Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka


Wiele mówi się dziś o tzw. energii odnawialnej albo czystej. Do niej należy z pewnością geotermia, która jednak nie spotyka się ze zbytnią łaskawością rządzących. A jest to rzeczywiście czysta energia i odnawialna, bo gorące wody po spełnieniu swojego zadania wracają pod ziemię. Inaczej rzecz wygląda w przypadku wiatraków. One też są zaliczane do źródeł energii czystej i odnawialnej, a w Polsce stawia się ich coraz więcej. Ale tu sprawa wcale nie jest taka czysta.

Wiatraki tradycyjne, a więc drewniane, niewielkie, które niektórzy z nas pamiętają, były nie tylko ekologiczne, ale również stanowiły ozdobę krajobrazu. Ich piękno zostało utrwalone na obrazach, w czym przodował kraj wiatraków - Holandia. Dawne wiatraki służyły przede wszystkim do mielenia mąki. Dziś wiatraki wracają do łask, ale w zupełnie innym charakterze. Czy powinniśmy się z tego cieszyć?

Niestety, nie do końca. Bo to nie są zwykłe wiatraki. Każdy kto przebywał w pobliżu takiego urządzenia musiał odnieść wrażenie, że to jakiś kosmiczny potwór. Ktoś powie: trudno, ale przynajmniej jest to czysta energia, tzw. energia odnawialna. Wiatrak nie ma komina, nie kopci, korzysta tylko z bezpłatnego wiatru. To prawda. Ale nie wszystko jest tu takie czyste.

Wiatrak niszczy krajobraz. Ma to szczególne znaczenie w tych rejonach, które słyną właśnie z walorów krajobrazowych, i gdzie z tej racji powstały właśnie parki krajobrazowe. Park krajobrazowy to taki mikroświat, gdzie ze względu na ukształtowanie terenu można stojąc na jednym ze wzgórz ogarnąć, niczym na obrazie, stosunkowo duży obszar, obejmujący wiele kilometrów, podziwiając lasy, zagajniki, łąki, jeziora, rzeki i strumyki. Walor krajobrazu polega też i na tym, że w polu widzenia nie ma jakiegoś dominującego elementu współczesnej cywilizacji, jak choćby fabryka. Co najwyżej widać porozrzucane gospodarstwa, które subtelnie wtapiają się w całość. Niewiele jest takich zakątków w Europie, ale w Polsce jeszcze są, i co najważniejsze, są one wizytówką unikatowego piękna naszej przyrody.

Te miejsce przyciągają turystów i wczasowiczów, którzy chcą oderwać się nie tylko od hałasu czy zwariowanego tempa życia, ale przede wszystkim od brzydoty otoczenia. Bo przecież, co tu dużo ukrywać, otoczenie, w jakim żyjemy, zwłaszcza w miastach, nie należy do zbyt urodziwych. Szarość i monotonia bloków, co w tym pięknego? A tu patrzymy na unoszące się z wolna mgły z nad oczek wodnych i jezior, słyszymy krzyk budzącego się ptaka, albo podziwiamy w milczeniu barwy i zapachy łąki, bogatej w zioła i kwiaty. I cisza.

Niestety, parki krajobrazowe są w coraz większym stopniu zagrożone właśnie przez wiatraki. Przykładem może być Suwalski Park Krajobrazowy, w którego otoczeniu planuje się zbudowanie nie kilku, ale setek wiatraków! Taki park przestanie być parkiem, ale wielką elektrownią, bo nawet jeśli wprost na terenie samego parku nie będzie ani jednego wiatraka, to przecież park otoczony jest wzgórzami, które doskonale widać. A jeśli tam staną wiatraki, to tym, co pierwsze rzuci się w oczy, będą te kosmiczne potwory. One całkowicie zdominują pejzaż, a dokładniej mówiąc ten cudowny pejzaż zniszczą. Park będzie otoczony kordonem wiatraków, a krajobraz zostanie zaaresztowany. Turyści i wczasowicze będą omijali okolice Smolnik i Wiżajn z daleka. Bo po co przyjeżdżać? Żeby oglądać wiatraki? Szkoda czasu.

Ale nie tylko chodzi o pejzaż. Okazuje się bowiem, że ta czysta energia wcale nie jest taka czysta. Wiatraki przecinając potężnymi skrzydłami powietrze, dzień i noc, bez końca, są pułapką dla ptaków, które zdarza się, że masowo giną. W Stanach Zjednoczonych obliczono, że pod gilotyną turbin ginie rocznie ponad tysiąc ptaków drapieżnych. Zaś na przestrzeni kilku kilometrów ptaki przestają gniazdować. A przecież parki krajobrazowe i ich otoczenie to również siedliska ptaków, które ze względu na podwyższony stopień ochrony przyrody chętniej w takich miejscach zakładają swoje gniazda (www.carpatica.krak.pl).

Nie jest natomiast do końca zbadany wpływ nowoczesnych wiatraków na ludzi, mieszkających w pobliżu. Jednak to co już wiadomo, może być poważnym ostrzeżeniem. Chodzi bowiem o wpływ długofalowy, ponieważ wiatraki stawia się z myślą o ich wykorzystaniu przez wiele dziesiątków lat, a umowy z rolnikami konstruuje się w taki sposób, żeby już nie mogli się wycofać. Gdy więc rolnicy przekonają się o szkodliwości wiatraków, ich złym wpływie na zdrowie, będzie już za późno, żeby się z umowy wycofać.

Chodzi tu przede wszystkim o hałas i częstotliwość emitowanych dźwięków. Wiatraki, zaopatrzone w potężne turbiny, hałasują dzień i noc, bo stawiane są w takich właśnie miejscach, gdzie rzadko bywają dni bezwietrzne. Hałas ten słychać nawet w promieniu kilku kilometrów, a co najgorsze nie jest to zwykły hałas. Emitowane są dźwięki o bardzo niskiej częstotliwości, również takie, których ucho ludzkie nie słyszy, ale które mają na organizmy, w tym i na człowieka bardzo negatywny wpływ.

Dlaczego tak mało o tym się pisze i mówi? Ponieważ lobby wiatrakowe jest silne, władze lokalne patrzą krótkowzrocznie, a rolnicy bardzo słabo zdają sobie sprawę z czyhających na ich rodziny zagrożeń. Zresztą, co tu dużo mówić, za ekspertyzę dotyczącą zagrożenia środowiska w pobliżu wiatraków płaci... właściciel wiatraków. Kto płaci, ten wymaga. Podobno więc jeden taki ekspert stwierdził, że w dolinie Czarnej Hańczy ptaki nie gniazdują, więc budowa wiatraków ptakom nie zaszkodzi.

Warto, aby w sprawie elektrowni wiatrowych Ministerstwo Ochrony Środowiska zajęło jakieś wiążące, uzasadnione i odpowiedzialne stanowisko, dzięki czemu wiatrakowe lobby nie zniszczy nam enklaw przyrodniczych i krajobrazowych. Bo będą to zmiany nieodwracalne. O tym muszą też pamiętać władze gmin i rolnicy, od których zgody zależy ostateczna decyzja, czy wolno na ich terenie postawić czy nie. Bo właściciele tych urządzeń mieszkają często bardzo daleko, ich nie obchodzą ani walory przyrodnicze, ani ludzkie zdrowie, ani czysta energia, lecz wyłącznie czysty zysk.

Uważajmy więc na wiatraki, póki jeszcze czas, bo prawdziwa inwazja tych potworów może dopiero nastąpić.

Piotr Jaroszyński

Dziś jesteśmy rozpieszczani do tego stopnia, że szukamy tylko tego, co łatwe i przyjemne. Jesteśmy jak dzieci, tyle że podstarzałe. A człowiek...

Od ponad dziesięciu lat kraj nasz podlega tzw. restrukturyzacji praktycznie we wszystkich dziedzinach. Jedną z nich jest edukacja. W jakim kierunku...

Z dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wykładowcą Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w...

W gorączce dyskusji politycznych obfitującej w różnego rodzaju spory czy to programowe, czy personalne, łatwo stracić z oczu nadrzędny cel wyborów,...

Każdy szanujący się naród z pietyzmem odnosi się do swych wielkich rodaków, którzy czy to działaniem, czy słowem w sposób istotny przyczynili się...

Minęły święta wielkanocne. Gościnne polskie domy pełne krewnych i przyjaciół już opustoszały. Wracamy do zwykłych zajęć: dzieci i młodzież do...

Dziś wydaje się nam oczywiste, że każdy człowiek niezależnie od stanu posiadania, wieku, płci czy stanowiska jest osobą. Dziecko i dorosły, kobieta...

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu Stefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i wiernych, miał oczy, serce i umysł utkwione w dwa punkty: w Boga i w...

Ojciec Święty Jan Paweł II wielokrotnie przypomina, że demokracja bez poszanowania ładu moralnego staje się ukrytym totalitaryzmem. Bo czymże jest...

Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się...

Wiele osób oglądających telewizję skarży się, że przerwy między jednym a drugim programem pękają w szwach od reklam. Szczególne natężenie ma miejsce...

Raz po raz staje przed nami pytanie o fundamenty, na których budujemy naszą Ojczyznę. A kryterium oceny jest zawsze rozumienie człowieka - czy...

Na kanwie wypowiedzi Ojca św. w naszym Parlamencie (22.06.1999 r.) mogliśmy usłyszeć opinię bardzo wielu środowisk, że papież popiera wejście Polski...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Platforma Obywatelska dąży do całkowitej kontroli życia publicznego, przyznając sobie status absolutnego suwerena. Instytucja taka jak Kościół...

Jednym z największych paradoksów życia politycznego w Polsce jest ten, że krajem w ponad dziewięćdziesięciu procentach katolickim rządzą ludzie albo...

Znaczenie katolicyzmu w polityce jest niezwykle doniosłe. Katolicyzm bowiem odsłania jakieś dalsze perspektywy życia społeczeństwa, wykraczając poza...

Odwiedzając Nowy York miałem nie raz okazję wjechać windą na sam dach World Trade Center. Roztaczał się stamtąd niesamowity widok: od północy na...

Pułapki państwa opiekuńczego Na pierwszy rzut oka tzw. państwo opiekuńcze i państwo totalitarne powinny się nawzajem wykluczać: pierwsze daje, a drugie zabiera, jedno się...

Czas walki z Bogiem trwa Na dzieje Kościoła w Polsce patrzymy często tak, jakby jego rola sprowadzała się wyłącznie do funkcji czysto religijnej, a na dzieje państwa i...

Norwid miał niespełna trzydzieści lat, gdy w liście do swego przyjaciela, Józefa Bohdana Zaleskiego, pisał: „Ba... gdyby to nie z krzyżem Zbawiciela...

Prof. P. Jaroszyński: Wybór Boga to najwyższy wymiar kultury wolności, dzięki której człowiek staje się autentycznie niepodległy Chrześcijaństwo inkulturowane w dziedzictwie Grecji i Rzymu pogłębia znaczenie suwerenności ludzkiej osoby, z uwagi na to, że człowiek został...

Ministerstwo Edukacji Narodowej na wniosek Klubu Poselskiego Twój Ruch zleciło kuratoriom oświaty zebranie informacji na temat przypadków pedofilii...

Radio Maryja dla świata To wcale nie przesada. Gdyby Radio Maryja było tylko stacją lokalną, a nawet tylko krajową, to nigdy nie spotkałoby się z taką lawiną krytyki i...

Gender: atak na męskość Marksizm świadomie dążył do rozbicia rodziny. W tym celu opracował strategię zniszczenia kobiety w jej roli żony i matki. Bez kobiety jako żony i...

Słowo „ojczyzna” pojawia się dziś rzadko, a i brzmi nieco anachronicznie. Gdy patrzymy nań bez uprzedzeń, kojarzy się nam najczęściej z wielką...

Są trzy główne powody, dla których znaczenie słowa demokracja jest dziś tak zamazane. Pierwszy to ten, że słowo to ma nie tylko znaczenie...

Święta i obyczaje Człowiek nie jest czystym duchem, ale nie jest też tylko ciałem. Człowiek żyje na sposób duchowo-cielesny. Dlatego musi nieustannie szukać tej...

Można by pomyśleć, że gdy człowiek przychodzi na świat, to jego konto jest czyste i dopiero później wypełnia się różnego rodzaju zobowiązaniami....

Ojciec Jacek Woroniecki (1878-1949), dominikanin, należał nie tylko do starego rodu książęcego, ale nade wszystko reprezentował szczytne tradycje...