Felietony-wywiady

Człowiek nie jest istotą doskonałą. Każdy z nas na sobie tego doświadcza. Jesteśmy ułomni, narażeni na wiele potknięć
i błędów. Szczególnie przykre są dla nas pomyłki poznawcze. Zadaniem poznania jest bowiem oświecanie umysłu, abyśmy mogli podejmować określone działania. Złe oświecanie wcześniej czy później przyczyni się do błędu w działaniu, dobre jest niczym innym jak prawdą, która pozwala nam zobaczyć, czym coś rzeczywiście (naprawdę!) jest. Nic więc dziwnego, że w tradycji zachodniej prawda i prawdomówność należały do zasadniczych wartości w życiu osobistym i społecznym, były podstawą nauki, moralności i religii.

Kiedy obserwuje się życie społeczno-polityczne zarówno w Polsce, jak i za granicą, uderza dziś nie tylko brak szacunku dla prawdy, ale wręcz prześciganie się w manipulacji i kłamstwach. Jest to zupełnie oficjalne i przybiera monstrualne rozmiary. Wyborowy kłamca często uchodzi za mędrca, jest obiektem podziwu i uwielbienia szerokich mas, szczególnie jeśli jest osobą znaną i zajmuje wysokie stanowisko. A takich kłamców nam nie brakuje.

Polacy, którzy w ten sposób myślą, powinni zapytać samych siebie, czy rzeczywiście są jeszcze Polakami, bo może cofnęli się o tysiąc lat, stając się nie chrześcijanami, ale na przykład Persami, i przeszli na mahometanizm. Programy telewizyjne i media robią przecież swoje - zmieniają duszę z chrześcijańskiej na jakąś staroorientalną. Bo właśnie przed dziesięcioma wiekami w Persji pojawiło się takie dziwne zjawisko wyrafinowanego i podstępnego kłamstwa, które określano mianem „ketman". Przy ketmanie zwykłe kłamstwo było więc igraszką. Aby zrozumieć, na czym polegał ketman, warto przeczytać, co w Dwóch światach pisze na ten temat Michał Pawlikowski, jeden z wybitnych znawców problemu: „Posiadacz prawdy nie powinien wystawiać swojej osoby, swego majątku i swego poważania na zaślepienie, szaleństwo i złośliwość tych, których Bogu spodobało się wprowadzić w błąd (...). Jednakże są wypadki, kiedy milczenie nie wystarcza, kiedy może ono uchodzić za przyznanie się.

Wtedy nie tylko trzeba się wyrzec publicznie swoich poglądów, ale zaleca się użyć wszelkich podstępów, byleby tylko zmylić przeciwnika. Będzie się wtedy wypowiadać wszelkie wyznania wiary, które mogą mu się podobać, odprawiać wszelkie obrządki, które uważa się za niedorzeczne, sfałszuje się własne książki. W ten sposób zdobędzie się wielkie zadowolenie i zasługę (...). Ketman napełnia dumą tego, kto go praktykuje. Wierzący dzięki temu osiąga stan trwałej wyższości nad tym, którego oszukał, choćby ten ostatni był potężnym ministrem (...), jest on tylko ślepcem pozbawionym dostępu do jedynie prawdziwej drogi, i tego nawet nie podejrzewa. Natomiast ty, obdarty i przymierający głodem (...), kroczysz w blasku przed twymi nieprzyjaciółmi. Szydzisz z nieinteligentnej istoty, rozbrajasz niebezpieczną bestię. Ileż uciech jednocześnie".

Aż dech zapiera, gdy uświadomimy sobie, jak bardzo dzisiejsze życie społeczno-polityczne odbiega od Dekalogu, jak bliski stał się człowiekowi ketman. Dozwolone są wszelkie podstępy stosowane w celu zmylenia przeciwnika. Doraźnie można głosić inną wiarę niż rzeczywiście się wyznaje. Fałszować można własne poglądy. Można brać udział w obcej sobie liturgii. Można zakłamać wszystko, powołując się nawet na wartości chrześcijańskie. Słowo może nie odpowiadać myśli, a myśl - rzeczywistości, bo o to właśnie chodzi. Co innego więc się mówi, co innego myśli, co innego czyni. Oto współczesny ketman polityki, ekonomii i mediów. Oto regres cywilizacyjny, w którym miejsce mądrości opartej na prawdzie i prawości zajmuje spryt bazujący na kłamstwie i cynizmie. A ofiary tak bardzo wprowadzone są w błąd, że ketmanowi, który ich oszukał, biją pokłony.

Polacy, więcej roztropności! A przestrogą niech będzie krótki wiersz Adama Mickiewicza Dlaczego kłamie?

Szatan, choć sobie mądrość i siłę przyznaje,
Wie, że kłamie, i wiary sam sobie nie daje;
Dlatego rad śród ludzi zdania swoje szerzyć,
By je słysząc z ust cudzych, mógł im sam uwierzyć.

Piotr Jaroszyński
"Jasnogórska droga do Europy"

Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski znów szokuje. Na debatę zaprasza skandalistę, który podarł Biblię. Kiedy minister kultury odwoła...

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

Stefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i wiernych, miał oczy, serce i umysł utkwione w dwa punkty: w Boga i w...

Wywiady rzeki ze znanymi ludźmi (najczęściej są to aktorzy, dziennikarze, politycy) przyciągają zazwyczaj wielu czytelników, nie zawsze kierując się...

Słyszymy dziś często, że w życiu politycznym liczy się przede wszystkim skuteczność, że miejsce dawnych partyjnych ideologów zająć muszą fachowcy i...

Czytając Conrada: HONOR

Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Minęły święta wielkanocne. Gościnne polskie domy pełne krewnych i przyjaciół już opustoszały. Wracamy do zwykłych zajęć: dzieci i młodzież do...

Gra w chrześcijaństwo

Jeśli PO postawi głównie na elektorat lewicowy, to zaostrzy kampanię antyklerykalną, choć dla swoich katolickich zwolenników też coś znajdzie,...

W człowieku jednym z najbardziej fascynujących zjawisk jest bardzo długi okres podatności na kształcenie. W świecie przyrody wszystko dokonuje się...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz wykładowcą Wyższej Szkoły...

Sprawcami zazdrości są nie tylko ludzie zazdrośni. Przecież bogatym satysfakcję sprawia zazdrość, z jaką inni patrzą na ich bogactwo. Można odnieść...

Odkrywanie Polski

Najbardziej lubię pokazywać Polskę osobom, które są u nas po raz pierwszy, a które przyjeżdżają wyraźnie zainteresowane poznaniem nowego miejsca....

Rozmowa w Katyniu

Było to pewnego lata, nie tak dawno. Do Katynia łatwo trafić: wystarczy jadąc trasą Mińsk-Moskwa skręcić w prawo, choć nie ma informacji w języku...

Kariera naukowa ręcznie sterowana

"Załatwić negatywnie" - to lakoniczne stwierdzenie zamykało ciągnący się nieraz całymi latami proces blokowania przez reżim komunistyczny...

Z będącym niedawo w Chicago filozofem kultury, wykładowcą KUL-u prof. Piotrem Jaroszyńskim o ustroju, monarchii i biurokracji rozmawia Paweł Styrna....

Nowa Lewica – pokonać Kościół

Wariant sowiecki komunizmu nie sprawdził się, ale czy to znaczy, że wiara w komunizm w ogóle znikła? Nie. Ta wiara przetrwała, tyle że na Zachodzie...

Gender: zablokować Konwencję

Zagrożenia, jakie ze sobą niesie legalizacja ideologii gender w postaci Konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy...

Nie ma społeczeństwa, w którym nie obowiązywałoby jakieś prawo. Bez prawa nie ma społeczeństwa, nie ma państwa, a przecież człowiek bez innych nie...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Kraj lat dziecinnych . W Zaosiu niedaleko Nowogródka, w drewnianym dworku szlacheckim, przyszedł na świat w Wigilię Świąt Bożego Narodzenia Adam...

Nowa Lewica jest odmianą marksizmu. Słowo „marksizm” powinno już być wystarczająco odpychające, by uważać na Nową Lewicę. A jednak w wielu wypadkach...

Dworek – oaza polskości

Dworek w Żelazowej Woli to chyba najsłynniejszy polski dworek, znany i rozpoznawany nie tylko w naszym kraju, ale i na świecie. Dzieje się tak za...

W zamieci spraw małych, lecz rozdmuchanych, wśród hałaśliwych ludzi, o których pamięć rychło zaginie, mają miejsce wydarzenia, które przykuwają...

Odróżniajmy groby od pomników

Rosjanie stają w obronie pomników ku czci Armii Czerwonej, rozbieranych bądź niszczonych na terenie Polski. Zauważmy, że pomniki te są symbolem...

Spędzać czas bez mediów

Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Ponieważ w naszym kraju nie przeprowadzono ani dekomunizacji, ani lustracji w środowisku dziennikarskim i akademickim, wobec tego można...

Położenie obecne, w jakim znajduje się nasza Ojczyzna, jest przejściowe. Kto w to wątpi, albo nie jest Polakiem, albo jest małego ducha. Trudno...

O ile nasze położenie geopolityczne nie jest godne pozazdroszczenia, o tyle położenie geograficzne jest w swym zróżnicowaniu, bogactwie i pięknie...

Prof. Piotr Jaroszyński: Jak przetrwać w sytuacji anomii struktur państwowych. O realnych zagrożeniach wynikających m.in. z destrukcyjnych działań...

Wiara i patriotyzm

Cudowna Matka Boża Łaskawa z krzeszowskiego sanktuarium w czasie czterech dni wielkiego odpustu gościła kilkanaście tysięcy pielgrzymów. Wczoraj z...

Medialna manipulacja widzem

Słowem, które najczęściej pojawia się w odniesieniu do sposobu oddziaływania mediów na człowieka jest „manipulacja”. Pod wpływem manipulacji osoba...