Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka



prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język
 – mówił w środowych „Aktualnościach dnia” na antenie Radia Maryja prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

 

W czwartek 22 kwietnia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim rozpoczyna się sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze”. Współorganizatorem jest m.in. Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.

– Retoryka pojęta oczywiście klasycznie – bo to jest dzieło starożytnych Greków – przez wieki zajmowała bardzo wysoką pozycję, jeśli chodzi o edukację, zwłaszcza w zakresie tzw. sztuk wyzwolonych, czyli tych umiejętności, jakie powinien posiadać człowiek wolny. Do takich umiejętności należy kultura słowa – mówił gość Radia Maryja.

Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL wyjaśnił, że według greckiej etymologii tym właśnie jest retoryka. Podkreślił, że jest to nie tylko zdolność poprawnego i pięknego wypowiadania się, ale też wypowiadania się na najwyższym poziomie w zakresie całej kultury.

– Cała kultura ludzka jest kulturą słowa. Czy to będzie nauka, czy to będzie teologia, czy to będzie etyka – tam wszędzie pojawia się słowo – zaznaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Wskazał też na problemy, z jakimi boryka się kultura słowa w Polsce.

– Główny problem polega na tym, że my, jako naród, osiągnęliśmy najwyższy poziom kultury słowa jako słowa polskiego, a z drugiej strony, ze względu na ingerencje naszych wrogów – czy to w okresie zaborów, czy w okresie okupacji, czy również w okresie komunizmu, jak i dzisiejszego postkomunizmu – mamy do czynienia z jakimś przedziwnym działaniem przeciwko wysokiej kulturze słowa polskiego. Czyli mamy mówić, nic nie mówić albo mówić byle jak. To w końcu rzutuje na kulturę, czyli na to, kim człowiek się staje. Człowiek staje się byle jaki – zwrócił uwagę gość filozof.

Stąd też pojawia się potrzeba powrotu retoryki do programu nauczania, najlepiej na poziomie edukacji średniej lub początku studiów.

– Bez niej mamy do czynienia z sytuacją, że niektórzy ludzie zajmują wysokie stanowiska w strukturze społecznej, a mają problemy z mówieniem. To jest szalenie przykre w obliczu tego, o czym mówiłem – mówił Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Gość „Aktualności dnia” wyjaśnił też, co oznacza tytuł sympozjum „Odkłamać słowo”.

– To jest pewien skrót myślowy, bo kłamstwo jest mówieniem, przekazywaniem nieprawdy pod pozorem prawdy. Mamy do czynienia z sytuacją, że nasza znajomość na temat słowa – zwłaszcza słowa polskiego – była i jest systemowo zakłamywana. Nie zdajemy sobie nawet sprawy z tego, jak nasz język jest językiem zdegradowanym. Dlatego trzeba odkłamać, czyli pokazać prawdę o języku polskim i słowie polskim we wszystkich obszarach, w jakich ten język funkcjonuje w taki sposób, żeby człowiek chciał mówić po polsku. Mówić poprawnie, mówić pięknie, mówić adekwatnie do odbiorcy – tłumaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Jednak podstawowy cel „odkłamania słowa” ma głębszy wymiar – wymiar antropologiczny.

– Tu chodzi o odzyskanie kultury słowa jako czegoś, co stanowi specyfikę człowieka jako bytu, bo przecież zwierzęta nie mówią. Pies szczeka, kot miałczy, a człowiek ma mówić. Gdzie mamy się uczyć tej mowy? Gdzie mamy się uczyć mowy Sienkiewicza, mowy Mickiewicza, Norwida, Krasińskiego, Żeromskiego? Przecież tej mowy nigdzie nie ma. Są tylko monosylaby, SMS-y, jakieś skróty i wulgaryzmy. To ma być język polski? To jest nie do przyjęcia – podkreślał filozof.

Dlatego też konieczne jest odzyskanie kultury słowa dla przyszłych pokoleń.

– Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język – zwrócił uwagę Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze” odbędzie się w formie zdalnej.

Całość rozmowy jest dostępna [tutaj:]

Źródło: [TYLKO U NAS] PROF. P. JAROSZYŃSKI: BEZ ODZYSKANIA MOWY POLSKIEJ NA NAJWYŻSZYM POZIOMIE BARDZO TRUDNO BĘDZIE ODZYSKAĆ KULTURĘ POLSKĄ

Hasło „młodzież przyszłością świata" jest hasłem powszechnie znanym. Powtarzają je w chwilach uroczystych mężowie stanu, aby ukazać przed kolejnym...

Dżdżysta i wietrzna jesień coraz bardziej przesłania wspomnienia z wakacji. Miliony polskich dzieci większość dni spędza teraz nie nad morzem czy...

Po co Boże Narodzenie? Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza...

Słowo „naród" (i jego pochodne jak „narodowy" czy „narodowe") pojawia się czasem w najmniej oczekiwanych kontekstach i wychodzi z ust czy spod pióra...

Wśród wielkich był największym polskim poetą 26 listopada 1855 r., w wieku 57 lat, zmarł Adam Mickiewicz. Daleko od rodzinnego Nowogródka, w którym spędził lata dziecięce, daleko od Wilna, w...

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

Na różne sposoby można paraliżować współdziałanie, ale jeden ze sposobów jest szczególnie zmyślny - jest nim pomieszanie języka. Tak stało się w...

Konferencja pt. „Zagrożenia cywilizacyjne ideologią gender w świetle nauczania Jana Pawła II”, która odbyła się wczoraj w Wyższym Seminarium...

Ojciec Święty Jan Paweł II wielokrotnie przypomina, że demokracja bez poszanowania ładu moralnego staje się ukrytym totalitaryzmem. Bo czymże jest...

Gender: feminizm to marksizm Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler Rzecznik praw obywatelskich Janusz...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, wykładowcą i...

Jak nauka w szkole wypełnia nasze lata dziecięce, młodzieńcze, tak praca - nasze życie dorosłe. I jak nie jest bez znaczenia, jak, kto i po co nas...

Kult nowości i oryginalności przyczyni się do postępu w wielu dziedzinach, np. w technice czy naukach szczegółowych. Latamy samolotami i...

Każdy szanujący się naród z pietyzmem odnosi się do swych wielkich rodaków, którzy czy to działaniem, czy słowem w sposób istotny przyczynili się...

Jest sprawą zdumiewającą, że różne próby odrodzenia polskiego patriotyzmu (którego brak szczególnie u młodego, ale i średniego pokolenia, tak mocno...

Gender: Malthus i Darwin Karol Darwin z wielkim uznaniem przyjął tezy zawarte w książce Tomasza Malthusa poświęconej prawom demografii. Twórca ewolucjonizmu przyznaje, że...

Słyszymy dziś często, że w życiu politycznym liczy się przede wszystkim skuteczność, że miejsce dawnych partyjnych ideologów zająć muszą fachowcy i...

Posiołek 144 Któregoś dnia pociąg się zatrzymał. Lokomotywa, nagle przyśpieszając sapanie, jakby z radości, że pozbyła się ciężaru, odjechała i już nie wróciła....

Pytanie o rolę seniora w rodzinie wielopokoleniowej nie jest pytaniem łatwym, głównie ze względu na to, że zmianie ulega sam model rodziny a wraz z...

Jednym z największych i najtragiczniejszych malarzy jest Vincent van Gogh. Urodził się w 1853 roku w niewielkiej wiosce holenderskiej w Brabancji,...

Chcąc objąć kształt życia naszego Narodu, patrzeć musimy w głąb, do serca, tam, skąd płynie moc i siła. To serce nie jest samotne, ono czerpie...

Emigracja to nie jest lekki chleb. Do wyższych zarobków czy lepszych warunków mieszkaniowych za granicą człowiek się szybko przyzwyczaja, natomiast...

Od ponad dziesięciu lat kraj nasz podlega tzw. restrukturyzacji praktycznie we wszystkich dziedzinach. Jedną z nich jest edukacja. W jakim kierunku...

Słyszymy nieraz pouczenia, żeby nie wtrącać się do polityki, że od polityki są fachowcy, natomiast zwyczajni ludzie niech uczciwie pracują i niech...

Obserwujemy dziś, z jak wielkim natężeniem rządzący oraz wiele środków masowego przekazu próbują zacierać różnicę między dobrem i złem. Można...

Jak odtruć historię? Przez prawie pół wieku państwo zwane PRL robiło wszystko, aby świadomość historyczna Polaków w odniesieniu do II wojny światowej była jednostronna:...

Victoria polska Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne znaczenie jak dla Polaków. Zaborcy, okupanci,...

Bóg ma twarz ubogich Do kapłanów, osób konsekrowanych i świeckich archidiecezji [Buenos Aires] Rozdzierajcie serca wasze, a nie szaty. Wróćcie już teraz do Pana, waszego...

Analfabetyzm trwa Człowiek nie musi umieć czytać, aby być człowiekiem. Przez tysiące lat ludzie żyli, nie znając pisma, a bez pisma nie ma przecież czytania. Pismo...