Felietony-wywiady
Gdy człowiek jest młody i zdrowy, patrzy na życie optymistycznie. Drobne przykrości lub niepowodzenia są jak wiosenny wietrzyk, dodają smaku i witalności, nawet przez myśl nie przejdzie, że mogłyby trwać dłużej. Młodość jest jak wiosna, rozsadza ją radość życia, które chce iść naprzód, wciąż naprzód. Widzimy wokół nas, co się dzieje, zieleni się ziemia, krzewy, drzewa z jakąś niezwykłą siłą i rozmachem, którego nic nie jest w stanie opanować. Pęd do życia, radość życia, wiara w przyszłość - to istota wiosny i młodości. Choroba i starość brzmią nierealnie, jak abstrakcyjne słowa, nie bierze się ich poważnie. Po cóż mówić o jesieni, gdy jeszcze tyle życia przed nami? Wiosna porywa za sobą i młodych, i starych.

A jednak choć człowiek jest częścią przyrody i udzielają mu się jej rytmy i cykle, to życie człowieka biegnie innym torem. Bierze się on z istotnego przyporządkowania do sensu życia. Przyroda żyje dla życia, nie ma w niej myśli i zastanowienia. Ani bocian nie zastanawia się, czy ma sens ponowne wyszukiwanie gniazda na dachu, ani łososie wracające do swych rodzinnych rzek nie planują przez lata swego powrotu. Coś te stworzenia pcha z siłą, na którą nie mają wpływu i której nie mogą się oprzeć. Człowiek natomiast myśli, zastanawia się, szuka, gubi i odnajduje. Porywani nieustannie przez przyrodę, próbujemy planować, próbujemy ustalać własne odniesienia i cele. Jakże często żyjemy na przekór przyrodzie. Przecież im wyższa fala powodzenia, tym głębsza otwiera się przepaść, w którą szybko można runąć, im trudniejsza sytuacja, tym więcej odnaleźć można skarbów życia wewnętrznego, które nieoczekiwanie dodadzą nowych sił.

Jednym z widocznych znaków innego wymiaru życia człowieka niż przyrodnicze jest choroba. W przyrodzie nie ma miejsca na chorobę. Co choruje, albo natychmiast się wyleczy, albo ginie. W przyrodzie chore stworzenia torują drogę nowej fali życia, która potrzebuje nowych zasobów energii. Tymczasem choroba człowieka, którą odbiera się najpierw jako coś przykrego i niechcianego, ukazuje unikalność tego właśnie człowieka. Człowiek chory poprzez chorobę ostrzej postrzega samego siebie jako jedynego w całym wszechświecie, którego istnienie nie może być zredukowane ani do kogoś innego ani do abstrakcyjnej ludzkości. W naturalnym odruchu pragniemy pozbyć się bólu i chcemy mieć nadzieję na wyzdrowienie. Ale jest też coś więcej, poprzez chorobę, która najpierw odczuwana jest jako przykra i bolesna, odkrywamy najgłębszą stronę naszego bytu, odkrywamy jedyność, niepowtarzalność i kruchość istnienia. To zaś czyni nas mądrzejszymi, ponieważ pozwala odkryć coś, co w normalnych warunkach stanowi przedmiot zainteresowania nielicznej grupy filozofów. Człowiek wstrząśnięty chorobą staje się mądrzejszy od wielu zdrowych, którzy nie mają czasu na zastanowienie, którzy często żyją wręcz bezmyślnie.

Człowiek chory staje się dla innych swoistym skarbem, przypomina im, aby uważali na wir życia, który może ich porwać i roztrzaskać o bezimienne skały; uświadamia im unikalność ich własnego istnienia, ostrzega przed nieuchronną przemijalnością życia biologicznego, przed którego utratą nie uchroni człowieka ani przyroda, ani młodość. Inni poprzez rozpoznanie znaku, jakim jest dla nich człowiek chory, mogą tym bardziej żyć z wiarą i ufnością, z zapałem i energią, ceniąc dar życia, ale nie zapominając, że jako życie ludzkie musi mieć swój poważny sens.

Dzisiejsza cywilizacja konsumpcyjna, której opary coraz bardziej nas zaduszają, niweluje istotę cierpienia, a ludzie chorzy stają się niepotrzebni. Choroba albo ukazywana jest jako coś zbędnego i bezsensownego, albo też w ogóle usuwana jest sprzed oczu, aby nie psuć młodym i zdrowym dobrego nastroju. W ten sposób tracą nie tylko ludzie chorzy, którzy czuć się mogą opuszczeni i niepotrzebni, a to dla człowieka może być gorsze od samej choroby, ale również tracą inni, którzy nie mają szansy na to, aby zmądrzeć, aby popatrzeć na własne życie z rozsądkiem i powagą. A cóż mówić o czysto ludzkiej współodpowiedzialności za siebie w granicach nam dostępnych, zwłaszcza na gruncie rodzinnym, gdzie każdy od kogoś zależy i zaciąga dług wdzięczności.

Tymczasem jakże często ludzie chorzy stanowią ten przedziwny zwornik rodziny. Bywa, że dopiero choroba jest okazją do wzajemnego odwiedzenia się po latach, do przypomnienia sobie wspólnych przeżyć, a także do wspólnego planowania przyszłości. Ludzie chorzy potrafią scementować rodzinę, która wydawać by się mogło całkowicie już o sobie zapomniała.

Każdy chce być zdrowy, nikt o zdrowych zmysłach nie szuka choroby. Ale nasze życie jest pełne tajemnic, gdzie sama natura nie jest ostateczną instancją tłumaczącą nam, kim jako ludzie jesteśmy. Szereg wydarzeń czy doświadczeń, które z natury odbierane są jako złe, może mieć dla człowieka pozytywne znaczenie. Jednym z nich jest choroba i cierpienie. Nie da się ich z naszego życia wymazać. Trzeba odważnie odczytać ich najgłębszy sens.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Dżdżysta i wietrzna jesień coraz bardziej przesłania wspomnienia z wakacji. Miliony polskich dzieci większość dni spędza teraz nie nad morzem czy...

Dziewiętnasta rocznica powołania kard. Karola Wojtyły na Stolicę Piotrowa, uświetniona pielgrzymką Rodziny Radia Maryja, to okazja powrotu pamięcią...

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie lustracji nie uciął komentarzy i to nie tylko w środowisku dziennikarskim, ale także wśród najwyższych...

Jak odzyskać Polskę? Ukazał się 65. tom dzieł zebranych księdza prof. Czesława S. Bartnika pod jakże znamiennym tytułem: „Odzyskać Polskę” (Lublin 2014). Tom ten składa...

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech życia publicznego w Polsce staje się wszechobecny cynizm. Wiele jest cynicznych wypowiedzi, wiele...

Najstarszą dziedziną poznania naukowego jest filozofia. Jej początki sięgają przełomu VII i VI w. przed Chr. Pojawiła się na wybrzeżach Azji...

Hasło „młodzież przyszłością świata" jest hasłem powszechnie znanym. Powtarzają je w chwilach uroczystych mężowie stanu, aby ukazać przed kolejnym...

Pamiętamy jak po roku 1989 religia wróciła do szkół, ale pamiętamy też, że ten powrót nie dokonywał się bezboleśnie. Dochodziło do bardzo ostrych...

Wiele osób ciągle nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo obraz telewizyjny może zatruwać naszą świadomość. To prawda, że gdy patrzymy na flakon z...

Przekraczanie śmierci Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów życia człowieka na ziemi, jest jego świadomość śmierci. Świadomość, która towarzyszy mu...

Nerwowe szukanie sponsorów dla wielu przedsięwzięć jest dziś zjawiskiem coraz częstszym. Dziedziną, która w sposób szczególny cierpi na brak...

O ile nasze położenie geopolityczne nie jest godne pozazdroszczenia, o tyle położenie geograficzne jest w swym zróżnicowaniu, bogactwie i pięknie...

Wśród wielu spraw, które zaprzątają naszą uwagę i budzą coraz większy niepokój, jest troska o młode pokolenie. O ile dawniej do edukacji i...

Słyszymy dziś często, że w życiu politycznym liczy się przede wszystkim skuteczność, że miejsce dawnych partyjnych ideologów zająć muszą fachowcy i...

Od czasu do czasu przewija się w mediach debata poświęcona zawartości kanonu lektur szkolnych. Wywołują ją najczęściej decyzje ministra, mocą...

Dar Józefa Brandta Malarstwo polskie przełomu XIX i XX w., a więc czasu zaborów, skupione było na odzyskiwaniu duchowej niepodległości całego narodu. Właśnie z tego...

W rocznicę niepodległości Rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów skłaniać może do wielu refleksji. Zależy, kto się zastanawia i z kim zamierza...

Ku ojczystym źródłom. Aby każdemu Polakowi Polska była bliska Pobyt na emigracji daje niejednokrotnie szansę wybicia się i polepszenia kondycji finansowej. Wielu naszych rodaków zrobiło nawet fantastyczne...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Pytania na Nowy Rok W Nowym Roku uświadamiamy sobie w sposób szczególny przepływ czasu. A choć czas mija nieustannie, dzień za dniem, minuta za minutą, to jednak Nowy...

Ponieważ w naszym kraju nie przeprowadzono ani dekomunizacji, ani lustracji w środowisku dziennikarskim i akademickim, wobec tego można...

W 1997 roku gościliśmy na ziemi ojczystej Ojca Świętego Jana Pawia II. Miliony rodaków wychodziło na spotkanie Pielgrzyma, dla którego Polacy są...

Jak przekonuje profesor Piotr Jaroszyński, to, jaka będzie Polska i Europa, czy ocaleją narody i czy chrześcijaństwo zachowa swoje należne miejsce,...

Kresy pełne Polski Podróż na Kresy zawsze Polaka ubogaca. Mimo że niektóre tereny traciliśmy bezpowrotnie już od pierwszego rozbioru, to jednak wszędzie znajdziemy...

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Katastrofa pod Katyniem posiada swój wymiar osobisty i rodzinny: zginęli konkretni ludzie, pozostawiając w żałobie współmałżonków, dzieci,...

Prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, wykładowca Wyższej Szkoły Kultury...

Istotnym elementem każdej społeczności, nie tylko ludzkiej, ale i zwierzęcej, jest komunikacja. Bez takiej czy innej formy komunikacji, nie można...

Analfabetyzm trwa Człowiek nie musi umieć czytać, aby być człowiekiem. Przez tysiące lat ludzie żyli, nie znając pisma, a bez pisma nie ma przecież czytania. Pismo...

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie próżnuje, przedstawiając do zaopiniowania projekt reformy nauki pt. "Założenia do nowelizacji ustawy -...