Felietony-wywiady

W wąskim przejściu między Belgią i Niemcami, na terenie Holandii, leży jedno z piękniejszych miast europejskich. Któż dziś nie zna jego magicznej nieomal nazwy - Maastricht?
Tu przecież rozpoczął się pochód ku nowej Europie, zjednoczonej i odrodzonej. Trudno o lepsze miejsce; jego historia sięga jeszcze panowania rzymskiego.

Miasto powstało nieco na północ od ważnego strategicznie Traiectum ad Mosam (mostu na rzece Moza). Po przyjęciu chrześcijaństwa było przez kilka wieków siedzibą biskupa (382-721). Później miastem, jako częścią imperium Franków, zarządzali książęta brabanccy i biskupi z Liege (od roku 1204). W drugiej połowie wieku XVI zostało ono splądrowane przez Hiszpanów pod wodzą księcia z Parmy. Później w wieku XVII i XVIII trzykrotnie dostawało się w ręce Francuzów, a wreszcie na mocy traktatu z roku 1839 pozostało przy Holandii.

Dziś spacerujący turysta podziwia smak, z jakim odrestaurowano Stare Miasto, chwali czystość i schludność uliczek, syci oczy widokiem monumentalnych świątyń romańskich i gotyckich. Maastricht jest miastem zamieszkałym w większości przez katolików, jeden tylko kościół (św. Jana) należy do protestantów.

Byłem tam w adwencie, gdy ulice są strojniejsze niż zwykle: kolorowe lampki palą się nawet w dzień, a wystawy sklepowe i kafeterie necą rzesze przechodniów. Adwent to dla chrześcijan najmilsza pora roku - pora oczekiwania na Zbawiciela. Miliony ludzi na całym świecie w niezliczonych językach przesyła sobie kartki świąteczne, by upamiętnić tak ważne wydarzenie. Z Maastricht też można wysłać życzenia, w każdym ze sklepów jest duży wybór kart. Sprzedawca podsuwa romantyczne pocztówki z pejzażem zimowym, z radośnie bawiącymi się dziećmi, z sympatycznym bałwankiem w filuternym kapelusiku. Jednak zapytany o scenę ilustrującą Boże Narodzenie patrzy zdziwiony, a po chwili namysłu proponuje... św. Mikołaja. Na słowa, że św. Mikołaj to nie Chrystus, milknie i odchodzi. A kartki są dobrej jakości, niedrogie, firmowane przez EEC (Wspólnotę Europejską).

Ale Maastricht to nie tylko rozkrzyczane wystawy, miasto słynie przecież wieloma zabytkami, wśród których najpiękniejsze są kościoły. Z daleka już widać, jak poszczególne epoki wyrysowały na nich ślady wielkiej kultury chrześcijańskiej. Zainteresowani turyści pragną przyjrzeć się bliżej i zajrzeć do środka. Myślą: Ileż tam musi być rzeźb, obrazów, witraży, rozwiązań architektonicznych. Ale cóż to? Na twarzach widać rozczarowanie; kościoły są zamknięte, jakby od lat nikt do nich nie zaglądał. Czy wszystkie? Nie, blisko rynku, przy małej uliczce stoi niewielki kościółek gotycki, ozdobiony lampionami; drzwi otwarte na oścież. Z napisów wynika, że należał kiedyś do dominikanów. A do kogo należy teraz? Na odpowiedź nie trzeba długo czekać. Już przed wejściem słychać rytm nowoczesnej muzyki dyskotekowej. A w środku? W środku pod gotyckimi sklepieniami znajduje się coś, co odbiera mowę. Bo tragiczny jest widok kościoła zniszczonego, smutkiem napawa kościół opuszczony, w zdumienie wprawia kościół zamieniony na muzeum. Ale jak nazwać uczucie, które się budzi, gdy widzimy, że z drogocennej świątyni - świadka wielowiekowych, żarliwych modlitw w szczęściu i w nieszczęściu - nowocześni „Europejczycy" zrobili... jarmarczną knajpę? Jedni jedzą, inni piją, jeszcze inni handlują. Wrzask i harmider, tylko ze sklepień patrzą oczy świętych; patrzą na ustawione rzędem stragany, patrzą na ludzi...

- Może pan zje parówkę? A może pani kupi torebkę? Tanio sprzedam, będzie świetny prezent pod choinkę - zachęca łamaną angielszczyzną silący się na uśmiech sprzedawca.

Tu, w Maastricht, zaczęła się już nowa Europa. Tylko... dokąd ty właściwie zmierzasz, Europo?

Piotr Jaroszyński
"Patrzmy na rzeczywistość"

Zakończył się pierwszy akt tragikomedii konstytucyjnej. Trzeba przyznać, że był to akt wystawiony z wielką pompą, z udziałem świateł, kamer i...

Mamy obowiązek zgłębiać nauczanie św. Jana Pawła II Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Przyjęcie w Wielkiej Brytanii przez Izbę Lordów ustawy o tzw. małżeństwach jednopłciowych budzi nie tylko oburzenie, ale również zmusza do...

Kilka ostatnich lat to okres intensywnej formacji moralnej naszego narodu. Pozbawieni większościowego przedstawicielstwa w parlamencie musieliśmy w...

Siła słowa Juliusza Słowackiego Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Gender: atak na męskość Marksizm świadomie dążył do rozbicia rodziny. W tym celu opracował strategię zniszczenia kobiety w jej roli żony i matki. Bez kobiety jako żony i...

Gender: feminizm to marksizm Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Media nie tylko podają fakty, ale co więcej, mówi się o tzw. nagich lub czystych faktach. Ilość nagich faktów ma zwiększyć wiarygodność mediów, a...

W publicystyce spotkać można zarzut skierowany pod adresem Polaków, że za fatalny stan gospodarki odpowiedzialny jest katolicyzm, który bardziej...

Tekst preambuły nowej konstytucji określa się mianem ugodowego. Ma on zadowolić zarówno ludzi wierzących, jak i niewierzących, ponieważ mowa jest i...

Ponieważ ciągle kluczymy w różnych odmianach PRL-u, a odrodzonej Rzeczypospolitej jak nie było, tak nie ma, więc warto robić remanent nie tylko...

Położenie obecne, w jakim znajduje się nasza Ojczyzna, jest przejściowe. Kto w to wątpi, albo nie jest Polakiem, albo jest małego ducha. Trudno...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz wykładowcą Wyższej Szkoły...

U rodaków w Chicago Polonia w Chicago z dumą podkreśla swoje coraz większe zaangażowanie w sprawy polskie. Nasi rodacy zrozumieli, że Polska nie jest tylko sprawą...

Wiosna to czas intensywnego przygotowywania ziemi, aby wydała plon. Na polach, w przydomowych ogródkach czy na działkach możemy zobaczyć pochylone,...

Raz po raz staje przed nami pytanie o fundamenty, na których budujemy naszą Ojczyznę. A kryterium oceny jest zawsze rozumienie człowieka - czy...

Gdy czytamy publikacje z zakresu ochrony przyrody, spotkać możemy ciekawą diagnozę dotyczącą powodów zmniejszania się liczebności czy wręcz...

Twarz, sylwetka, mundur, szabla, lanca i koń – ułan polski, którego rozpoznamy na każdym obrazie lub zdjęciu. Mina marsowa, sylwetka wyprostowana,...

Gender i fryzura Moda obejmuje nie tylko sposób, w jaki się ubieramy, ale również fryzurę. Tradycyjnie fryzura inna była dla pań (dziewcząt), a inna dla mężczyzn...

W czasach sowieckiego komunizmu walkę z religią prowadzono głównie w imię nauki i postępu. To nauka miała dowodzić, że Boga nie ma, a kult Matki...

Jesteśmy Polakami! Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak narodowi służy! Polska Matką naszą - nie...

Są miejsca na świecie, w których zima gwałtownie przechodzi w wiosnę - w ciągu kilku dni robi się całkiem zielono. Tak jest w Waszyngtonie, w...

Po co Boże Narodzenie? Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, wykładowcą w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu,...

Tytuł najnowszej książki ks. prof. Czesława S. Bartnika jest bardzo mocny: „Wojna z Kościołem”. Ktoś zapyta, jaka wojna? Przecież na ulicy nie widać...

Refleksje w rocznicę Niepodległości 95. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów skłaniać może do wielu refleksji. Zależy kto się zastanawia i z kim...

Wiatraki zaatakowały Australię Farmy wiatrowe to nie tylko polski problem i nie tylko w Polsce mamy do czynienia z bardzo silnym lobby, które skutecznie prowadzi swoje wiatrakowe...

Kultura jako najcenniejszy element narodowego dziedzictwa stanowiła zawsze i nadal stanowi duchową broń przeciwko wszelkiemu zniewoleniu i uciskowi....

Coraz większy upadek kultury życia społecznego w naszym kraju musi być nazwany po imieniu, ponieważ przekroczono barierę ochronną i rozpoczął się...

Unia zbyt mocno ingeruje w suwerenność państw Z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Małgorzata Pabis. Jak Pan ocenia głos Brytyjczyków i ich mocne „nie” dla UE? – Brytyjczycy ze względu na...