Felietony-wywiady

Życie moralne człowieka obfituje w szereg sytuacji nie tylko trudnych, ale i subtelnych. Trzeba umiejętnie odróżniać, co jest czym. Nie można być zbyt obcesowym, ale też nie można pewnych spraw przekombinować. Jedną z kwestii szczególnie drażliwych jest prawdomówność.

Prawda odgrywa podstawową rolę zarówno w życiu moralnym, jak i w całym naszym życiu osobowym. W nauce szukamy prawdy o rzeczywistości, w religii szukamy prawdy ostatecznej, można również mówić o swoistej prawdzie artystycznej, o prawdziwości dzieła, o prawdziwości pewnej wizji. Prawda w moralności to prawdomówność.

Każdy, kto nie ma zwichrowanego sumienia, zgodzi się, że nie wolno kłamać. Tego wymaga moralność, o tym mowa jest w Dekalogu. To jest jasne. Powstaje jednak pytanie: czy wszędzie i wszystkim należy mówić to, co się wie? Wyobraźmy sobie taką sytuację: ktoś jest poważnie i nieuleczalnie chory - czy w takim razie - zgodnie z prawdą! - będziemy chodzić i mówić: patrzcie, kaleka? Albo inna sytuacja: wróg próbuje wyciągnąć od nas informacje dotyczące naszej Ojczyzny, czy przekażemy mu posiadaną tajemnicę? W obu wypadkach odpowiedź brzmi: nie! Nie będziemy chodzić za chorym i mówić, że jest kaleką, ani wrogowi albo osobie podejrzanej nie przekażemy cennych informacji. Czy w związku z tym będziemy kłamać? Nie, kłamać nam nie wolno. A co nam wolno i co powinniśmy? Musimy zachować roztropność. Co innego prawdomówność, a co innego nadmiar szczerości lub brak dyskrecji. Trzeba w związku z tym umieć trzymać język za zębami, trzeba umieć milczeć wówczas, gdy nie wolno nam dla złych celów przekazać prawdy.

Nie każdy, nie wszystko musi wiedzieć. Nie uciekając się do kłamstwa, nauczmy się milczeć, nauczmy się dyskrecji.

Prawda jest wielkim dobrem pod warunkiem, że nie jest wykorzystywana dla złych celów. Są dwie dziedziny, które w sposób szczególny musimy chronić: są to sprawy rodzinne i sprawy dotyczące naszej Ojczyzny. Kto próbuje komuś grzebać w sprawach rodzinnych, ten jest nie tyle dociekliwy, ile po prostu wścibski. Szuka prawdy nie po to, żeby zrobić coś dobrego, ale żeby szkodzić, bo jak czegoś się dopatrzy, to zaraz będzie plotkował. Za wścibskością idzie plotkowanie. Dziś stanowczo za dużo się plotkuje, ludzie nie mają hamulca w języku. Wielu plotkuje albo słucha plotek, a gdy skończą się swojskie plotki, to ogląda plotkarskie filmy. Większość seriali telewizyjnych oparta jest na konwencji plotek, wyciągane są sensacje i skandale z życia fikcyjnej rodziny filmowej. Ale plotka jest tak smakowita, choć nierzadko mija się z prawdą, że telewidzowie połykają ją całymi garściami. Również kolorowe tygodniki, wydawane przez zagranicznych właścicieli celem demoralizowania Polaków, to nic innego tylko plotki. Plotki o gwiazdach estrady, polityki i sportu. Same plotki, ale takie, że aż dech zapiera. Patrzcie no, taki gwiazdor, a po raz szósty się rozwodzi, albo ta piosenkarka już ma trzecie nieślubne dziecko, albo ten aktor, wygląda na filmach przystojnie, a w rzeczywistości jest łysy. I widzimy zdjęcie łysego aktora. A może on sobie tylko nakleił łysinę? Ciekawe. Bardzo ciekawe. Zastanawiające. Jest co czytać, jest na co popatrzeć.

Umiejętność panowania nad językiem jest sztuką nie lada. Starożytni zauważyli, że słowo wylatuje wróblem, a wraca wołem. Znaczy to, że w przypływie uczuć i szczerości możemy mówić rzeczy, których potem będziemy żałować. Gdy człowiek się rozklei słowo niczym mały wróbelek przeciśnie się i poleci w świat, do ludzi. Potem dopiero widzimy, ale już poniewczasie, jak to drobne słówko zaczyna rosnąć i rosnąć, jak ludzie słuchają go i myślą o nim z niesmakiem. Aż z tego drobnego słowa robi się taki wół, którego za żadne skarby już nie cofniemy i nie połkniemy. Pozostaje wstyd i niesmak.

Nie można od tak sobie żonglować słowami. Posiadając wymiar społeczny, słowa pozostają w duszach ludzi, docierają też nie zawsze do właściwego adresata. Potrzebny jest umiar i roztropność, zarówno w tym, co mówimy, do kogo mówimy, jak i czego słuchamy i co oglądamy.

Psychika nasza nie jest workiem na śmieci, nie składajmy w naszej duszy byle czego, nie obdarowujmy innych byle czym. Trzeba ważyć słowa, które się wypowiada, trzeba zamknąć uszy na słowa, które niosą zło. W naszym życiu dążyć musimy do prawdziwego dobra, a nie do prawdziwego zła. W tym jest sztuka i mądrość.

Piotr Jaroszyński

"Kim jesteśmy"

 

Teatr Wielki jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych budowli Warszawy. Wzniesiony został na początku wieku XIX (1825-1833) według projektu...

Na kanwie wypowiedzi Ojca św. w naszym Parlamencie (22.06.1999 r.) mogliśmy usłyszeć opinię bardzo wielu środowisk, że papież popiera wejście Polski...

Pamiętamy jak po roku 1989 religia wróciła do szkół, ale pamiętamy też, że ten powrót nie dokonywał się bezboleśnie. Dochodziło do bardzo ostrych...

W domach polskich emigrantów, a zwłaszcza w małżeństwach mieszanych, nie zawsze słychać polską mowę. A chyba najbardziej przykry moment to ten, gdy...

Z dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wykładowcą Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w...

Postępuje proces dechrystianizacji Europy. Przejawia się to na wszystkich polach kultury, w nauce i edukacji, w moralności, ekonomii i polityce, w...

Dziś zderzają się dwa poglądy na temat uczestniczenia w polityce. Z jednej strony słyszymy, że od polityki są specjaliści, i w związku z tym szereg...

Pomimo upadku komunizmu sowieckiego marksizm trwa nadal w swych rozlicznych mutacjach, zarówno w Polsce, jak i w świecie zachodnim. Jego główne...

Minęły święta wielkanocne. Gościnne polskie domy pełne krewnych i przyjaciół już opustoszały. Wracamy do zwykłych zajęć: dzieci i młodzież do...

Wybieram prawdę i piękno Polacy od Telewizji Trwam otrzymują bogactwo polskiej historii i kultury, jakie są nieobecne w innych stacjach telewizyjnych, skupionych głównie na...

Stosunek do katastrofy pod Smoleńskiem, zarówno emocjonalny, jak i instytucjonalny, pozwolił na spolaryzowanie postaw środowisk przyznających się do...

"Doszło już więc do absurdu, że ludzi trzeba na przykład przekonywać, aby zgodzili się na uwłaszczenie, czyli zechcieli odebrać swoją własność, ba,...

Już nie ma złudzeń - w naszej Ojczyźnie, w Polsce, rozpoczęła się zimna wojna. Większość parlamentarna, rząd i pełniący urząd prezydenta stanęli do...

Obława trwa? Słowo „obława” pochodzi z języka myśliwskiego. Dotyczy takiego typu polowania, w którym znaczna liczba strzelców i naganiaczy otacza szerokim kołem...

Jeden jest Kościół Chrystusowy Słuchacze Radia Maryja są wierni Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie. Nie wolno ich lekceważyć. Trzeba wsłuchiwać się w ich głos − apelował ks. kard....

Gender i dzieci Głównym przedmiotem ataku ze strony ideologii gender są dzieci. Bo to właśnie one mają mieć zmienione wyobrażenie na temat płci, w tym również...

Mija kolejna, pięćdziesiąta ósma rocznica zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę. Nasze młode państwo po zaledwie dwudziestu jeden latach...

Dla wielu z nas atmosfera życia publicznego w Polsce jest trudna, a właściwie niemożliwa do zniesienia i do zaakceptowania. W PRL-u również były...

Czas walki z Bogiem trwa Na dzieje Kościoła w Polsce patrzymy często tak, jakby jego rola sprowadzała się wyłącznie do funkcji czysto religijnej, a na dzieje państwa i...

Nowa Lewica Powrót marksizmu Rok 1989 (choć był to dłuższy proces) przyjmuje się często jako symboliczną datę upadku komunizmu w bloku sowieckim i rozpadu Związku Sowieckiego....

Victoria polska Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne znaczenie jak dla Polaków. Zaborcy, okupanci,...

Polska, leżąc na styku różnych cywilizacji, poddawana była działaniom obcych, których celem było zdominowanie bądź zniszczenie naszego narodu. W...

Od ponad dziesięciu lat kraj nasz podlega tzw. restrukturyzacji praktycznie we wszystkich dziedzinach. Jedną z nich jest edukacja. W jakim kierunku...

Zbliżająca się rocznica bitwy warszawskiej zwanej też cudem nad Wisłą - kiedy to Polska w zaledwie dwa lata po odzyskaniu niepodległości musiała...

Trwają ataki na rodzinę. Pojawiły się nawet plakaty, z których można wnioskować, że bardziej chory jest ich twórca niż ucharakteryzowane osoby....

Z początkiem wiosny, gdy ziemia z szarości budzi się znowu do życia, oczy nasze patrzą oczarowane na delikatną zieleń oziminy, na roziskrzone w...

Media – metody niewolenia Media są potężne, a ich potęga wciąż wzrasta. O tej potędze świadczy fakt, że nawet krytyka mediów dokonuje się głównie poprzez… media. Przynajmniej...

Domy, domki, warzywniki System komunistyczno-turański miał dopracowane metody zarówno powoływania na najwyższe urzędy państwowe, jak i odwoływania z tych urzędów. Ale nie...

Odróżniajmy groby od pomników Rosjanie stają w obronie pomników ku czci Armii Czerwonej, rozbieranych bądź niszczonych na terenie Polski. Zauważmy, że pomniki te są symbolem...

W czasach sowieckiego komunizmu walkę z religią prowadzono głównie w imię nauki i postępu. To nauka miała dowodzić, że Boga nie ma, a kult Matki...