Felietony-wywiady
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Zablokowanie możliwości dokończenia budowy obwodnicy Augustowa, miało podtekst polityczny i uderzyło zarówno w mieszkańców tego miasta, jak i w samą przyrodę. W mieszkańców dlatego, że w dalszym ciągu muszą znosić uciążliwość ruchu tranzytowego, połączonego z zagrożeniem dla ich życia i zdrowia, a w samą przyrodę dlatego, że przy okazji rozreklamowano małą rzeczkę, której nikt nie chroni przed inwazją turystów.

Albowiem Rospuda na fotografii może i przypomina jedno z dorzeczy Amazonki, ale tak naprawdę jest to mała rzeczka, która już przestała się bronić przed cywilizacją. Na czym polega problem? Na tym, że jeżeli po rzeczce, bo trudno nazwać rzeką ciek wodny, który miejscami ma dwa metry szerokości, w tym i płycizny takie, że trzeba wysiadać z kajaka (w okresie letnim codziennie przepływa się ich co najmniej kilkadziesiąt), to cały ekosystem musi być naruszony. Nieustanne tłuczenie wiosłami o wodę, rośliny, o dno sprawia, że wszystko jest wzburzone, bo nie ma ani ciszy, ani spokoju, do którego ta enklawa była przyzwyczajona. Przed kajakami pierzcha wszystko, co pływa w wodzie i na wodzie. Połamane trzciny, połamane gałązki krzewów, powyrywane wodorosty.

Na tym nie koniec. Rodak na spływie musi być szczęśliwy i wolny. A więc wrzuca do wody torbę ze śmieciami, bo gdy zatonie, nikt jej nie zauważy. W upalny dzień bardzo smakuje piwo, więc puszka ląduje w zakolu i wesoło kołysze się na wodzie. Gustującym w innych napojach też nie brakuje fantazji: porzucają puste, plastykowe butelki, które wplątują się w szuwary. I w ten sposób proces zaśmiecenia tej ślicznej dawniej rzeczki następuje w stopniu niewyobrażalnym.

Nocami do akcji przystępują kłusownicy. Nikt nie bawi się w łapanie na wędkę czy nawet w siatkę, najlepszy jest agregat prądotwórczy. Ryba jest bezbronna, a że przy okazji ginie narybek, a cóż to kłusownika obchodzi? On musi mieć dużo ryb, teraz i natychmiast. A kto mu się nocą przeciwstawi? Nikt, bo nikt nie będzie się narażał z powodu jakichś tam ryb. Więc rybna dawniej rzeka, gdy w każdym dołku spotkać można było szczupaki, okonie, klenie coraz bardziej świeci pustkami.

I woda jest coraz gorsza. Jeszcze do niedawna była nawet latem krystaliczna, nieomal jak w akwarium. Można było godzinami wpatrywać się w tętniący życiem nurt, gdy jedne ryby przemykały się pomiędzy korzeniami olchy, inne spławiały się, robiąc salta w powietrzu. Taki widok jest coraz rzadszy. Dlaczego? Chyba dlatego, że ze znajdujących się w dolinie Rospudy wiosek spuszczane są ścieki. Dochodzą do tego świniarnie ulokowane nad brzegami jezior. W efekcie dolina Rospudy – jedna z ostatnich, pięknych polskich enklaw przyrodniczych – obumiera.
Miejscowa ludność, jakby nie do końca potrafiła cenić środowisko, w którym żyje, turyści pojawią się na chwilę i znikają. Urzędnicy z ochrony środowiska nie są zainteresowani, aby cokolwiek robić, czekają, co nakaże im Unia, a czego nie nakaże lub za co nie zapłaci, tego już nie robią. W ten sposób zanika poczucie wolności, które najbardziej wyraża się w odpowiedzialności za konkretne dobro, którego ochrona leży w czyimś zasięgu. A tak jest właśnie z przyrodą.

Jest naprawdę zastanawiające jak mieszkańcy wiosek tracą miłość do przyrody. Ostatnio pojawiła się nowa moda. Jest to niszczenie małych torfowisk i bagienek. Najpierw idzie w ruch piła i siekiera, potem zapałki, a gdy już ognisko się rozpali, wtedy przy okazji można wrzucić plastykowe torby, butelki i w ogóle wszelkie śmieci, żeby było „czysto”. Gdy jest „czysto”, wtedy teren się niweluje. Po co? Nie tylko po to, żeby było więcej pola uprawnego czy nawet łąki, ale dlatego że za nieużytki nie ma dopłat z Unii. Torfowisko jest nieużytkiem, więc trzeba je zlikwidować, wtedy Unia zapłaci. Ręce opadają na takie myślenie, rolników i Unii. Przecież torfowiska to jest skarb bogaty w różne formy życia, poczynając od roślin, poprzez płazy, gady, ssaki i ptaki. Tam to wszystko można znaleźć, bo torfowisko jest życiodajne, ale gdy zasypiemy je do równa, nie będzie już nic, tylko trochę ziemi, która coraz bardziej będzie jałowieć, ponieważ torfowisko to nieprawdopodobny rezerwuar wody. Bez tych wydawałoby się nieużytecznych oczek wodnych nasza ziemia będzie stepowieć.

To są wiadomości z zakresu podstawowego kształcenia na temat ochrony przyrody. Cóż kiedy, jak zauważa wybitny znawca profesor Kazimierz Tobolski, u nas mówi się o ochronie środowiska, a nie o ochronie przyrody. A pojęcie środowiska jest na tyle szerokie i nie sprecyzowane, że można śmiało niszczyć lub zaniedbywać przyrodę. I tak się właśnie dzieje. Gdy z jednej strony jesteśmy dumni z naszego rolnictwa, które przetrwało sowiecką kolektywizację i zachodnią farmeryzację, to z drugiej strony zapominamy, że obecne trendy bardzo szybko doprowadzą nie tylko do upadku małych gospodarstw, ale właśnie do zniszczenia przyrody, rzek, jezior, lasów i łąk. W tym kierunku idą obecne zmiany, którymi steruje niewidzialna ręka z Brukseli za pomocą bardzo prostej metody, czyli magicznego hasła „dopłata”. A Ministerstwo Ochrony Środowiska (właśnie, a dlaczego nie Przyrody?) śpi, nie ingeruje, nie edukuje, też czeka na dotacje i programy. Cóż za bezwolne instytucje i co za bezmyślni ludzie. Tracą na oczach takie bogactwa przyrodnicze i nie reagują aż do czasu, gdy jacyś politycy będą chcieli na tym zbić punkty lub gdy będzie już za późno. A przecież wciąż nie jest za późno, tylko trzeba się obudzić. Teraz!

Prof. dr hab. Piotr Jaroszyński

NASZA POLSKA NR 38/2009

Pod wpływem naporu zła ogarniają nas czasem zwątpienia. Patrzymy w przyszłość i nie widać jakiegoś prześwitu, przez który człowiek lub naród mógłby...

Luty czasem pamięci o zsyłkach Kiedy wracamy pamięcią do mroźnych, lutowych dni 1940 r., gdy setki tysięcy naszych rodaków w bydlęcych wagonach, zsyłano w głąb Związku...

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Przełom tysiącleci to okazja do zrobienia pewnego bilansu. Chrześcijaństwo trwa od dwóch tysięcy lat, w Polsce od ponad tysiąca. Co faktycznie...

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Napięcie zmagań o Polskę trwa bez ustanku. Tak było w czasie zaborów, tak było w okresie międzywojennym, za PRL-u, tak jest i dziś. Jest to napięcie...

Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się...

Dziewiętnasta rocznica powołania kard. Karola Wojtyły na Stolicę Piotrowa, uświetniona pielgrzymką Rodziny Radia Maryja, to okazja powrotu pamięcią...

"Doszło już więc do absurdu, że ludzi trzeba na przykład przekonywać, aby zgodzili się na uwłaszczenie, czyli zechcieli odebrać swoją własność, ba,...

Sprawiedliwość to coś więcej niż paragraf Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą, wykładowcą w...

Edukacja posiada wymiar uniwersalny we wszystkich dziedzinach kultury. W każdej dziedzinie, jeśli naprawdę chce się coś osiągnąć, trzeba być...

Stosunek do katastrofy pod Smoleńskiem, zarówno emocjonalny, jak i instytucjonalny, pozwolił na spolaryzowanie postaw środowisk przyznających się do...

Wielu Polaków ciągle nie zdaje sobie sprawy, jaką rolę winna odgrywać w ich życiu kultura narodowa. Jedni, idąc za obecną modą, uważają, że kultura...

Znaczenie katolicyzmu w polityce jest niezwykle doniosłe. Katolicyzm bowiem odsłania jakieś dalsze perspektywy życia społeczeństwa, wykraczając poza...

Bóg ma twarz ubogich Do kapłanów, osób konsekrowanych i świeckich archidiecezji [Buenos Aires] Rozdzierajcie serca wasze, a nie szaty. Wróćcie już teraz do Pana, waszego...

Weszliśmy w okres Adwentu, coraz bliżej więc do świąt Bożego Narodzenia. Na polach wszystko już się uciszyło, uspokoiło, a grudniowa ziemia - jak...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Dziś wydaje się nam oczywiste, że każdy człowiek niezależnie od stanu posiadania, wieku, płci czy stanowiska jest osobą. Dziecko i dorosły, kobieta...

Słyszymy dziś często, że w życiu politycznym liczy się przede wszystkim skuteczność, że miejsce dawnych partyjnych ideologów zająć muszą fachowcy i...

Media są pełne informacji, w których zawarte są tzw. fakty. Dzięki poznaniu faktów masowy odbiorca może wyrobić sobie własny pogląd na określony...

Na kilka dni przed wyborami w Polsce odbyły się wybory w Stanach Zjednoczonych. Wygrali je, jak wiadomo, demokraci, którzy mieć będą większość...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Joanna Gradowska Jakie znaczenie dla wychowania i kształcenia młodego pokolenia ma pamięć o przodkach, osobach...

Odrodzenie życia społecznego Polaków to nie tylko jednoczenie się we wzniosłych momentach w celu obrony jakiejś wielkiej wartości; odrodzenie to...

Skala, w jakiej humanistyka w powojennej Polsce, została porażona przez marksizm, jest niewyobrażalna. Filozofia, historia, teoria literatury,...

We współczesnym świecie zachodnim obserwujemy działania, których celem jest rozbicie rodziny i osłabienie więzi narodowych. Następuje swoista...

Trwają ataki na rodzinę. Pojawiły się nawet plakaty, z których można wnioskować, że bardziej chory jest ich twórca niż ucharakteryzowane osoby....

Lewica obrzuca błotem W większości współczesnych państw demokratycznych różnica między polityczną lewicą a polityczną prawicą nabiera coraz większej ostrości. W Stanach...

Początek trzeciego tysiąclecia chrześcijaństwa jest okazją do refleksji nie tylko nad chrześcijaństwem, ale również nad najgroźniejszym...

Pojęcie cywilizacji bizantyńskiej zostało wypracowane przez jednego z najwybitniejszych, choć ciągle mało znanego polskiego myśliciela Feliksa...

Powrót do Bohatyrowicz (2) Niemen. Rzeka, która wraca we wspomnieniach, śni się po nocach, ożywa w pieśni, złoci się w wierszu. Jest szeroka, ale nie za szeroka, przetacza swe...