Felietony-wywiady

fot. aliceabc0/pixabay.comfot. aliceabc0/pixabay.comZ Zachodu przyszła moda na boyfriendów. 14-letnie dziewczyny mają już i u nas swoich narzeczonych. Trudno do końca rozstrzygnąć, co przez to rozumieją, ale jedno jest pewne, coraz więcej młodych dziewczyn, by nie powiedzieć dzieci, zabawia się w dorosłych. Rodzicom to nie przeszkadza. Rodzice są dumni, że ich córka nie jest wyobcowana, że jest taka jak inne, że jest nowoczesna. Ma boyfrienda, o kilka lat starszego, przyjeżdża po nią Audi. I gdzieś jadą.

Że dzieci są naiwne, to nic dziwnego, ale że rodzice są aż tak niefrasobliwi, to wręcz porażające. Czy naprawdę nie zdają sobie sprawy, że w tym wieku jest to jak igranie z ogniem? Kto poniesie wszystkie konsekwencje, które wcale nietrudno przewidzieć? Czym skończy się taka lub owa przygoda?

Wychowywanie nastolatki to nie jest dziś łatwa sprawa. Dawniej było prościej. Panienki z dobrych domów wysyłane były na pensję, gdzie przygotowywano je do życia, jako przyszłe żony i matki, jako osoby o wysokiej kulturze religijnej i patriotycznej. Dziś nawet jeśli są szkoły dla dziewcząt, to w większości wypadków wygląda to zupełnie inaczej. Dominuje odgórnie narzucony program ministerialny, a i szkoły są nowoczesne. Jest nauka, ale tak naprawdę nie ma wychowania pojętego jako formowanie człowieka w ramach utrwalonych wzorów.

Dawne pensje już nie wrócą. Zresztą, one były tworem pewnego środowiska, szlacheckiego i arystokratycznego, którego dziś już nie ma. Pensja dziś to anachronizm, śmieszny i pretensjonalny. Chociaż pewne elementy można by naśladować, nowoczesny jest komputer, ale umiejętność przywitania gości, zaproszenia i nakrycia do stołu, prowadzenie konwersacji, tworzenie miłej atmosfery, wystrój wnętrza w stylu polskim – to nie są drobne rzeczy, to nie są rzeczy przestarzałe. Niestety, wiele dorosłych kobiet dziś już tego nie potrafi. Są nowoczesne, na obiad proszek zalany wrzątkiem albo fast food. Potem dziwią się, że ani mąż nie chce przebywać w domu, ani dzieci, i wszystko się rozsypuje. Zresztą, po co mąż.

W naszej literaturze autorem, który wspaniale ukazał, jaką może być młoda dziewczyna, by zachować i młodość i dziewczęcość, jest Kornel Makuszyński. Jego trzy sztandarowe powieści (jak sam określał dla dorastających panienek) Panna z mokrą głową, Szaleństwa panny Ewy i Awantura o Basię, to jest również odpowiedź, jak dziewczyna ma traktować chłopaków. Nie jako boyfriendów, nie jako narzeczonych, ale jak kolegów. Nastolatki powinny mieć wielu kolegów, z którymi kontakt jest sympatyczny, miły, dowcipny – i nic więcej. Ale to oznacza, że również rodzice chłopców powinni ich w tym kierunku wychowywać, aby oni z kolei umieli być koleżeńscy, a nawet rycerscy. Makuszyński wiedział, co się dzieje w kolorowej duszy dorastającej panny, choć zarzekał się, że jest to tajemnica nie do zgłębienia.

Czas nastolatków może być pięknym czasem młodości, już nie dziecinnej, nieco beztroskiej, jeszcze nie dorosłej. Ale beztroska nie może wkraczać w każdą sferę życia dorosłych, bo nie da sobie z nią rady. Coś można stracić, bezpowrotnie. Do czegoś się zrazić. Zapłacić sobą. Dlatego podziwiam Kornela Makuszyńskiego, że potrafił pisać powieści dla młodzieży, które czytało kilka pokoleń Polaków. Powieści te nadal chętnie są czytane, pod warunkiem jednak, że dorośli potrafią do nich zachęcić. Jak małe dziecko potrzebuje ciepła, tak młody człowiek potrzebuje nade wszystko koleżeństwa i przyjaźni, nie narzeczeństwa, nie zabawy w dorosłych. Bo chociaż każdy z nas żyje ku przyszłości, to jednak nie w ten sposób, by przyspieszać teraźniejszość. A młodość jest czasem, kiedy następuje eksplozja, z jednej strony biologii, z drugiej wrażliwości, poszukiwań duchowych. Chodzi o to, aby dopełnił się integralny rozwój młodego człowieka. Siła biologii nie tyle powinna być zgaszona, co raczej poddana procesowi sublimacji, uszlachetnienia. Tu tkwi tajemnica dobrego wychowania.

Gdy biologia znajdzie się w centrum, może zdewastować naszą psychikę, okaleczyć nas moralnie, zablokować rozwój intelektualny. Więc jest o co walczyć, zwłaszcza dziś, gdy biologia pod wszelkimi postaciami stała się narzędziem wabienia i niszczenia ludzi, zwłaszcza młodych, którzy nie przeczuwając niebezpieczeństwa, łatwo poddają się obróbce, idą tłumnie „z prądem”, motywując, że tak robią wszyscy, że tak jest modnie, że tak jest nowocześnie. Nie ma chyba bardziej podatnego na masowe sterowanie środowiska niż młodzież, która na dodatek myśli, że jest oryginalna.

Wychowanie nie może być masowe, bo każdy człowiek jako człowiek jest sam w sobie oryginalny i niepowtarzalny. A cóż dopiero wychowanie panienek, które tak łatwo mogą stracić swój urok, gdy za wcześnie zamienią się w kobietę. Warto, aby rodzice przyjrzeli się swoim pociechom, aby potrafili ocalić ich młodość, ten skarb, który później będzie owocował przez całe życie.

Prof. dr hab. Piotr Jaroszyński

Nasza Polska, 17 kwietnia 2007

We współczesnym świecie zachodnim obserwujemy działania, których celem jest rozbicie rodziny i osłabienie więzi narodowych. Następuje swoista...

Góry Skaliste rozciągają się około 5 tysięcy kilometrów wzdłuż zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych i Kanady. Wabią swoim urokiem i dziewiczym...

Gdy stoimy przed Matką Miłosierdzia i wpatrujemy się w Jej cudowną twarz, w oczy z lekko opuszczonymi powiekami, to czujemy, iż Jej wysmukłe dłonie...

Gender i uniwersytet Miejscem, w którym wykluwa się ideologia gender, są uniwersytety. Stamtąd też idzie fala, która rozlewa się po całej kulturze zachodniej, obejmując...

Tytuł najnowszej książki ks. prof. Czesława S. Bartnika jest bardzo mocny: „Wojna z Kościołem”. Ktoś zapyta, jaka wojna? Przecież na ulicy nie widać...

Gender: feminizm to marksizm Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Polskie wakacje mają swoją powagę związaną z pamięcią o ostatnich wielkich narodowych zrywach, czyli o Powstaniu Warszawskim i o ogólnonarodowym...

W czasie zaborów, gdy mowa i tradycja polska były publicznie zakazane pod groźbą wyrzucenia ze szkoły czy utraty pracy, twierdzą naszej tożsamości...

Święta Wielkanocne mają charakter świąt rodzinnych. Rzecz ciekawa, dawniej, gdy komunikacja nie była tak rozwinięta jak dziś, gdy nie było pociągów,...

Kiedy 20 lat temu powstało Radio Maryja, chyba nikt wówczas nie mógł przewidzieć, jaką rolę ta początkowo skromna rozgłośnia odegra w życiu Polski i...

Nowa Lewica Powrót marksizmu Rok 1989 (choć był to dłuższy proces) przyjmuje się często jako symboliczną datę upadku komunizmu w bloku sowieckim i rozpadu Związku Sowieckiego....

Zofia Kossak Zofia Kossak jest autorką ok. 40 książek, które zostały przetłumaczone na ponad 20 języków świata, wydane w 26 krajach, w wielomilionowym nakładzie.

Świat ekonomii i biznesu jest tajemniczy i zarazem drażliwy. Wielu z nas odnosi wrażenie, że jest on moralnie brudny, ponieważ jest to świat...

Suwerenność każdego dojrzałego narodu opiera się na dwóch podstawach: na własnej ziemi i na własnej kulturze. Gdy jakaś społeczność traci ziemię i...

Dziś wydaje się nam oczywiste, że każdy człowiek niezależnie od stanu posiadania, wieku, płci czy stanowiska jest osobą. Dziecko i dorosły, kobieta...

Misterna konstrukcja regulacji prawnych, cynizm samego pomysłu, lekceważenie Rodziny Radia Maryja wskazują na to, że poseł Jan Filip Libicki sam...

Czy ktoś słyszał takie nazwisko jak Ingersoll? Raczej mało kto albo nikt. W takim razie przypomnijmy historię tego Pana, bo i dziś może być ona...

Po wszystkich przejściach ostatnich 50 lat związanych z utratą realnej niepodległości i dominacją antypolskiej ideologii mamy wobec inteligencji...

Wolność słowa to nasze prawo Gdy mowa jest o wolności słowa, nie wystarczy stwierdzić, że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swojej opinii. To za mało i niezbyt precyzyjnie....

Bohaterscy rektorzy KUL Walka o zachowanie tożsamości narodowej przebiega na wielu płaszczyznach. W przypadku Polski szczególne znaczenie ma utrzymanie związku Kościoła z...

Słyszymy dziś wiele narzekań, czy to z powodów osobistych, czy rodzinnych, czy społecznych. Narzekania te są w większości przypadków uzasadnione;...

Statystyka wkracza z coraz większym impetem do moralności. A są tematy, w których oddać może wielkie usługi koryfeuszom nowego porządku świata. Do...

Józef Szaniawski odszedł za wcześnie. Nie tylko dlatego, że jeszcze przez wiele lat mógł cieszyć się życiem, ale również dlatego, że miał nam...

Jorge Mario Bergoglio – kapłan i pisarz Niewiele wiemy na temat twórczości pisarskiej Papieża Franciszka. Powód jest prozaiczny: zdecydowana większość tekstów była głoszona i wydawana w...

W publicystyce spotkać można zarzut skierowany pod adresem Polaków, że za fatalny stan gospodarki odpowiedzialny jest katolicyzm, który bardziej...

W krainie łososi, jesiotrów i fok Rzeka Fraser bierze początek w Górach Skalistych i tocząc swe wody przez obszar zachodniokanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska, uchodzi do...

W księgarniach pojawiła się bardzo wartościowa książka pt. "Przywracanie pamięci" autorstwa profesora Piotra Jaroszyńskiego. Zawarte w niej...

Skala działań podejmowanych przez państwo lub organizacje międzynarodowe jest dla przeciętnego człowieka trudna do ogarnięcia. Denerwujemy się, gdy...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim o wadze nauki w naszym życiu rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler W tym roku ukazała się w prestiżowym wydawnictwie Rodopi...

Pamięć rocznicy odzyskania niepodległości wynika z obowiązku oddania hołdu tym wszystkim, którzy przez pokolenia krwią, ofiarą i duchem bili się o...