Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Wielu Polaków ciągle nie zdaje sobie sprawy, jaką rolę winna odgrywać w ich życiu kultura narodowa. Jedni, idąc za obecną modą, uważają, że kultura taka jest w ogóle zbędna, inni, pamiętający czasy komunizmu, myślą, że chodzi tu o wyroby z Cepelii bądź tańce ludowe z przyśpiewkami.

Tymczasem problem jest znacznie poważniejszy. Zwrócił nań uwagę 5 października 1995 roku Ojciec Święty, gdy przemawiając na sesji ONZ w Nowym Jorku, stwierdził: „Prawo narodów do istnienia w sposób naturalny pociąga za sobą to, że każdy naród może cieszyć się prawem do własnego języka i kultury, za pomocą których ludzie wyrażają i przedstawiają to, co nazwałbym podstawą duchowej suwerenności. Historia uczy, że w okolicznościach ekstremalnych (takich, jakie zdarzały się w kraju, w którym się urodziłem) to właśnie kultura pomaga narodowi przetrwać utratę politycznej i gospodarczej niezależności. Każdy naród ma więc prawo do kształtowania swego życia wedle własnych tradycji".

We fragmencie tym na plan pierwszy wysuwają się dwie myśli. Po pierwsze kultura narodowa daje tak poszczególnym ludziom, jak i całemu narodowi możliwość wyrażania i ukazywania duchowej suwerenności, czyli wewnętrznej niezależności i wolności. Po drugie są przypadki, gdy własnością narodu jest tylko kultura, gdyż ziemia i gospodarka w czasie wojen lub napaści zostały zagrabione przez obcych. Z tych dwóch powodów prawo do zachowania kultury narodowej Ojciec Święty zalicza do podstawowego prawa narodów, równie istotnego, jak podstawowe prawa człowieka.

Czym jest ta duchowa suwerenność? Jan Paweł II wątku tego w swoim przemówieniu już nie rozwijał, ale przecież nietrudno się domyślić, o co mu chodziło. Suwerenność człowieka polega na możliwości decydowania o sobie; to ja decyduję, czego chcę, jak oceniam, co poznaję, co robię. W skali społecznej takim podmiotem suwerenności jest naród, w którym poszczególni ludzie umieją się porozumieć i dążą do tego samego celu. Suwerenność osobista i suwerenność narodowa dopełniają się, ponieważ naród składa się z poszczególnych osób, natomiast poszczególnym osobom, które mają oparcie we współrodakach, łatwiej być sobą i egzekwować to, czego słusznie chcą, i co jest im należne. Dzięki kulturze narodowej człowiek dorasta do duchowej suwerenności, dzięki narodowi zaś tę suwerenność może w życiu osobistym, rodzinnym i społecznym realizować.

Znaczenie narodowej suwerenności widać szczególnie wtedy, gdy jakiś naród zostanie napadnięty lub opanowany podstępem przez obcych. Ograniczane są wówczas prawa ludzkie i prawa obywatelskie. Ludzie z podbitego kraju traktowani są jak nie-ludzie, a udział w życiu społecznym zawarowany jest w większości dla obcych oraz ich zauszników.

W ciągu ostatnich dwustu lat jednym z takich pozbawianych suwerenności państw była Polska. Stosowano wobec nas podbój w dwóch fazach, pierwszą była napaść fizyczna, drugą - zniewalanie ducha. To ostatnie potrzebne było zaborcom lub okupantom po to, aby naród nie mógł w zmieniających się okolicznościach poderwać się do niepodległości. Wstępem do podboju fizycznego było niszczenie kultury narodowej, w której skład wchodzi również morale obywatelskie. A wiadomo, że im jest ono niższe, tym łatwiej przeprowadzić atak. Bardzo łatwo zburzyć mury miasta lub przekroczyć granice państwa, jeśli nie ma suwerenności w duszach obywateli. Dlatego abyśmy łatwiej ustąpili z tego, co nasze, od ponad dwustu lat polska kultura jest cenzurowana, pomniejszane jest jej znaczenie, a urzędnicy i młodzież są demoralizowani. Ci, którzy chcą Polski bez Polaków, a przynajmniej nie dla Polaków, doskonale wiedzą, że potrzeba suwerenności duchowej tkwi w nas bardzo głęboko, że dopóki jej z nas nie wykorzenia, wcześniej czy później, choć oszukani, upomnimy się o swoje. Z tego powodu obok deformowania kultury narodowej, która służy rozwijaniu i umacnianiu naszej suwerenności, tak wielkie środki przeznacza się na demoralizację, czy to w postaci ogólnodostępnych pism pornograficznych, czy też szkolnych programów o charakterze wyraźnie zwyrodniałym. Mamy do czynienia ze skomasowanym atakiem na Polaka jako człowieka i jako patriotę. Trzeba zrzucić bielmo z oczu i przejrzeć, i bronić się, dopóki nie jest za późno.

Walka o prawo naszego narodu do własnej kultury to walka zarówno o naszą suwerenność duchową, jak i o niepodległość państwa polskiego. Nie wstydźmy się tradycji, troszczmy się o edukację; to właśnie one kształtują niepodległą polską duszę, bezcenny skarb, jakim jest polskie serce.

Piotr Jaroszyński
"Jasnogórska droga do Europy"

Jak nie odebrać sobie wolności? Choć człowiek jest z natury stworzeniem społecznym, to sama społeczność może przybierać różne formy, i nie musi to być koniecznie państwo. Zresztą i...

Dziś szkołą życia i wzorem do naśladowania są dla wielu mieszkańców naszych wiosek właśnie telenowele. To tam roi się od luźnych związków, rozbitych...

Słyszymy nieraz pouczenia, żeby nie wtrącać się do polityki, że od polityki są fachowcy, natomiast zwyczajni ludzie niech uczciwie pracują i niech...

Homo intelligens Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

W wąskim przejściu między Belgią i Niemcami, na terenie Holandii, leży jedno z piękniejszych miast europejskich. Któż dziś nie zna jego magicznej...

Luty czasem pamięci o zsyłkach Kiedy wracamy pamięcią do mroźnych, lutowych dni 1940 r., gdy setki tysięcy naszych rodaków w bydlęcych wagonach, zsyłano w głąb Związku...

Komentując ostatnie oskarżenia kapłanów o czyny niedozwolone, prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu...

Dostrzegając dziś negatywne skutki panującej w Polsce po wojnie ideologii (czy to na polu ekonomicznym, czy politycznym), nawet nie zdajemy sobie...

Jest dość intrygujące, że ostatnia encyklika „Veritatis splendor” odbiła się w polskich mass mediach dość szerokim echem. Po trzech latach (!)...

Minęła dwieście szósta rocznica uchwalenia wiekopomnej Konstytucji 3 Maja. Choć w naszej tradycji prawniczej konstytucjami od połowy XVI wieku zwano...

Normalnie przytomny człowiek, podejmując różne decyzje, ma na oku jakiś cel; dla jego osiągnięcia dobiera też odpowiednie środki. Taki jest przecież...

Przebudzenie wiosny Fenomen budzącej się wiosny za każdym razem, od nowa, budzi zdziwienie, zaciekawienie i zachwyt. Zdziwienie, bo do martwej – wydawałoby się – ziemi...

Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież...

Mija kolejna, osiemdziesiąta trzecia rocznica zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę. Nasze młode państwo po zaledwie dwudziestu jeden...

Sztuka chrześcijańska to niewyczerpane bogactwo Z prof. Piotrem Jaroszońskim rozmawia Małgorzata Pabis W Toruniu zakończy się dzisiaj VIII Międzynarodowy Kongres: „Katolicy i sztuka: szanse i...

Rozmowa w Katyniu Było to pewnego lata, nie tak dawno. Do Katynia łatwo trafić: wystarczy jadąc trasą Mińsk-Moskwa skręcić w prawo, choć nie ma informacji w języku...

Chicago z Telewizją Trwam Gdy w sobotę, 29 września, do Warszawy zjechała się cała Polska, to Chicago nie pozostało obojętne. Mimo pewnych trudności udało się zdobyć...

Jesteśmy Polakami! Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak narodowi służy! Polska Matką naszą - nie...

Raz po raz staje przed nami pytanie o fundamenty, na których budujemy naszą Ojczyznę. A kryterium oceny jest zawsze rozumienie człowieka - czy...

Polonijna parafia Jednym z niezwykłych fenomenów w skali światowej są parafie polonijne. Skupiają w sobie bowiem nie tylko życie religijne, ale też społeczne i...

Skala, w jakiej humanistyka w powojennej Polsce, została porażona przez marksizm, jest niewyobrażalna. Filozofia, historia, teoria literatury,...

Wiatraki zaatakowały Australię Farmy wiatrowe to nie tylko polski problem i nie tylko w Polsce mamy do czynienia z bardzo silnym lobby, które skutecznie prowadzi swoje wiatrakowe...

Jedną z najważniejszych ról w wychowaniu człowieka odgrywa przekazywanie historii ojczystych dziejów. Nie tylko pozwalają one na poszerzenie naszej...

Suwerenność każdego dojrzałego narodu opiera się na dwóch podstawach: na własnej ziemi i na własnej kulturze. Gdy jakaś społeczność traci ziemię i...

Radio Maryja dla świata To wcale nie przesada. Gdyby Radio Maryja było tylko stacją lokalną, a nawet tylko krajową, to nigdy nie spotkałoby się z taką lawiną krytyki i...

Gender w galerii handlowej Do istoty gender należy manipulowanie ludzką płciowością w taki sposób, aby docelowo tę płciowość zniszczyć, przede wszystkim w jej funkcji...

Na zdrowy rozum mogłoby się wydawać, że każda władza dąży do tego, żeby społeczeństwo było coraz bogatsze. Dzięki temu z jednej strony władza taka...

Powstanie PRL-u było dla naszego narodu wstrząsem, którego nie można porównać ani z zaborami, ani z wojną. Nie chodzi tu o skalę zniszczeń...

Józef Conrad – szlacheckie korzenie W tym roku przypada 160-lecie urodzin pisarza, z tej okazji Sejm RP ustanowił rok 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego. Dziesięć lat temu...

Liberalizm, podobnie jak nominalizm, nie jest kierunkiem filozoficznym na wzór platonizmu, arystotelizmu czy tomizmu, jest to raczej pewien...