Felietony-wywiady
Życie stawia nas nieustannie w sytuacjach, w których musimy podejmować rozmaite decyzje. Jedne są prozaiczne, dotyczą spraw codziennych, do których podchodzimy nieomal automatycznie: jak się ubrać, co kupić na śniadanie, jakim autobusem gdzieś dojechać, etc. Inne są poważniejsze, dotyczą szkoły, pracy. Podjęcie decyzji w sprawie odpowiedzi na zadane przez nauczyciela pytanie: Czy Sobieski ocalił Europę w 1683 roku czy w roku 1684? nie jest łatwe, zwłaszcza jeśli nadmiar różnych dat miesza nam się w głowach.

Trudne jest również podjęcie decyzji w wielu sprawach zawodowych, wymagających dobrego przygotowania i długiego namysłu. Jakiej koncentracji wymaga decyzja skoczka narciarskiego o momencie odbicia z progu, gdy centymetry ważą o długości lotu. Jeśli odbije się za wcześnie, lot będzie krótki, jeśli za późno - jeszcze krótszy. A cóż mówić o decyzjach militarnych lub politycznych, od których zależeć może los milionów ludzi. Rozkaz zrzucenia bomby na jakieś miasto łączy się w sposób nieunikniony ze śmiercią wielu osób. Legalizacja aborcji lub eutanazji doprowadzić może do większych zniszczeń niż wojna, choć na zewnątrz nie ma to wymiaru tak spektakularnego. Są również decyzje osobiste rzutujące na całe nasze życie: jakie wybrać studia? z kim zawrzeć związek małżeński? czy i w kogo wierzyć?

Życie człowieka jest życiem moralnym. Będąc rozumnymi, musimy myśleć, będąc wolnymi, musimy wybierać. Życie pozbawione rozumu i wolności staje się życiem nieludzkim. Jako ludzkie musi być przemyślane i wolne. Na czym więc polega problem? Na tym, że nie jest łatwo rozpoznać prawdę, a gdy ją poznamy, wiele powodów odciągnąć nas może od słusznego dobra. Niewiele trzeba, aby podjąć złą decyzję, która będzie szkodzić nam lub innym, teraz lub później.

Kto traktuje swoje życie poważnie i wiele doświadczył, ten zdaje sobie sprawę z ciężaru podejmowanych decyzji. Kto natomiast życie bierze lekko, ten przede wszystkim lekceważy konsekwencje podjętych decyzji. Taka postawa bliższa jest ludziom młodym. Ale są też ludzie dorośli, którzy nie wydorośleli, patrzą na wszystko żartobliwie albo wręcz cynicznie. Podejmują decyzje, ale bez odczuwania ciężaru odpowiedzialności. Są też tacy, którzy ewidentnie lubią komuś szkodzić. Ludzie są bardzo różni, często nieprzeniknieni. Człowiek, który podchodzi do życia poważnie, okazuje przede wszystkim dobrą i prawą wolę. Dylemat polega na tym, jak rozpoznać prawdziwe dobro? Czujemy, jak w wielu wypadkach nie starcza nam sił poznawczych, aby coś dokładnie rozszyfrować. A czas ucieka, decyzję trzeba podjąć. Co wówczas robimy? Mamy do wyboru kilka możliwości. Możemy kogoś, kto cieszy się autorytetem, zapytać, co by nam radził w naszej sytuacji. Takim autorytetem mogą być rodzice, dziadkowie, nauczyciele lub osoby duchowne. Jakże ważne jest, aby mieć wokół siebie ludzi, którzy mogą nam życzliwie coś doradzić. Są oni wprost bezcennym skarbem.

Inna możliwość, to podpatrzenie, jak robią inni. Tak dzieje się najczęściej, ludzie naśladują jedni drugich. Sąsiad naśladuje sąsiada, uczeń ucznia, pracownik pracownika, telewidz telewidza. Powstaje w końcu łańcuch reakcji masowych, który przybiera postać nieokreślonej masy. Na pytanie: Dlaczego tak postępujesz? nie pojawia się odpowiedź, bo to jest słuszne, bo tak uważam, bo tak mi doradzono, ale: BO INNI TEŻ. Cały wolny czas spędzam na oglądaniu telewizji, bo inni też; kupuję w supermarketach, bo inni też; czytam polskojęzyczną prasę, bo inni też; pozwalam dzieciom na wszystko, bo inni też; lekceważę ojczyznę, bo inni też; wypinam pierś do orderów, bo inni też. Takim wytłumaczeniom nie ma końca: robię wszystko, co inni. A jeśli robię to, co inni, to jestem w porządku. Czyżby?

A jeśli inni się mylą? Jeśli są sprytnie manipulowani? Jeśli stracili poczucie honoru? A jeśli demoralizacja postąpiła tak daleko, że wracają czasy Sodomy i Gomory, czy wówczas również będziemy się usprawiedliwiać, że inni też? Przecież jeśli ci inni źle postępują, to nie wolno ich naśladować, nie wolno się za nich chować, nie wolno się do nich upodabniać. Oni nie mają żadnej mocy, choćby ich były miliony, setki milionów, aby nas usprawiedliwić i aby zło zamienić na dobro. Zupełnie tak samo, jak nie mają mocy, aby sprawić, że dwa plus trzy równa się sześć, choćby wszyscy głosowali, że to jest sześć.

Za podejmowane decyzje każdy z nas jest odpowiedzialny osobiście. Może się radzić, może naśladować innych, ale ostatecznie sam w swoim sumieniu musi rozpoznać, co jest dobre, a co złe. Człowiek sam bierze odpowiedzialność za swoje wybory. Na tym polega wolność i na tym polega odpowiedzialność. To jest trudne, ale jedynie ludzkie.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Nauki ścisłe, obliczone na rozwój nowych technologii, wymagają potężnego finansowania. Jeżeli w czołówce najlepszych uczelni świata znajdują się...

Trwają ataki na rodzinę. Pojawiły się nawet plakaty, z których można wnioskować, że bardziej chory jest ich twórca niż ucharakteryzowane osoby....

Wśród wielu spraw, które zaprzątają naszą uwagę i budzą coraz większy niepokój, jest troska o młode pokolenie. O ile dawniej do edukacji i...

W jednej z powieści Józefa Conrada, której akcja toczy się we Francji w kilka lat po zakończeniu rewolucji, padają następujące słowa: "...za mało...

Z będącym niedawo w Chicago filozofem kultury, wykładowcą KUL-u prof. Piotrem Jaroszyńskim o ustroju, monarchii i biurokracji rozmawia Paweł Styrna....

Jacek Woroniecki, ostatni męski potomek wielkiego rodu Jagiellonidów, rozumiał i czuł ducha kultury polskiej w stopniu iście królewskim. A choć sam...

Feliks Koneczny o tożsamości Zachodu Feliks Koneczny jest niezastąpiony tam, gdzie pojawia się pytanie o tożsamość Zachodu. Jest to pytanie, które nas, Europejczyków, nurtuje...

Nazwa „Cyklop" jest znana wszystkim, choć może nie wszyscy pamiętają, że do ziemi Cyklopów zawitał Odyseusz wraz z towarzyszami w czasie drogi...

Gender a dzieci genderystów Ideologia gender bywa porównywana z ideologią marksistowską. Faktycznie jest tu wiele podobieństw, takich jak choćby walka płci, która jest nową...

Chcąc objąć kształt życia naszego Narodu, patrzeć musimy w głąb, do serca, tam, skąd płynie moc i siła. To serce nie jest samotne, ono czerpie...

Dla wielu z nas atmosfera życia publicznego w Polsce jest trudna, a właściwie niemożliwa do zniesienia i do zaakceptowania. W PRL-u również były...

Na zdrowy rozum mogłoby się wydawać, że każda władza dąży do tego, żeby społeczeństwo było coraz bogatsze. Dzięki temu z jednej strony władza taka...

Wielu naszych rodaków wybiera się na urlop za granicę. Magia obcojęzycznych nazw wzmocniona kolorowymi folderami, na których widać lazurowe...

Siła słowa Juliusza Słowackiego Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Wsłuchajmy się w Słowo Dzieło ks. prof. Czesława Bartnika "Żyć w Słowie" zachęca nas do otwarcia się na Boga poprzez Słowo. "Żyć w Słowie", tzn. w Chrystusie, który do nas...

Podróżowanie samolotem nie należy dziś do przyjemności. Na wielu lotniskach świata obowiązują zaostrzone przepisy bezpieczeństwa. Już w Warszawie...

Lektura programu wyborczego Platformy Obywatelskiej nie do końca jest stratą czasu. Są w nim zasygnalizowane istotne deklaracje, które brzmią...

Żyjemy w czasach, w których świadomość społeczna jest nieomal w całości zdominowana przez masowe media. O czym nie mówią media, tego nie ma lub to...

Z dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wykładowcą Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w...

Nowa Lewica – istota marksizmu Nie sposób omawiać marksizmu i jego różnych odłamów, łącznie z jego ostatnim wcieleniem, jakim jest Nowa Lewica, bez uchwycenia istoty marksizmu....

Praca fizyczna czy to w polu, czy w fabryce jest uciążliwa i niezbyt poważana. Mówi się więc pogardliwie „chłop" lub „robol". Z drugiej strony, ileż...

Tekst preambuły nowej konstytucji określa się mianem ugodowego. Ma on zadowolić zarówno ludzi wierzących, jak i niewierzących, ponieważ mowa jest i...

Pytanie o rolę seniora w rodzinie wielopokoleniowej nie jest pytaniem łatwym, głównie ze względu na to, że zmianie ulega sam model rodziny a wraz z...

Przez ostatnie lata słyszeliśmy, jak publiczne osoby piastujące wysokie stanowiska posługiwały się zwrotem „w tym kraju". Zwrot to rażący, bo...

Kiedy 20 lat temu powstało Radio Maryja, chyba nikt wówczas nie mógł przewidzieć, jaką rolę ta początkowo skromna rozgłośnia odegra w życiu Polski i...

Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Telewizja Trwam: nie wolno ustąpić Walka o miejsce na multipleksie dla Telewizji Trwam staje się coraz bardziej dramatyczna. Widać wyraźnie, jak w Polsce zderzają się ze sobą nie...

Kult nowości i oryginalności przyczyni się do postępu w wielu dziedzinach, np. w technice czy naukach szczegółowych. Latamy samolotami i...

Gender i dzieci Głównym przedmiotem ataku ze strony ideologii gender są dzieci. Bo to właśnie one mają mieć zmienione wyobrażenie na temat płci, w tym również...