Felietony-wywiady
Cyprian Kamil Norwid, 4 stycznia 1871 (Autor: Michał Szweycer, Źródło: Polona.pl)Cyprian Kamil Norwid, 4 stycznia 1871 (Autor: Michał Szweycer, Źródło: Polona.pl)Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się odpowiadającym jego wielkości zainteresowaniem, choć tę wielkość potwierdzał wielokrotnie bł. Jan Paweł II. Dlaczego więc taka dysproporcja? Czy w grę wchodzi w ogóle coraz mniejsze zainteresowanie poezją, a może zbyt trudny język jego utworów? Fale zainteresowania nawracają i gasną, ukazują się różne publikacje, organizowane są kongresy, ale to jeszcze nie jest ta miara, jakiej należałoby się spodziewać. Norwida trzeba przywracać ciągle.

Ukazała się niedawno bardzo interesująca praca poświęcona Norwidowi nie jako poecie, ale jako człowiekowi o wysokiej kulturze duchowej pt. „Sylwetka duchowa Cypriana Norwida (1821-1883)” autorstwa Stanisława Cieślaka (Wydawnictwo Sióstr Loretanek, Warszawa 2013). Pozycja ta jest ze wszech miar wartościowa, ponieważ mamy tu do czynienia z zupełnie innym podejściem do Norwida, niż to ma zazwyczaj miejsce, gdy ktoś, szukając za artystą człowieka, spada na poziom tzw. odbrązawiania, a więc grzebie się w różnych plotkach, by postać pomniejszyć, a nawet skompromitować.
 
Tymczasem Stanisław Cieślak ukazał to w inny sposób: postanowił odsłonić wielkość Norwida jako człowieka, odsłonić poprzez pryzmat jego twórczości. Ta twórczość obejmuje nie tylko dzieła literackie, zwłaszcza liryki i poematy, ale również listy, które mając charakter osobisty, prywatny, pozostawały w owym czasie swoistym gatunkiem literackim, a więc poza informacjami o sprawach prozaicznych zawierały szereg cennych myśli i spostrzeżeń na tematy ważne, w tym polityczne, moralne, kulturowe. Były jakby rozmową ludzi na wysokim poziomie intelektualnym, którzy z jakichś powodów nie mogą się spotkać, ale mają sobie wiele do powiedzenia. Więc piszą. I chwała im za to, bo dzięki temu te myśli zostały utrwalone i kolejne pokolenia mogą się nimi karmić, co jest szczególnie cenne, gdy dziś i listy, i rozmowy stają się coraz płytsze.
 
Stanisław Cieślak bardzo skrupulatnie zanalizował twórczość Norwida, dzięki czemu wyłania się portret człowieka, artysty, Polaka i… katolika. Norwid był najbardziej katolicki z naszych wieszczów. Właśnie ten niezłomny katolicyzm pomagał mu przetrwać najtrudniejsze chwile życia osobistego i emigracyjnego, ten katolicyzm stanowił niewysychające źródło jego twórczości, był inspiracją do podejmowania wartościowych inicjatyw. Norwid nie miał ani chwil zawahania, ani też nie ocierał się o ruchy religijne z pogranicza herezji czy sekt. Był katolicki jako Polak świadomy swego rodu i narodowego dziedzictwa. W omawianej książce czytamy: „Był Norwid jak św. Franciszek z Asyżu obsesyjnym wyznawcą krzyża” (s. 324). Ale była to „obsesja” jak najbardziej pozytywna i racjonalna, Norwid potrafił bowiem dostrzec tę obecność w nieustannym krzyżowaniu Chrystusa. Pisał: „jako Zbawiciel raz się narodził, tak nie raz, ale milion razy krzyżowany jest w każdym zbawicielstwie, w każdej prawdzie bezinteresownej, bo On korzeniem wszelkiej prawdy jest i był, i będzie i dopuszcza równąż jej obronę” (do Marii Trębickiej, Nowy Jork, maj 1854). Dla Norwida więc chrześcijaństwo było żywe, a Chrystus był ciągle obecny.
 
Książka Stanisława Cieślaka napisana jest z dużym znawstwem i z pasją. Autor swobodnie porusza się wśród mniej lub bardziej znanych utworów, potrafi odnaleźć i wskazać cenne perełki myśli, co sprawia, że Norwid jawi się przed czytelnikiem nie tylko jako niedosiężny geniusz, ale również jako człowiek, który codziennie zmagać musiał się ze swoim życiem, by nie zatracić sensu, by widzieć cel, by mieć nadzieję. A ta codzienna walka na emigracji, z dala od Ojczyzny, bywała walką heroiczną.
 
Gdy więc Zygmunt Krasiński, poznając wielkość Norwida, zachęcał, a wręcz nakazywał mu: „Pisz! Pisz! W Imię Języka Polskiego” (s.168), tak i my dziś, jeśli jesteśmy Polakami, powinniśmy usłyszeć głos wołający z głębin naszego ducha: „Czytajmy! Czytajmy Norwida! W Imię Miłości Ojczyzny”.
 
Piotr Jaroszyński
 
Stanisław Cieślak, Sylwetka duchowa Cypriana Norwida (1821-1883), Wydawnictwo Sióstr Loretanek, Warszawa 2013
 
Książka jest do nabycia w Księgarniach „Naszego Dziennika” w Warszawie, al. Solidarności 83/89, i w Krakowie, ul. Starowiślna 49.
 
Książkę można też zamówić pod nr. telefonu: (12) 431 02 45, (22) 850 60 20
 
lub drogą e-mailową: zamowienia@naszdziennik.pl
 
oraz w Wydawnictwie Sióstr Loretanek pod nr. telefonu: (22) 673 46 93,
 
e-mail: sklep@loretanki.pl.

Nasz Dziennik, 17 grudnia 2013

Socjotechnika jest umiejętnością naukowego sterowania społeczeństwem. Oddaje ona szczególne usługi w państwach demokratycznych, w których zewnętrzny...

Ksiądz Jerzy Popiełuszko przyszedł na świat na Podlasiu, na tych ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, gdzie i w czasie zaborów, i w okresie...

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

Stefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i wiernych, miał oczy, serce i umysł utkwione w dwa punkty: w Boga i w...

Bliska Kolumbia

Z okien samolotu stolica Kolumbii - Bogota (do roku 2000 jej pełna nazwa brzmiała Santa Fé de Bogota), przedstawia się bardzo malowniczo, ale nie...

Polska leży w Europie Środkowej. Jest państwem, które powstało ponad 1000 lat temu (966 r.). Polacy należą do plemion słowiańskich. W ciągu owego...

Czasem zastanawiamy się, kto koordynuje w naszym kraju te media, które są tak bardzo antykatolickie i antypolskie? Przecież musi być jakaś...

Jaki kanon lektur z języka polskiego?

Czekamy na gruntowne działania MEN przywracające humanistyce należną rangę w życiu człowieka i Narodu. Słowo „kanon” pochodzi z greki, a jego...

Ideologia potrafi zatruć wiele słów, najpiękniejszych i najlepszych. Jednym z nich jest WYCHOWANIE. Bez wychowania nie byłoby Grecji („paideia”),...

Mogiła Pary Prezydenckiej symbolizuje zbiorową mogiłę ofiar Katynia i tych, którzy bez względu na cenę czcili tę pamięć. Bez takiej pamięci i pełnej...

Razem na manifestacji

Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Stosunek do katastrofy pod Smoleńskiem, zarówno emocjonalny, jak i instytucjonalny, pozwolił na spolaryzowanie postaw środowisk przyznających się do...

Współcześni gladiatorzy

Masowe media, zwłaszcza radio i telewizja, otwierają możliwości przekazywania informacji i obrazów na skalę wręcz niewyobrażalną i w dziejach...

Aby zrozumieć wprowadzaną obecnie reformę edukacji, nie możemy jej traktować jako dzieła autorskiego pani minister. To nie mgr Katarzyna Hall...

Tekst preambuły nowej konstytucji określa się mianem ugodowego. Ma on zadowolić zarówno ludzi wierzących, jak i niewierzących, ponieważ mowa jest i...

Jedną z najcudowniejszych dziedzin kultury zachodniej jest teatr. Łączy bowiem w sobie różne sztuki takie jak malarstwo, rzeźba, architektura,...

Na dwa sposoby można utrzymywać ludzi w stanie obniżonej sprawności umysłowej. Pierwszy polega na odgórnej, czyli państwowej minimalizacji poziomu...

Góry Skaliste rozciągają się około 5 tysięcy kilometrów wzdłuż zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych i Kanady. Wabią swoim urokiem i dziewiczym...

Dziś Sejm rozpocznie prace nad dwoma projektami zmian w Instytucie. Pamięci Narodowej Platforma chce upartyjnić IPN. Z prof. Piotrem Jaroszyńskim,...

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Dziś wydaje się nam oczywiste, że każdy człowiek niezależnie od stanu posiadania, wieku, płci czy stanowiska jest osobą. Dziecko i dorosły, kobieta...

Polonijna parafia

Jednym z niezwykłych fenomenów w skali światowej są parafie polonijne. Skupiają w sobie bowiem nie tylko życie religijne, ale też społeczne i...

Święta Wielkanocne mają charakter świąt rodzinnych. Rzecz ciekawa, dawniej, gdy komunikacja nie była tak rozwinięta jak dziś, gdy nie było pociągów,...

Wiele osób ciągle nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo obraz telewizyjny może zatruwać naszą świadomość. To prawda, że gdy patrzymy na flakon z...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Klęska ugrupowań powołujących się na tzw. wartości chrześcijańskie zmusza do refleksji nad pozycją polityka chrześcijańskiego wśród polityków...

Kraj lat dziecinnych . W Zaosiu niedaleko Nowogródka, w drewnianym dworku szlacheckim, przyszedł na świat w Wigilię Świąt Bożego Narodzenia Adam...

Coraz częstszym zjawiskiem na polskiej wsi są opuszczone gospodarstwa. Puste podwórko, na którym nie widać domowego ptactwa, niezamieszkała psia...

Obserwujemy dziś, z jak wielkim natężeniem rządzący oraz wiele środków masowego przekazu próbują zacierać różnicę między dobrem i złem. Można...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Kiedy zastanawiamy się nad problemem politycznej odpowiedzialności za naród, to najpierw trzeba bliżej określić, KTO jest odpowiedzialny za naród, i...