środowisku ludzkim.

– Polityka nie zastąpi kultury wysokiej, bo nie daje celów, lecz zabiega o środki. Chrześcijaństwo inkulturowane w dziedzictwie Grecji i Rzymu pogłębia znaczenie suwerenności ludzkiej osoby, z uwagi na to, że człowiek został stworzony na obraz Boga i w sposób wolny może Boga wybierać (…). To najwyższy wymiar kultury wolności jaką człowiek może osiągnąć, i dzięki której staje się autentycznie niepodległy – podkreślił prof. Piotr Jaroszyński.

W wąskim przejściu między Belgią i Niemcami, na terenie Holandii, leży jedno z piękniejszych miast europejskich. Któż dziś nie zna jego magicznej...

Siła słowa Juliusza Słowackiego Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Nerwowe szukanie sponsorów dla wielu przedsięwzięć jest dziś zjawiskiem coraz częstszym. Dziedziną, która w sposób szczególny cierpi na brak...

Emigracja to nie jest lekki chleb. Do wyższych zarobków czy lepszych warunków mieszkaniowych za granicą człowiek się szybko przyzwyczaja, natomiast...

Konstytucja to najważniejszy dokument państwa, ponieważ określa jego ustrój, rodzaj władzy, prawa i obowiązki obywateli. Ale mimo zmian, które...

Rok 2001 został ogłoszony przez polski parlament Rokiem Prymasa. Chwalebna to inicjatywa. Ze względu jednak na podwójną taktykę „sił postępu", która...

Nie wystarczy czytać Pismo Święte, trzeba jeszcze je rozumieć. A nie jest to takie proste, ponieważ język Pisma ma charakter w wielu wypadkach...

Marzenia o Polsce i wizja narodu podlegać mogą swoistej idealizacji. Ma to miejsce z powodu oddalenia związanego choćby z emigracją albo z powodu...

Victoria polska Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne znaczenie jak dla Polaków. Zaborcy, okupanci,...

Jeśli w dzień policja zachowywała się obojętnie, a w nocy przystąpiła jednak do działania, to znaczy, że zmieniony został rozkaz. Z prof. Piotrem...

Czy ktoś słyszał takie nazwisko jak Ingersoll? Raczej mało kto albo nikt. W takim razie przypomnijmy historię tego Pana, bo i dziś może być ona...

Żeby dzieci się nie nudziły Wakacje to czas koniecznego odpoczynku, zwłaszcza dla dzieci. Odpoczynek ten musi trwać długo, nie tydzień i nie dwa, lecz co najmniej dwa miesiące....

Odkłamać historię W potocznym wyobrażeniu historia jest dziedziną dotyczącą wydarzeń, do których już doszło i które odeszły w przeszłość. Powinna zatem interesować...

Od nowego roku akademickiego w WSKSiM ruszają studia podyplomowe z retoryki i komunikacji społecznej. Z dr Imeldą Chłodną, pracownikiem Katedry...

Gdy Józef Conrad miał siedemnaście lat, marzenie, aby wyjechać w świat i zostać marynarzem, nabrało realnego kształtu. Nadszedł dzień wyjazdu. Był...

Zakończył się pierwszy akt tragikomedii konstytucyjnej. Trzeba przyznać, że był to akt wystawiony z wielką pompą, z udziałem świateł, kamer i...

W Polsce ciągle łamane lub lekceważone są prawa człowieka, i to nie sporadycznie, lecz w sposób instytucjonalny i zorganizowany. By się o tym...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, rozmawia Mariusz Kamieniecki Ojciec Święty swoim autorytetem naukowca,...

Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Gdy czytamy publikacje z zakresu ochrony przyrody, spotkać możemy ciekawą diagnozę dotyczącą powodów zmniejszania się liczebności czy wręcz...

Komentując ostatnie oskarżenia kapłanów o czyny niedozwolone, prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Homo intelligens Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

Współcześni gladiatorzy Masowe media, zwłaszcza radio i telewizja, otwierają możliwości przekazywania informacji i obrazów na skalę wręcz niewyobrażalną i w dziejach...

Pojęcie ubóstwa najczęściej łączymy z trudną sytuacją ekonomiczną, w jakiej może znaleźć się konkretny człowiek, konkretna rodzina lub jakiś naród....

"Doszło już więc do absurdu, że ludzi trzeba na przykład przekonywać, aby zgodzili się na uwłaszczenie, czyli zechcieli odebrać swoją własność, ba,...

Atak na chrześcijaństwo w ramach ideologii rozdziału Kościoła i państwa jest czymś niezwykle groźnym. Tu nie chodzi o rozdział – te rzeczy przecież...

Położenie obecne, w jakim znajduje się nasza Ojczyzna, jest przejściowe. Kto w to wątpi, albo nie jest Polakiem, albo jest małego ducha. Trudno...

Sens ofiary Chrystusa W Wielkim Tygodniu nasza uwaga skierowana jest na najważniejsze wydarzenie w dziejach ludzkości, jakim była śmierć i zmartwychwstanie Pana Jezusa....

W czasie zaborów, gdy mowa i tradycja polska były publicznie zakazane pod groźbą wyrzucenia ze szkoły czy utraty pracy, twierdzą naszej tożsamości...