Felietony-wywiady
Okres Adwentu to czas oczekiwania. Na świat przyjść ma Chrystus, Bóg, który stał się człowiekiem. Stajemy tu wobec tajemnicy wiary. Bez wiary nie poznamy prawdziwego Boga. Ale nie poznamy prawdziwego Boga bez Objawienia. Objawienie i wiara dopełniają się.

Człowiek z natury jest bytem religijnym. Człowiek musi wierzyć, nie dlatego że jest naiwny, ale dlatego że rozum nie da człowiekowi odpowiedzi na najbardziej podstawowe pytania. Nauka poczyniła olbrzymi postęp, wiedza zgromadzona przez naukę przekracza możliwość opanowania jej przez jednego człowieka. Jest to jednak wiedza, która odpowiada na pytania: jak coś działa? jak czegoś używać? a nie - dlaczego? skąd? i po co? jest świat, kosmos, człowiek. Potrzebujemy wiary i Objawienia, aby usensownić nasze życie.

Wiara bez Objawienia prowadzi donikąd. Taką wiarą bez Objawienia było pogaństwo. Zawiera ono w sobie różne deformacje wiary, jak animizm, totemizm, fetyszyzm. Cześć boską oddawano zwierzętom, przodkom, przedmiotom nieożywionym. Wierzono też w całą plejadę bóstw mniejszych i większych, jak Zeus, Hera, Apollo, Hefajstos, Atena, których zmyśloną historię zawierały różne mitologie, przekazywane ustnie lub spisane przez poetów.

W pogaństwie trzeba odróżnić wiarę, która jest czymś dla człowieka naturalnym i wynika z ludzkiej potrzeby, od przedmiotu wiary, a więc co lub kto jest uznawany za Boga. I właśnie ta sfera boska jest w pogaństwie nie do przyjęcia, ponieważ nie odnosi się do prawdziwego Boga, lecz tylko do ludzkich konfabulacji, czyli zmyśleń. Walka z pogaństwem to nie była walka z wiarą, ale z fałszywie pojętym kultem. Taki właśnie charakter miała misja chrześcijańska, której celem było ukazanie ludom pogańskim prawdziwego Boga, aby dobrowolnie Go uznali i przyjęli.

W XIX w. pojawia się całkiem nowe zjawisko w historii świata. Jest nim ateizm. Mamy tu do czynienia nie tylko z odrzuceniem tak lub inaczej pojętego Boga, ale z odrzuceniem Boga w ogóle. Ateizm to negacja Boga (a - znaczy „nie", theos - „bóg", gr.). Jego konsekwencją jest potępienie wiary zarówno w wymiarze osobistym, jak społecznym i instytucjonalnym. W XIX wieku ateizm legł u podstaw nowej ideologii, której celem było urzeczywistnienie raju na ziemi, nie tylko bez Boga, ale przeciwko Bogu. Tą ideologią był socjalizm i komunizm. Dojście do władzy socjalistów i komunistów oznaczało walkę na śmierć i życie wydaną religii i Kościołowi. Walka ta objęła wszystkie fronty i trwała dziesięciolecia: burzenie świątyń, mordowanie duchownych, agitacja antyreligijna, indoktrynacja w szkole, w prasie, w sztuce... Społeczeństwo socjalistyczne miało być społeczeństwem całkowicie areligijnym.

Można nauczyć psa, żeby nie brał pożywienia od obcych, a nawet żeby nie szczekał, ale nie można „nauczyć" wody, żeby nie drążyła skały, a człowieka - żeby nie szukał Boga. Gdy więc zakazano religii, rozpoczął się kult bohaterów rewolucji. Miejsce przydrożnych i ogrodowych kapliczek zajęły srebrne lub złote posągi Lenina, którego „nieśmiertelne" szczątki spoczęły w mauzoleum. Socjalistyczny lud oddawał hołd nowemu bóstwu, którego idee miały być „wiecznie żywe". Tylko gdzieś po kryjomu na wiosce babcia uczyła wnuczki modlić się po polsku: Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo, bo tak nauczyła ją jej babcia. W raportach NKWD możemy przeczytać, że największy kłopot w ateizacji społeczeństwa sprawiały... babcie.

Przymusowa ateizacja w ZSRS się skończyła, na wypaloną ziemię wracają kościoły, ale bardzo wolno, szybko natomiast mnożą się sekty, ciągle jednak gros ludzi znajduje się w nieludzkiej próżni.

Inną drogę do ateizowania społeczeństw znalazł Zachód. W ludzi zaczęto wpompowywać tak potężny konsumpcjonizm, że rozsadzono im zmysły, natomiast rozum ukierunkowano wyłącznie na technologię, czyli na cele praktyczne. Człowiek utonął w materii i we własnych wytworach-artefaktach. Odnieść można wrażenie, że każdą szczelinę ludzkiego ducha wypełniono ciastem, gumą do żucia, napojami, samochodami, pralkami, dezodorantami, mydłem, pastą do zębów, że ludzki duch stał się potężnym workiem na śmieci produkowanymi w nadmiarze, których człowiek nie może już strawić, więc upycha sieje i wgniata, a jeśli coś boli, to oferuje się tabletki przeciwbólowe. Kupuj, jedz, konsumuj, gdy cię nie stać, to masz 0 czym marzyć. Ociężały i ogłupiony człowiek nie ma sił, aby się podnieść. Jego już nie trzeba ateizować, on już nie walczy, on trawi, patrzy na trawienie albo myśli o trawieniu, samo patrzenie i myślenie stają się trawieniem.

Ale przecież człowiek musi w coś wierzyć. Wierzy w to, do czego jest zdolny. Nowym bóstwem stała się kanapka z kotletem, górująca ponad drogami i ponad miastami. To jest bóstwo brzucha. A co jest bóstwem oczu? Jest nim Myszka Miki. Za Oceanem tysiące ludzi defiluje po ulicach miast, pochłaniając ubóstwione kanapki i tańcząc wokół nadmuchanej Myszki Miki. Religia stała się parodią.

Nadszedł czas Adwentu. Przetrwaliśmy sowiecką ateizację, przed nami kolejna próba, śmieszna jak kreskówka, ale niebezpieczna. Kpina potrafi być groźniejsza od strachu. Trzeba się wyciszyć i skupić. To nie są bachanalie. To jest Adwent.

Piotr Jaroszyński

"Kim jesteśmy"

Obudzić młodzieńcze pasje Łacina, greka, filozofia, retoryka, kaligrafia – trudno dziś znaleźć te przedmioty w programach szkół, choć przez wieki były nieodzownym elementem...

Najnowsza książka Pana Profesora nosi tytuł "Przywracanie pamięci". Dlaczego współcześnie tak ważna jest refleksja nad czasem minionym? - Główny...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Polityka wciąga. I tych, którzy z niej żyją, i tych, którzy nią żyją. Nieustanne roszady stanowisk. Był na górze, jest na dole, a tamtego odstawili...

Lubimy się śmiać i śmiech jest rzeczą jak najbardziej ludzką. Lubimy tych, którzy nas rozśmieszają. Nie ma to jak wesołe towarzystwo. Człowiek...

Przed drugą turą - lewica czyha Rozważmy jeszcze raz, jaka Polska będzie wynikiem naszych wyborów: czy znajdziemy się w obwodzie zamkniętym, który zrobi z nas nie drugą Japonię lub...

W wąskim przejściu między Belgią i Niemcami, na terenie Holandii, leży jedno z piękniejszych miast europejskich. Któż dziś nie zna jego magicznej...

O ile nasze położenie geopolityczne nie jest godne pozazdroszczenia, o tyle położenie geograficzne jest w swym zróżnicowaniu, bogactwie i pięknie...

W czasach sowieckiego komunizmu walkę z religią prowadzono głównie w imię nauki i postępu. To nauka miała dowodzić, że Boga nie ma, a kult Matki...

Gender: zablokować Konwencję Zagrożenia, jakie ze sobą niesie legalizacja ideologii gender w postaci Konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy...

Gender a dzieci genderystów Ideologia gender bywa porównywana z ideologią marksistowską. Faktycznie jest tu wiele podobieństw, takich jak choćby walka płci, która jest nową...

Słowo "kultura" pochodzi z łaciny i najpierw oznaczało czynności i zabiegi, jakie wykonuje rolnik, który dba o dobre plony. Musi więc odpowiednio...

Wielki Jubileusz to okazja do zrobienia pewnego remanentu. Szczególnie ważny jest problem obecności Kościoła i chrześcijaństwa w życiu społecznym....

Współczesny Polak rozumie, że warto uczyć się języków obcych, takich jak angielski, niemiecki czy francuski. Wiadomo, jak znajomość przydać się może...

Nie wystarczy czytać Pismo Święte, trzeba jeszcze je rozumieć. A nie jest to takie proste, ponieważ język Pisma ma charakter w wielu wypadkach...

Teatr Wielki jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych budowli Warszawy. Wzniesiony został na początku wieku XIX (1825-1833) według projektu...

Twarz, sylwetka, mundur, szabla, lanca i koń – ułan polski, którego rozpoznamy na każdym obrazie lub zdjęciu. Mina marsowa, sylwetka wyprostowana,...

Kiedy 20 lat temu powstało Radio Maryja, chyba nikt wówczas nie mógł przewidzieć, jaką rolę ta początkowo skromna rozgłośnia odegra w życiu Polski i...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Druga połowa XVIII wieku to okres przełomowy dla świata zachodniego, powstają bowiem zręby nowych zasad budowania i funkcjonowania państwa....

Nasze wyobrażenie o emigracji jest dość powierzchowne, a nierzadko mylne. Przede wszystkim emigracja polska w XX wieku była tak różnorodna, że nie...

Gender w galerii handlowej Do istoty gender należy manipulowanie ludzką płciowością w taki sposób, aby docelowo tę płciowość zniszczyć, przede wszystkim w jej funkcji...

Rok szkolny już w toku. Dzieci wróciły z wakacji, również młodzież, wkrótce naukę rozpoczną studenci. Jak praca w życiu dorosłym, tak nauka wypełnia...

Wśród wielkich był największym polskim poetą 26 listopada 1855 r., w wieku 57 lat, zmarł Adam Mickiewicz. Daleko od rodzinnego Nowogródka, w którym spędził lata dziecięce, daleko od Wilna, w...

Słyszymy dziś wiele narzekań, czy to z powodów osobistych, czy rodzinnych, czy społecznych. Narzekania te są w większości przypadków uzasadnione;...

Kultura jako najcenniejszy element narodowego dziedzictwa stanowiła zawsze i nadal stanowi duchową broń przeciwko wszelkiemu zniewoleniu i uciskowi....

Po roku 1989 nie brakło w naszym kraju debat na różne tematy: rybołówstwa, energetyki, bezrobocia, lustracji, emigracji, prywatyzacji i wiele...

„Ciężka” praca Praca bywa ciężka, a nawet bardzo ciężka. Do takiej należy choćby kopanie rowu łopatą i to przez cały dzień, a nawet dzień po dniu. Jednak sam...

Powrót do Bohatyrowicz (2) Niemen. Rzeka, która wraca we wspomnieniach, śni się po nocach, ożywa w pieśni, złoci się w wierszu. Jest szeroka, ale nie za szeroka, przetacza swe...

Czas walki z Bogiem trwa Na dzieje Kościoła w Polsce patrzymy często tak, jakby jego rola sprowadzała się wyłącznie do funkcji czysto religijnej, a na dzieje państwa i...