Felietony-wywiady

Ktoś mógby zapytać, czy Ojczyzna nie jest dziś jakimś anachronizmem? Czy nie można po prostu spokojnie sobie żyć i mieszkać w jakimś kąciku, np. przy ulicy Stolarskiej 15? Albo na pytanie: kim jesteś?, odpowiadać, jak to czynił pewien lud na Wschodzie: „My tutejsi"! Albo też odwrotnie — stać się obywatelem świata, kosmopolitą, przemieszczając się wedle zasady, którą jeszcze inny lud wyznawał: ibi patria, ubi bene - tam ojczyzna, gdzie jest dobrze?


Czy naprawdę potrzebna jeszcze jest Ojczyzna, nie tylko gdy jest dobrze, ale również wówczas, gdy jest źle?

Otumanieni gazetowym lub telewizyjnym proszkiem, wielu z nas mogłoby pomyśleć: „Nie, Ojczyzna jest niepotrzebna, jest przeżytkiem". Ale wówczas, daj Boże, byśmy zrozumieli:

Jeśli byłaby niepotrzebna, to dlaczego żaden z wielkich Polaków nigdy Ojczyźnie nie bluźnił, lecz przeciwnie, kłaniał się jej, a nawet jeden z nich pisał:

„...na kolanach teraz w wielkiej części:
Biorę tę księgę, jak trybularz w dłonie,
W którym się dusza ma pokorna mieści,
A serce tak w nim, jako bursztyn płonie,
I tej Ojczyźnie, spłakanej w boleści,
A w szczęściu smutnej, oddaję w pokłonie.
Żem się zaś skrzepił u Twojego zdrój a,
całuję nogi Twe, Ojczyzno moja".

To Kornel Makuszyński, wychowawca wielu pokoleń dzieci i młodzieży, to on tak pisał, a słowa te podchwycił kiedyś na jednym z kazań Prymas Tysiąclecia, gdy prowadził nasz naród przez Morze Czerwone. I on powtórzył za poetą: „...Żem się zaś skrzepił u Twojego Zdroja, całuję nogi Twe, Ojczyzno moja".

Wiemy, co stało się całkiem niedawno z sąsiednim ludem, który tylko tyle wiedział o sobie, że jest tutejszy; nie zdążył nawet głębiej odetchnąć, jak został na powrót wchłonięty. Tak i człowiek, który nie wie, kim jest i skąd jest, nie dojdzie do pełni człowieczeństwa „...człowiek swoją głębszą tożsamość ludzką łączy z przynależnością do narodu" - tak mówi Papież w encyklice Laborem exercens. A gniazdem dla narodu jest właśnie Ojczyzna.

I tu dzieje się rzecz niezwykła: Ojczyzna może krzepić, nawet jeśli jest zbolała i smutna, a kto do niej przyjdzie nabiera mocy. Dlaczego tak się dzieje? Dlatego, że jest tym wspólnym domem, ku któremu przez wieki, tysiące, miliony rodaków kierowały swe serca i umysły: pracując, walcząc, tworząc; i my dziś poprzez Ojczyznę odbieramy właśnie te nieprzebrane strumienie miłości, światła prawdy i blaski piękna. Tu leży owo źródło mocy, tu są te krzepiące zdroje. Potencjał zaklęty w Ojczyźnie sprawia, że człowiek wobec zła nie jest sam, i że mimo trudności nie zagubi się. Dlatego, gdy próbowano nas wepchnąć na fałszywą drogę, nie daliśmy się, bo czuliśmy, że tam nie będzie Ojczyzny.

Jest nas blisko 40 milionów. Nie możemy w ogóle poważnie brać pod uwagę możliwości, że stąd wyjedziemy i gdzieś się urządzimy, gdzie jest lepiej. To fałszywa i zabójcza nadzieja. Któż by chciał przyjąć 40 milionów ludzi? Co miałby z nimi robić?

Nie, my tu mamy żyć, tu musi być nasze suwerenne państwo. A tylko suwerenne państwo gwarantuje faktyczną suwerenność osobistą, która jest podstawą godnego życia człowieka. Nie znajdziemy nowej Ojczyzny. Tu musimy się określić i podejmować, gdy trzeba, poważne decyzje. Nie łudźmy się, większość z nas, czego nie osiągnie u siebie, nie osiągnie nigdzie. Owszem, są czasami ludzie bardzo wybitni, przed którymi, jak to się mówi, świat stoi otworem, ale przeciętnie dla innych bylibyśmy tylko ciężarem, dostalibyśmy podlejsze posady, musielibyśmy się zdegradować, jak wielu Polaków za granicą, którzy muszą cierpieć upokorzenia.

Gdzieś tam... wcale nie jest lepiej, może tylko na zdjęciu wszystko lepiej wygląda, może na filmie, ale tak naprawdę to my nawzajem potrzebujemy siebie tutaj, na ulicy, w sklepie, w szkole, w pracy, w kościele, w Polsce: potrzebujemy siebie - dla budowania naszego ludzkiego oblicza...

Piotr Jaroszyński
"Rozmyślania o mojej Ojczyźnie"

Jaka przyszłość polskiej wsi? Polska wieś jest ewenementem na skalę nie tylko europejską, ale nawet światową. Gdy przekroczymy naszą wschodnią granicę, to rzadko kiedy natkniemy...

Poezja w życiu człowieka rozwiniętego i dojrzałego odgrywa bardzo ważną rolę. Pozwala bowiem na błyskawiczne uchwycenie czasu i przestrzeni, dziejów...

Słowo „ojczyzna” pojawia się dziś rzadko, a i brzmi nieco anachronicznie. Gdy patrzymy nań bez uprzedzeń, kojarzy się nam najczęściej z wielką...

Jeśli sytuacja w naszym kraju nie jest czytelna z bliska, to może należałoby spojrzeć na nią z pewnego dystansu i nie ograniczać jej ani do mass...

Gdy Józef Conrad miał siedemnaście lat, marzenie, aby wyjechać w świat i zostać marynarzem, nabrało realnego kształtu. Nadszedł dzień wyjazdu. Był...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL oraz członkiem Rady Naukowej Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, wykładowcą Sekcji Filozofii Teoretycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, o problemach z...

Proces budowania w Polsce antycywilizacji opartej na antydekalogu powoli zbliża się do końca. Na przykazanie: „Nie klam!" państwo odpowiada:...

Wolność słowa to nasze prawo Gdy mowa jest o wolności słowa, nie wystarczy stwierdzić, że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swojej opinii. To za mało i niezbyt precyzyjnie....

„Chłopi”: dotyk ziemi i nieba Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. – Na wieki wieków, moja Agato, a dokąd to wędrujecie, co? We świat, do ludzi, dobrodzieju kochany – w tyli...

Gdy w czasie wędrówek po Europie zwiedzamy muzea, zawsze uderza nas bogactwo zbiorów. Możemy obejrzeć dzieła takich mistrzów jak Rembrandt, Rubens,...

Polacy są z natury narodem łagodnym i dobrym, mają charakter otwarty i szczery, częściej dają się oszukać, niż sami oszukują, są wyrozumiali,...

Sprawcami zazdrości są nie tylko ludzie zazdrośni. Przecież bogatym satysfakcję sprawia zazdrość, z jaką inni patrzą na ich bogactwo. Można odnieść...

Gender w natarciu Znana wieloletnia promotorka gender zostanie nowym pełnomocnikiem rządu do spraw równego traktowania. Małgorzata Fuszara zastąpi na tym stanowisku...

Jedną z najbardziej niesamowitych postaci pod względem nie tylko zdolności artystycznych, ale przenikliwej inteligencji, był Zygmunt Krasiński...

Gender: Deklaracja czy Konwencja? Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego o gender zrobiło się nieco ciszej. Strona rządowa wraz z całym układem władzy polityczno-medialnej...

Generał Zaruski – kurs na słońce! Józef Konrad Korzeniowski nie był jedynym pisarzem, którego przywołał z głębi lądu zew dalekich mórz i oceanów. Postacią jakże malowniczą, a zarazem...

Victoria polska Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne znaczenie jak dla Polaków. Zaborcy, okupanci,...

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Józef Szaniawski odszedł za wcześnie. Nie tylko dlatego, że jeszcze przez wiele lat mógł cieszyć się życiem, ale również dlatego, że miał nam...

Podróżowanie samolotem nie należy dziś do przyjemności. Na wielu lotniskach świata obowiązują zaostrzone przepisy bezpieczeństwa. Już w Warszawie...

Czytając Conrada: HONOR Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Żyjemy w czasach, w których świadomość społeczna jest nieomal w całości zdominowana przez masowe media. O czym nie mówią media, tego nie ma lub to...

Paryż jesienią, gdy opadną liście z drzew, ma urok, który tworzy czytelna linia architektury. Dzielnice starego miasta są na tyle rozległe, że...

Gender: globalna sieć Gender to nie sprawa lokalna takiego czy innego państwa lub nawet związku państw (Unia Europejska), bo ma ono swym zasięgiem objąć cały świat....

Non omnis moriar Sentencja Horacego „Nie wszystek umrę” pasuje do dzieła, które pozostawił po sobie ksiądz kanonik Józef Hańczyc, proboszcz parafii Świętej Rodziny w...

Tradycje polskiego patriotyzmu, tolerancji i humanizmu Polska jest państwem, które leży w Europie Środkowej, w samym jej sercu. Jednak z racji politycznych, a nie geograficznych jawi się po dziś dzień w...

Socrealizm to kierunek w sztuce, którego celem była zmiana świadomości klasowej. Wnikał on do wszystkich dziedzin sztuki, zwłaszcza zaś do tych,...

Maria Rodziewiczówna: Pani z Kresów Gdy w wieku zaledwie 22 lat Maria Rodziewczówna, urodzona w rok po upadku powstania styczniowego, napisała powieść «Straszny dziadunio», by wkrótce...

Cywilizacje a multikulturalizm Kolejne sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" poświęcone będzie problemowi multikulturalizmu. Multikulturalizm, czyli wielokulturowość,...