Felietony-wywiady

Ojciec Jacek Woroniecki (1878-1949), dominikanin, należał nie tylko do starego rodu książęcego, ale nade wszystko reprezentował szczytne tradycje polskiej arystokracji ducha. Obok dzieł obszernych, wielotomowych, takich jak choćby Katolicka etyka wychowawcza, pozostawił po sobie mnóstwo prac drobnych, ale zawierających niezwykle trafne i głębokie przemyślenia, aktualne po dziś dzień.

We wznowionym niedawno zbiorku pt. U podstaw kultury katolickiej (IEN, Lublin 2002) znajduje się bardzo interesujący artykuł O ton akcji katolickiej (z roku 1922). Dotyczy postawy katolików w działalności społecznej i politycznej. Z jednej bowiem strony i dziś widzimy, jak trudno o skuteczność działania, z drugiej zaś słyszymy zachętę, aby po prostu naśladować przeciwników, nie przebierając w środkach - wtedy będziemy skuteczni.

A tymczasem Ojciec Jacek Woroniecki przypomina słowa św. Jana Chryzostoma: „Aby zwyciężyć wilki, musimy zostać jagniętami - gdy zechcemy być wilkami, to tamte, wilki tego świata, zawsze nas zjedzą." (s. 131n) Jakże inteligentne spostrzeżenie! Chodzi o to, że wilki tego świata działają nie bacząc na ograniczenia moralne, bo mają wypalone bądź zagłuszone sumienie. Wilki tego świata nie przebierają w środkach, bezwzględnie realizują swoje cele. Dla nich liczy się tylko skuteczność. Ta skuteczność budzić musi zdumienie, a nawet podziw, tak jak zachwyca widok lecącej eskadry samolotów odrzutowych. A przecież dla tych, którzy padną ofiarą ataku, nie ma podziwu, jest tylko strach, zniszczenie i śmierć.

Jak wobec tego przeciwstawiać się wilkom? Czy zamienić się w wilki i toczyć z nimi bój jak równy z równym? Niestety, to niemożliwe. Ojciec Woroniecki zauważa ciekawą rzecz. Pisze: „Oto, jeśli nawet w walce ze światem pod wpływem roznamiętnienia, chwycimy się tego lub owego wilczego środka, to jednak na użycie ich wszystkich sumienie chrześcijańskie nam nie pozwoli; zawsze będzie nas ono krępować w używaniu wilczych metod i w walce z prawdziwymi wilkami, których nic nie krępuje, zawsze ulegniemy." Na tym polega cała tajemnica: wilki stosując wszelkie wilcze metody są lepiej uzbrojone od tych, którzy sięgają po niektóre tylko z wilczych metod i to od czasu do czasu, najczęściej pod wpływem braku opanowania. Rozum, a zwłaszcza sumienie powstrzymują przed stosowaniem niemoralnych środków. I dlatego koniec końców katolik, który chce być po trosze wilkiem, musi przegrać z prawdziwym wilkiem, a ponadto wygląda tragicznie lub przynajmniej tragikomicznie. Dlatego nie warto naśladować przeciwników, jeśli stosują środki niemoralne. One nie doprowadzają do celu, a tylko ośmieszą i zawstydzą podrobionego wilka.

Co to w takim razie znaczy „być jagniętami"? Chodzi tu o prawdziwą moc wewnętrzną, moc ducha, która nie musi objawiać swej siły na zewnątrz pod postacią kłów i pazurów, która tym bardziej nie musi uciekać się do niemoralnych metod. Ta moc ducha - wyjaśnia Ojciec Jacek Woroniecki - przybiera postać miłości chrześcijańskiej, która nie ma nic wspólnego z czymś ckliwym, słabym, anemicznym i słodko-łzawym, z czymś co paraliżuje działanie. Przeciwnie, miłość chrześcijańska, jest wewnętrzną, nadprzyrodzoną mocą ducha, która potrafi prowadzić do celu, mimo trudności i przeszkód. Wśród wielu cech tej miłości wyróżniają się dwie, pierwsza to życzliwość, druga to radość i pogoda. Okazuje się, że szczera życzliwość potrafi skruszyć bariery wrogości wśród przeciwników, tworzy atmosferę, która ułatwia osiągnięcie celu mimo wrażenia beznadziejności położenia. Konsekwentna i szczera życzliwość ma w sobie coś promiennego i jest czymś wyższym niż odruchowa nienawiść, która nawet w dobrej wierze zamyka drogę skutecznego działania.

Gdy chodzi zaś o drugą cechę, to warto i dziś pamiętać słowa Ojca Jacka: „Zły humor, narzekanie, zniechęcenie, pesymizm są to rzeczy, które w żaden sposób z katolicyzmem nie dadzą się pogodzić; na dnie ich tkwi zawsze brak ufności w Opatrzność Bożą i podrażniona miłość własna." A zatem ludzie, którzy ciągle narzekają i są niezadowoleni, zwłaszcza ci, którzy podjęli się jakiegoś działania, tak naprawdę są pozbawionymi ufności egoistami, to zaś niewiele ma wspólnego z kulturą prawdziwie chrześcijańską.

Jagnięta mogą czerpać ze skarbca niewyczerpanej miłości, wilki - tylko z nienawiści. Choć te ostatnie osiągają wiele spektakularnych sukcesów, to jest to droga donikąd. Dlatego lepiej im nie zazdrościć, a na pewno ich nie naśladować.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Nie ma społeczeństwa, w którym nie obowiązywałoby jakieś prawo. Bez prawa nie ma społeczeństwa, nie ma państwa, a przecież człowiek bez innych nie...

Jaki kanon lektur z języka polskiego? Czekamy na gruntowne działania MEN przywracające humanistyce należną rangę w życiu człowieka i Narodu. Słowo „kanon” pochodzi z greki, a jego...

Mamy obowiązek zgłębiać nauczanie św. Jana Pawła II Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Ku ojczystym źródłom. Aby każdemu Polakowi Polska była bliska Pobyt na emigracji daje niejednokrotnie szansę wybicia się i polepszenia kondycji finansowej. Wielu naszych rodaków zrobiło nawet fantastyczne...

Wydana niedawno staraniem „Tygodnika Solidarność" książka Jamesa Goldsmitha Pułapka zawiera bardzo wiele celnych spostrzeżeń i ostrzeżeń odnośnie...

Radio Maryja dla świata To wcale nie przesada. Gdyby Radio Maryja było tylko stacją lokalną, a nawet tylko krajową, to nigdy nie spotkałoby się z taką lawiną krytyki i...

Homo intelligens Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

"Feliks Koneczny jest niezastąpiony tam, gdzie pojawia się pytanie o tożsamość Zachodu" - podkreśla w książce "Przywracanie pamięci" prof. Piotr...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Analfabetyzm trwa Człowiek nie musi umieć czytać, aby być człowiekiem. Przez tysiące lat ludzie żyli, nie znając pisma, a bez pisma nie ma przecież czytania. Pismo...

Kolejną pułapką zastawioną na Polonię jest wprost niewiarygodne zawężenie możliwości wyboru. Polonia może głosować tylko w jednym okręgu wyborczym....

Komu przeszkadza godło? Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Sportu oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze swoich oficjalnych stron...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Anna Ambroziak Po...

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

Nadchodzi zwycięstwo Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, wykładowcą w...

Gdy czytamy publikacje z zakresu ochrony przyrody, spotkać możemy ciekawą diagnozę dotyczącą powodów zmniejszania się liczebności czy wręcz...

W pejzaż polski wpisane są niezliczone kapliczki i krzyże: na rozstajach dróg, na górkach, przy lasach. A kiedy nadchodzi maj, kapliczki te...

W publicystyce poświęconej najtragiczniejszym wydarzeniom XX wieku próbuje się bardzo często winę za całe zło zrzucić na jakąś jedną osobę, np....

Moje opinie i zarazem doświadczenia z CK pokrywają się ze spostrzeżeniami innych naukowców. Przytoczę teraz kilka cytatów z kolejnych artykułów pt....

Duchowni na celowniku Od czasu zaborów polscy duchowni są na celowniku tych, którzy odbierają nam niepodległość państwową i suwerenność narodową. Atakowani są nie tylko...

Zafałszowanie historii w rosyjskich podręcznikach służy formowaniu człowieka masowego. Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry...

Z Jamesem P. Kellym, prezesem Centrum Solidarności na rzecz Prawa i Sprawiedliwości w Stanach Zjednoczonych, prelegentem XI Międzynarodowego...

Ponieważ w naszym kraju nie przeprowadzono ani dekomunizacji, ani lustracji w środowisku dziennikarskim i akademickim, wobec tego można...

We wspomnieniach Mój ostatni oddech Luis Bunuel, jeden z bardziej znanych reżyserów filmowych, zwierza się, że w zachowaniu heretyka zawsze...

Istota edukacji Zdewaluowanie pojęcia grzechu, podporządkowanie edukacji emocjonalności i nakierowanie jej jedynie na zdobywanie wiedzy, a także pozbycie się z...

Dziś szkołą życia i wzorem do naśladowania są dla wielu mieszkańców naszych wiosek właśnie telenowele. To tam roi się od luźnych związków, rozbitych...

Polska rosła i dojrzewała w kręgu cywilizacji łacińskiej, dlatego wspólnym dobrem narodu jest prawda. Nie można tego zbagatelizować, ani też...

Lektura programu wyborczego Platformy Obywatelskiej nie do końca jest stratą czasu. Są w nim zasygnalizowane istotne deklaracje, które brzmią...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Telewizja Trwam: nie wolno ustąpić Walka o miejsce na multipleksie dla Telewizji Trwam staje się coraz bardziej dramatyczna. Widać wyraźnie, jak w Polsce zderzają się ze sobą nie...