Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka



prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język
 – mówił w środowych „Aktualnościach dnia” na antenie Radia Maryja prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

 

W czwartek 22 kwietnia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim rozpoczyna się sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze”. Współorganizatorem jest m.in. Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.

– Retoryka pojęta oczywiście klasycznie – bo to jest dzieło starożytnych Greków – przez wieki zajmowała bardzo wysoką pozycję, jeśli chodzi o edukację, zwłaszcza w zakresie tzw. sztuk wyzwolonych, czyli tych umiejętności, jakie powinien posiadać człowiek wolny. Do takich umiejętności należy kultura słowa – mówił gość Radia Maryja.

Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL wyjaśnił, że według greckiej etymologii tym właśnie jest retoryka. Podkreślił, że jest to nie tylko zdolność poprawnego i pięknego wypowiadania się, ale też wypowiadania się na najwyższym poziomie w zakresie całej kultury.

– Cała kultura ludzka jest kulturą słowa. Czy to będzie nauka, czy to będzie teologia, czy to będzie etyka – tam wszędzie pojawia się słowo – zaznaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Wskazał też na problemy, z jakimi boryka się kultura słowa w Polsce.

– Główny problem polega na tym, że my, jako naród, osiągnęliśmy najwyższy poziom kultury słowa jako słowa polskiego, a z drugiej strony, ze względu na ingerencje naszych wrogów – czy to w okresie zaborów, czy w okresie okupacji, czy również w okresie komunizmu, jak i dzisiejszego postkomunizmu – mamy do czynienia z jakimś przedziwnym działaniem przeciwko wysokiej kulturze słowa polskiego. Czyli mamy mówić, nic nie mówić albo mówić byle jak. To w końcu rzutuje na kulturę, czyli na to, kim człowiek się staje. Człowiek staje się byle jaki – zwrócił uwagę gość filozof.

Stąd też pojawia się potrzeba powrotu retoryki do programu nauczania, najlepiej na poziomie edukacji średniej lub początku studiów.

– Bez niej mamy do czynienia z sytuacją, że niektórzy ludzie zajmują wysokie stanowiska w strukturze społecznej, a mają problemy z mówieniem. To jest szalenie przykre w obliczu tego, o czym mówiłem – mówił Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Gość „Aktualności dnia” wyjaśnił też, co oznacza tytuł sympozjum „Odkłamać słowo”.

– To jest pewien skrót myślowy, bo kłamstwo jest mówieniem, przekazywaniem nieprawdy pod pozorem prawdy. Mamy do czynienia z sytuacją, że nasza znajomość na temat słowa – zwłaszcza słowa polskiego – była i jest systemowo zakłamywana. Nie zdajemy sobie nawet sprawy z tego, jak nasz język jest językiem zdegradowanym. Dlatego trzeba odkłamać, czyli pokazać prawdę o języku polskim i słowie polskim we wszystkich obszarach, w jakich ten język funkcjonuje w taki sposób, żeby człowiek chciał mówić po polsku. Mówić poprawnie, mówić pięknie, mówić adekwatnie do odbiorcy – tłumaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Jednak podstawowy cel „odkłamania słowa” ma głębszy wymiar – wymiar antropologiczny.

– Tu chodzi o odzyskanie kultury słowa jako czegoś, co stanowi specyfikę człowieka jako bytu, bo przecież zwierzęta nie mówią. Pies szczeka, kot miałczy, a człowiek ma mówić. Gdzie mamy się uczyć tej mowy? Gdzie mamy się uczyć mowy Sienkiewicza, mowy Mickiewicza, Norwida, Krasińskiego, Żeromskiego? Przecież tej mowy nigdzie nie ma. Są tylko monosylaby, SMS-y, jakieś skróty i wulgaryzmy. To ma być język polski? To jest nie do przyjęcia – podkreślał filozof.

Dlatego też konieczne jest odzyskanie kultury słowa dla przyszłych pokoleń.

– Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język – zwrócił uwagę Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze” odbędzie się w formie zdalnej.

Całość rozmowy jest dostępna [tutaj:]

Źródło: [TYLKO U NAS] PROF. P. JAROSZYŃSKI: BEZ ODZYSKANIA MOWY POLSKIEJ NA NAJWYŻSZYM POZIOMIE BARDZO TRUDNO BĘDZIE ODZYSKAĆ KULTURĘ POLSKĄ

Zastanawiając się nad rolą nauki w kulturze chrześcijańskiej musimy najpierw wziąć pod uwagę samego człowieka. Jeśli bowiem nauka jest dziełem...

Kultura stanowi najczulszy punkt, który nie tyle jest ozdobą, pięknym kwiatem czy — jak dziś powiemy — relaksem, ale nade wszystko jest jakby...

Kilka ostatnich lat to okres intensywnej formacji moralnej naszego narodu. Pozbawieni większościowego przedstawicielstwa w parlamencie musieliśmy w...

W 1990 roku ojciec prof. Mieczysław Krąpiec napisał niewielką książeczkę pt. Suwerenność – czyja? (Łódź). Był to czas przemian, gdy dla wielu upadek...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Gender: feminizm to marksizm

Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Nowa Lewica – pokonać Kościół

Wariant sowiecki komunizmu nie sprawdził się, ale czy to znaczy, że wiara w komunizm w ogóle znikła? Nie. Ta wiara przetrwała, tyle że na Zachodzie...

Razem na manifestacji

Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Ksiądz profesor Czesław Bartnik gości w „Naszym Dzienniku” od wielu już lat. Zabiera głos, gdy zachodzi konieczność zajęcia stanowiska w sprawach...

Nowa Lewica jest odmianą marksizmu. Słowo „marksizm” powinno już być wystarczająco odpychające, by uważać na Nową Lewicę. A jednak w wielu wypadkach...

Specjalnie dla Czytelników strony www.piotrjaroszynski.pl · 14 października 2006 Felietony zacząłem przygotowywać systematycznie od października...

Tworzenie się narodu

Zbliża się setna rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jednym z najciekawszych fenomenów związanych z wydarzeniami roku 1918 było...

Radio Maryja dla świata

To wcale nie przesada. Gdyby Radio Maryja było tylko stacją lokalną, a nawet tylko krajową, to nigdy nie spotkałoby się z taką lawiną krytyki i...

Gender: jasny przekaz

Propagatorzy gender doskonale zdają sobie sprawę z tego, że w Polsce nie pójdzie im tak łatwo jak w wielu krajach zachodnich. Polska bowiem ciągle...

Polska, leżąc na styku różnych cywilizacji, poddawana była działaniom obcych, których celem było zdominowanie bądź zniszczenie naszego narodu. W...

„Chłopi”: dotyk ziemi i nieba

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. – Na wieki wieków, moja Agato, a dokąd to wędrujecie, co? We świat, do ludzi, dobrodzieju kochany – w tyli...

Paryż jesienią, gdy opadną liście z drzew, ma urok, który tworzy czytelna linia architektury. Dzielnice starego miasta są na tyle rozległe, że...

Wielu naszych rodaków wybiera się na urlop za granicę. Magia obcojęzycznych nazw wzmocniona kolorowymi folderami, na których widać lazurowe...

Jednym z najważniejszych czynników determinujących kierunek zmian w najbardziej podstawowych dziedzinach życia, takich jak ekonomia, polityka,...

Rok szkolny już w toku. Dzieci wróciły z wakacji, również młodzież, wkrótce naukę rozpoczną studenci. Jak praca w życiu dorosłym, tak nauka wypełnia...

Marzenia o Polsce i wizja narodu podlegać mogą swoistej idealizacji. Ma to miejsce z powodu oddalenia związanego choćby z emigracją albo z powodu...

Życie moralne człowieka obfituje w szereg sytuacji nie tylko trudnych, ale i subtelnych. Trzeba umiejętnie odróżniać, co jest czym. Nie można być...

Obudzić młodzieńcze pasje

Łacina, greka, filozofia, retoryka, kaligrafia – trudno dziś znaleźć te przedmioty w programach szkół, choć przez wieki były nieodzownym elementem...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Głośmy prawdę, a błąd sam się zniszczy

Z prof. Richardem J. Fafarą, filozofem z Adler-Aquinas Institute w USA, rozmawia Beata Falkowska. Co spowodowało, że katolicki Papież Jan Paweł II...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, wykładowcą Sekcji Filozofii Teoretycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, o problemach z...

Wpaja się nam od kilku lat, że ustrój państwa może być albo demokratyczny albo totalitarny, pierwszy jest dobry i nowoczesny, drugi jest zły i...

Polacy są z natury narodem łagodnym i dobrym, mają charakter otwarty i szczery, częściej dają się oszukać, niż sami oszukują, są wyrozumiali,...

Kariera naukowa ręcznie sterowana

"Załatwić negatywnie" - to lakoniczne stwierdzenie zamykało ciągnący się nieraz całymi latami proces blokowania przez reżim komunistyczny...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Joanna Gradowska Jakie znaczenie dla wychowania i kształcenia młodego pokolenia ma pamięć o przodkach, osobach...