Felietony-wywiady

Autor: Marek Borawski/Nasz DziennnikAutor: Marek Borawski/Nasz Dziennnik

Zdewaluowanie pojęcia grzechu, podporządkowanie edukacji emocjonalności i nakierowanie jej jedynie na zdobywanie wiedzy, a także pozbycie się z edukacji wszelkich podstaw katolickich to tylko niektóre problemy, jakie uderzają we współczesne wychowanie, a które rozważali uczestnicy konferencji „Co wychowujemy: sumienie czy ego?”.

Spotkanie odbyło się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jego organizatorami były Fundacja Dobrej Edukacji Maximilianum oraz Sekcja Historii Filozofii UKSW.

Podczas konferencji przedstawiono diagnozę problemów istniejących we współczesnej edukacji szkolnej. Zaprezentowane zostały alternatywne metody kształcenia, które mogłyby uzdrowić system edukacyjny w Polsce. Zwrócono uwagę, że istnieje potrzeba korygowania błędów usytuowanych w przestrzeni publicznej względem etyki i moralności.

– Współczesny świat zdominowany przez wiedzę, i to tylko tę pragmatyczną, oraz zanurzony w materializmie zupełnie nie uznaje i neguje przestrzeń życia duchowego. Rolę duszy, sumienia, łaski przejmują stany świadomości, uczucia, emocje oraz konwenanse, które ograniczają człowieka. Zaś rolę grzechu – czyli zła, które niszczy człowieka, przejmuje koncepcja determinantów, mechanizmów i zranień – powiedział w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl ks. Łukasz Kadziński, opiekun duchowy Fundacji Dobrej Edukacji Maximilianum.

W pierwszej części konferencji „Co wychowujemy: sumienie czy ego?” głos zabrał prof. dr hab. Andrzej Andrzejuk, który wygłosił wykład pt. „Od »Traktatu o duszy« do psychologii”. Kolejną prelegentką była prof. UKSW dr hab. Wanda Zagórska. Profesor mówiła o redukcjonistycznym charakterze psychologii. Kolejnymi prelegentami tej części konferencji byli prof. dr hab. Piotr Jaroszyński oraz dr Michał Zembrzuski.

Trzeba wychowywać ludzi sumienia

– Trzeba wychowywać sumienia, pamiętając o tym, że nasze naturalne uposażenie może być zniekształcone przez propagandę. Proces wychowania katolickiego jest trudny, bo nawet instytucje katolickie ze względu na wymagane różne pozwolenia instytucjonalne wchodzą w struktury grzeszne z poczuciem zatraty rozumienia, czym jest grzech – powiedział w czasie wykładu zatytułowanego „Zanik pojęcia grzechu w teologii i filozofii” prof. dr hab. Piotr Jaroszyński. Jednocześnie dodał, że jeśli chcemy wytrwać w cywilizacji łacińskiej, to musimy się zastanowić nad zjawiskiem „ducha czasu” narzucającego nam pewne kategorie „zastępcze” zamiast pojęcia grzechu, co powoduje – zaznaczył profesor – że złodzieja można nazwać uczciwym inaczej.

– „Duch czasu” jest sterowany, gdyż ktoś podejmuje decyzje, jakie treści będą zawierały telenowele. Kiedy ulegamy modom i tendencjom, przejmujemy zachowania, które po głębszym zastanowieniu są odmienne od naszej teologii i filozofii. We współczesnym świecie następuje coraz większy zanik pojęcia grzechu w teologii i filozofii, tzw. wycinanie grzechu. Wychowywanie sumienia to uczenie umiejętności rozeznawania, co jest dobrem, a co złem – podkreśli prof. Jaroszyński. Ponadto prelegent wskazał na potrzebę pracy nad odzyskaniem przez współczesnego człowieka podstawy działania zgodnego z prawem naturalnym. Profesor Jaroszyński zwrócił uwagę, że współczesny człowiek twierdzi, iż trzeba naturę poprawiać. To w konsekwencji prowadzi do powstania pseudonatury.

Z kolei dr Michał Zembrzuski w wykładzie „Działanie łaski na władze duszy w ujęciu św. Tomasza” wyjaśnił licznie zgromadzonym słuchaczom, że człowiek współczesny nie potrafi nazwać czegoś dobrem. – Jedynie umie powiedzieć, że jest mu dobrze lub źle. Tymczasem Tomasz z Akwinu podkreślał, że dary Ducha Świętego przysposabiają człowieka, by ulegać natchnieniu Bożemu. W pismach św. Tomasza edukowanie to przeprowadzanie z możności do aktu w takim celu, by uzyskać sprawności i cnoty. Te cnoty nie niszczą, ale doskonalą naturę – mówił dr Zembrzuski.

Życie w łasce

W trakcie konferencji wiele miejsca poświęcono zagadnieniu potrzeby trwania w łasce uświęcającej. Nakreślono również istotę wychowania katolickiego. – Rozkochanie w Bogu aż do oglądania Go twarzą w twarz jest celem naszego życia. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jeśli nie objawi się jej Miłość. Łaska uświęcająca daje nam realny udział w świętości Boga – powiedział do uczestników o. Jacek Salij.

Jako pomocny i skuteczny środek do trwania w łasce Pana prelegenci przedstawili korzystanie wierzących z macierzyńskiego pośrednictwa Maryi pomiędzy Chrystusem a człowiekiem.

– Dane jest nam pośrednictwo inkarnacyjne – wcielenie: Bogurodzica pośredniczy w bycie Chrystusa jako Człowieka. Jest to też pośrednictwo w odkupieniu – towarzyszenie i współcierpienie z Chrystusem. Wreszcie pośrednictwo po Wniebowzięciu – misja pośrednika nie jest tu konkurencyjna wobec pośrednictwa Chrystusa. Jest to wstawiennictwo i rozdawnictwo łask. Liczne wota w sanktuariach są dowodem na to, że Maryja jest szafarką łask – wymieniał o. Grzegorz Bartosik, franciszkanin.

Natomiast dr Andrzej Mazan, dyrektor merytoryczny Fundacji Dobrej Edukacji Maximilianum, podkreślił, że „dla skuteczności pedagogiki katolickiej musi ona być pod opieką i kierunkiem Matki Bożej, która jest akweduktem Łaski, której źródłem jest Jezus Chrystus”.

Z kolei ks. Łukasz Kadziński nawiązał do historii działania Krucjaty Eucharystycznej. – Cała edukacja człowieka nakierowana jest na jego zbawienie. Wiedza jest narzędziem dojścia do Boga. Celem ostatecznym jest zbawienie, które dokonuje się za przyczyną Łaski uświęcającej – mówił kapłan. Ksiądz Kadziński podkreślił, że należy kształcić całego człowieka, a więc wychowując, trzeba też mówić o miłości Boga. Jak zaznaczył, rozbudzając w dziecku stopniowo świadomość nieustannej obecności Jezusa Eucharystycznego w naszym życiu, buduje się w dziecku potrzebę obecności rodziców, domowników, przyjaciół i kolejnych kręgów bliskich człowiekowi. Ukazywanie, że Chrystus jest dla nas cały zawsze i cały czas, jest ukazywaniem Jego Miłości.

Ks. Kadziński zachęcił rodziców do indywidualizacji spojrzenia na I Komunię Świętą dla swego dziecka. – Wczesną I Komunię Świętą zawdzięczamy Papieżowi Piusowi, który zachęcił do niej, argumentując, że dobrze, aby dzieci były w Komunii z Chrystusem nim doświadczą zepsucia. Komunia Święta to przede wszystkim uroczystość dziecka w rodzinie – wyjaśniał prelegent.

Konferencja zakończyła się Mszą Świętą sprawowaną pod przewodnictwem JE ks. bp. Józefa Górzyńskiego, biskupa pomocniczego archidiecezji warszawskiej. W homilii hierarcha podkreślił, że podstawą wszelkiego naszego działania powinien być Bóg. – Choćbyśmy urządzili świat najlepiej, jak umiemy według kryterium budowania życia społecznego, narodowego i międzynarodowego, to nie zbudujemy nic bez niebiańskiego pierwiastka. Dla nas, ludzi wierzących, punktem wyjścia jest Mądrość Boża. Mamy za zadanie tę Bożą myśl, ten niebiański pierwiastek nieść do świata. Przekonywać świat o tym, że ludzkie zamysły nie wystarczą do tego, żeby dobrze zorganizować życie na tym świecie i osiągnąć życie wieczne – mówił ks. bp Górzyński.

Dzisiejszy trend edukacyjny jest wiarą, że konsumpcjonizm, czyli pochłanianie nowości, które przynosi rynek, zapewni człowiekowi spokój. Tymczasem człowiek nie zazna spokoju, jeśli będzie egocentrykiem bez sumienia. Członkowie Fundacji Dobrej Edukacji Maximilianum, poczuwając się do potrzeby właściwego kształtowania sumienia w młodym człowieku oraz wychowania i nauczania dzieci poprzez edukację domową, pragną zapewnić rodzinom także formację duchową i patriotyczną. W tym celu spotykają się zarówno na warsztatach, jak i konferencjach promujących katolicki i polski styl życia. Na działania Fundacji zwrócił uwagę także ks. bp Górzyński, który w czasie Eucharystii podziękował za wysiłek, jaki podejmuje ona w wychowywaniu pokolenia katolików i Polaków.

Agnieszka Paprocka-Waszkiewicz, IK

Nasz Dziennik, Sobota, 22 listopada 2014 (19:34)

Wolność słowa to nasze prawo Gdy mowa jest o wolności słowa, nie wystarczy stwierdzić, że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swojej opinii. To za mało i niezbyt precyzyjnie....

Adam Mickiewicz podczas wykładów głoszonych w Paryżu zwrócił uwagę na dość ciekawe i tajemnicze zjawisko, jakim jest duch narodowy. Dziś nad tym...

Medialna manipulacja widzem Słowem, które najczęściej pojawia się w odniesieniu do sposobu oddziaływania mediów na człowieka jest „manipulacja”. Pod wpływem manipulacji osoba...

U podstaw kultury zachodniej leży odkryta przez greckiego mędrca, Parmenidesa, tzw. zasada tożsamości. Głosi ona prawdę najbardziej podstawową, ale...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Coraz większy upadek kultury życia społecznego w naszym kraju musi być nazwany po imieniu, ponieważ przekroczono barierę ochronną i rozpoczął się...

Od pewnego czasu Ojczyzna nasza przeżywa istny najazd Hunów podobny do tego, jaki miał miejsce w średniowiecznej Europie. Tym razem jednak...

Żyjemy w czasach, w których świadomość społeczna jest nieomal w całości zdominowana przez masowe media. O czym nie mówią media, tego nie ma lub to...

Jedną z najbardziej popularnych form spędzania wolnego czasu jest oglądanie różnych filmów. Warto przecież się zrelaksować i trochę pośmiać. Można...

Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński Czesław JAROSZYŃSKI - Urodził się 29 lipca 1931 r. w Balewiczach na Ziemi Nowogródzkiej, gdzie spędził dzieciństwo. W 1940 r. wraz z rodziną...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL oraz członkiem Rady Naukowej Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i...

Ksiądz profesor Czesław Bartnik gości w „Naszym Dzienniku” od wielu już lat. Zabiera głos, gdy zachodzi konieczność zajęcia stanowiska w sprawach...

Po co Boże Narodzenie? Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza...

W nowogródzkiej stronie Zapatrzeni w Zachód, zapominamy o Kresach. A przecież tuż obok znajdują się ziemie przez tyle wieków związane z Rzecząpospolitą, mieszkają tu...

Życie stawia nas nieustannie w sytuacjach, w których musimy podejmować rozmaite decyzje. Jedne są prozaiczne, dotyczą spraw codziennych, do których...

W czasie zaprowadzania w Polsce komunizmu strategiczną rolę odgrywała własność. Wysiłek komunistów skupił się na tym, aby siłą lub podstępem,...

Angielskie słowo „gender” w początkach XX w. oznaczało tylko rodzaj gramatyczny. A więc gender to po polsku rodzaj. I tak w zasadzie powinno się...

Wielu spikerów radiowych i telewizyjnych czyta bardzo szybko. Sprawia to wrażenie dobrego opanowania języka, zwłaszcza jeśli większość z nas ma...

Jeśli sytuacja w naszym kraju nie jest czytelna z bliska, to może należałoby spojrzeć na nią z pewnego dystansu i nie ograniczać jej ani do mass...

Słowo „ojczyzna” pojawia się dziś rzadko, a i brzmi nieco anachronicznie. Gdy patrzymy nań bez uprzedzeń, kojarzy się nam najczęściej z wielką...

Polska leży w Europie Środkowej. Jest państwem, które powstało ponad 1000 lat temu (966 r.). Polacy należą do plemion słowiańskich. W ciągu owego...

O znaczeniu wpisania Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie na listę zabytków z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler Pałac...

Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się...

Odwiedzając Nowy York miałem nie raz okazję wjechać windą na sam dach World Trade Center. Roztaczał się stamtąd niesamowity widok: od północy na...

Bilans stanu wojennego Stan wojenny miał miejsce ćwierć wieku temu. W międzyczasie Polska zrzuciła jarzmo komunizmu, i, jak to często słyszymy, odzyskała wolność; więc...

Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski znów szokuje. Na debatę zaprasza skandalistę, który podarł Biblię. Kiedy minister kultury odwoła...

Lektura programu wyborczego Platformy Obywatelskiej nie do końca jest stratą czasu. Są w nim zasygnalizowane istotne deklaracje, które brzmią...

Z ojcem Mieczysławem A. Krąpcem rozmawia Piotr Jaroszyński - Ojciec profesor wykłada filozofię od prawie 50 lat. W tym długim czasie miał Ojciec...

Kult nowości i oryginalności przyczyni się do postępu w wielu dziedzinach, np. w technice czy naukach szczegółowych. Latamy samolotami i...

Istotnym elementem walki politycznej jest walka na słowa (gr. logos - słowo, machia - walka). Wykorzystuje się w niej nie tylko słuszne zarzuty i...