Felietony-wywiady

Ojciec Jacek Woroniecki (1878-1949), dominikanin, należał nie tylko do starego rodu książęcego, ale nade wszystko reprezentował szczytne tradycje polskiej arystokracji ducha. Obok dzieł obszernych, wielotomowych, takich jak choćby Katolicka etyka wychowawcza, pozostawił po sobie mnóstwo prac drobnych, ale zawierających niezwykle trafne i głębokie przemyślenia, aktualne po dziś dzień.

We wznowionym niedawno zbiorku pt. U podstaw kultury katolickiej (IEN, Lublin 2002) znajduje się bardzo interesujący artykuł O ton akcji katolickiej (z roku 1922). Dotyczy postawy katolików w działalności społecznej i politycznej. Z jednej bowiem strony i dziś widzimy, jak trudno o skuteczność działania, z drugiej zaś słyszymy zachętę, aby po prostu naśladować przeciwników, nie przebierając w środkach - wtedy będziemy skuteczni.

A tymczasem Ojciec Jacek Woroniecki przypomina słowa św. Jana Chryzostoma: „Aby zwyciężyć wilki, musimy zostać jagniętami - gdy zechcemy być wilkami, to tamte, wilki tego świata, zawsze nas zjedzą." (s. 131n) Jakże inteligentne spostrzeżenie! Chodzi o to, że wilki tego świata działają nie bacząc na ograniczenia moralne, bo mają wypalone bądź zagłuszone sumienie. Wilki tego świata nie przebierają w środkach, bezwzględnie realizują swoje cele. Dla nich liczy się tylko skuteczność. Ta skuteczność budzić musi zdumienie, a nawet podziw, tak jak zachwyca widok lecącej eskadry samolotów odrzutowych. A przecież dla tych, którzy padną ofiarą ataku, nie ma podziwu, jest tylko strach, zniszczenie i śmierć.

Jak wobec tego przeciwstawiać się wilkom? Czy zamienić się w wilki i toczyć z nimi bój jak równy z równym? Niestety, to niemożliwe. Ojciec Woroniecki zauważa ciekawą rzecz. Pisze: „Oto, jeśli nawet w walce ze światem pod wpływem roznamiętnienia, chwycimy się tego lub owego wilczego środka, to jednak na użycie ich wszystkich sumienie chrześcijańskie nam nie pozwoli; zawsze będzie nas ono krępować w używaniu wilczych metod i w walce z prawdziwymi wilkami, których nic nie krępuje, zawsze ulegniemy." Na tym polega cała tajemnica: wilki stosując wszelkie wilcze metody są lepiej uzbrojone od tych, którzy sięgają po niektóre tylko z wilczych metod i to od czasu do czasu, najczęściej pod wpływem braku opanowania. Rozum, a zwłaszcza sumienie powstrzymują przed stosowaniem niemoralnych środków. I dlatego koniec końców katolik, który chce być po trosze wilkiem, musi przegrać z prawdziwym wilkiem, a ponadto wygląda tragicznie lub przynajmniej tragikomicznie. Dlatego nie warto naśladować przeciwników, jeśli stosują środki niemoralne. One nie doprowadzają do celu, a tylko ośmieszą i zawstydzą podrobionego wilka.

Co to w takim razie znaczy „być jagniętami"? Chodzi tu o prawdziwą moc wewnętrzną, moc ducha, która nie musi objawiać swej siły na zewnątrz pod postacią kłów i pazurów, która tym bardziej nie musi uciekać się do niemoralnych metod. Ta moc ducha - wyjaśnia Ojciec Jacek Woroniecki - przybiera postać miłości chrześcijańskiej, która nie ma nic wspólnego z czymś ckliwym, słabym, anemicznym i słodko-łzawym, z czymś co paraliżuje działanie. Przeciwnie, miłość chrześcijańska, jest wewnętrzną, nadprzyrodzoną mocą ducha, która potrafi prowadzić do celu, mimo trudności i przeszkód. Wśród wielu cech tej miłości wyróżniają się dwie, pierwsza to życzliwość, druga to radość i pogoda. Okazuje się, że szczera życzliwość potrafi skruszyć bariery wrogości wśród przeciwników, tworzy atmosferę, która ułatwia osiągnięcie celu mimo wrażenia beznadziejności położenia. Konsekwentna i szczera życzliwość ma w sobie coś promiennego i jest czymś wyższym niż odruchowa nienawiść, która nawet w dobrej wierze zamyka drogę skutecznego działania.

Gdy chodzi zaś o drugą cechę, to warto i dziś pamiętać słowa Ojca Jacka: „Zły humor, narzekanie, zniechęcenie, pesymizm są to rzeczy, które w żaden sposób z katolicyzmem nie dadzą się pogodzić; na dnie ich tkwi zawsze brak ufności w Opatrzność Bożą i podrażniona miłość własna." A zatem ludzie, którzy ciągle narzekają i są niezadowoleni, zwłaszcza ci, którzy podjęli się jakiegoś działania, tak naprawdę są pozbawionymi ufności egoistami, to zaś niewiele ma wspólnego z kulturą prawdziwie chrześcijańską.

Jagnięta mogą czerpać ze skarbca niewyczerpanej miłości, wilki - tylko z nienawiści. Choć te ostatnie osiągają wiele spektakularnych sukcesów, to jest to droga donikąd. Dlatego lepiej im nie zazdrościć, a na pewno ich nie naśladować.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Polacy są z natury narodem łagodnym i dobrym, mają charakter otwarty i szczery, częściej dają się oszukać, niż sami oszukują, są wyrozumiali,...

Jest rzeczą zrozumiałą, że niedostatek, choroba czy brak powodzenia są przyczynami, dla których ludzie czują się nieszczęśliwi. Trudno się cieszyć,...

W uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny księża biskupi przestrzegali przed pokusą prywatyzacji wiary. Wykluczenie zasad wiary z życia...

Z Zachodu przyszła moda na boyfriendów. 14-letnie dziewczyny mają już i u nas swoich narzeczonych. Trudno do końca rozstrzygnąć, co przez to...

Duchowni na celowniku Od czasu zaborów polscy duchowni są na celowniku tych, którzy odbierają nam niepodległość państwową i suwerenność narodową. Atakowani są nie tylko...

Gdy Józef Conrad miał siedemnaście lat, marzenie, aby wyjechać w świat i zostać marynarzem, nabrało realnego kształtu. Nadszedł dzień wyjazdu. Był...

Wielu naszych rodaków wybiera się na urlop za granicę. Magia obcojęzycznych nazw wzmocniona kolorowymi folderami, na których widać lazurowe...

Piętno totalitaryzmu ukrytego Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, głównym organizatorem IX...

Pojęcie ubóstwa najczęściej łączymy z trudną sytuacją ekonomiczną, w jakiej może znaleźć się konkretny człowiek, konkretna rodzina lub jakiś naród....

Pomimo upadku komunizmu sowieckiego marksizm trwa nadal w swych rozlicznych mutacjach, zarówno w Polsce, jak i w świecie zachodnim. Jego główne...

Projekt zniesienia bezpłatnych studiów zgłoszony przez przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich profesora Tadeusza Lutego...

Skarbem każdego kulturalnego narodu są blioteki. Księgi tam gromadzone pozwalają zarówno na prowadzenie specjalistycznych badań naukowych, jak i na...

Gender i uniwersytet Miejscem, w którym wykluwa się ideologia gender, są uniwersytety. Stamtąd też idzie fala, która rozlewa się po całej kulturze zachodniej, obejmując...

Przyjęcie w Wielkiej Brytanii przez Izbę Lordów ustawy o tzw. małżeństwach jednopłciowych budzi nie tylko oburzenie, ale również zmusza do...

Totalitarne zagrożenie Święty Jan Paweł II był niezwykle wnikliwym obserwatorem i demaskatorem zagrożeń, jakie noszą ze sobą dzisiejsza cywilizacja, jej kultura i nauka....

Przywracanie Kresów Ożywcza siła polskości, której wystarczy na wiele pokoleń, na wiele lat i wieków. Pojęcie Kresów odnosimy do tych ziem, które dziś znajdują się...

Homo intelligens Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

Ostatnie wydarzenia w Polsce, wstrząsając podstawami naszej cywilizacji, zmuszają do formułowania zasadniczych pytań. Jednym z nich jest pytanie o...

Pod wpływem naporu zła ogarniają nas czasem zwątpienia. Patrzymy w przyszłość i nie widać jakiegoś prześwitu, przez który człowiek lub naród mógłby...

Z ojcem Mieczysławem A. Krąpcem rozmawia Piotr Jaroszyński - Ojciec profesor wykłada filozofię od prawie 50 lat. W tym długim czasie miał Ojciec...

Wydana niedawno staraniem „Tygodnika Solidarność" książka Jamesa Goldsmitha Pułapka zawiera bardzo wiele celnych spostrzeżeń i ostrzeżeń odnośnie...

Serwisy informacyjne w radio i telewizji pełne są tzw. szybkich faktów. Z prędkością kuli karabinowej spiker wystrzeliwuje serie wyrazów, które...

Próba dyskredytowania filozofii klasycznej, i to w ramach szeroko pojętego chrześcijaństwa, nie jest niczym nowym. Wystarczy tu wspomnieć wręcz...

„Ciężka” praca Praca bywa ciężka, a nawet bardzo ciężka. Do takiej należy choćby kopanie rowu łopatą i to przez cały dzień, a nawet dzień po dniu. Jednak sam...

Życie człowieka i życie narodów płynie w czasie. Czasu, który minie, już nie da się przywrócić, odchodzi bezpowrotnie. Wszystko, co żyje, żyje ku...

Nowe nazwy ulic: 4421 W świecie spotykamy różne systemy oznaczania ulic. Najprostszy jest chyba system amerykański, gdzie równolegle biegnące ulice (streets) przecinają...

Zastanawiając się nad rolą nauki w kulturze chrześcijańskiej musimy najpierw wziąć pod uwagę samego człowieka. Jeśli bowiem nauka jest dziełem...

Techniki przekazywania informacji w prasie, radiu i telewizji są dziś tak udoskonalone, że odbiorcom pozostawiają...

Katolicyzm jest przede wszystkim religią a nie cywilizacją. Gdyby był cywilizacją, niemożliwe byłoby szerzenie „Dobrej Nowiny” wśród różnych...

Jesteśmy świadkami jednego z najtragiczniejszych wydarzeń końca XX wieku; gdy Polacy, bohaterski naród, który umiał bić się za wolność swoją i...