Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Zdjęcie: Marek Borawski/ Nasz DziennikZdjęcie: Marek Borawski/ Nasz Dziennik

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą, wykładowcą w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, rozmawia Małgorzata Pabis.

Warszawski sąd uznał, że były poseł Witold Tomczak ponosi winę za zniszczenie instalacji znieważającej Ojca Świętego, ale odstąpił od wymierzenia kary. Sąd ponadto nałożył na byłego posła tzw. nawiązkę w wysokości 3 tys. zł oraz obciążył go 3,5 tys. zł kosztów sądowych...

– Rzeźba faktycznie została uszkodzona i były poseł Witold Tomczak wcale się tego nie wypierał. Co więcej, z takim zamiarem podjął wówczas swoją akcję. Sąd mógł więc potwierdzić, kto spowodował uszkodzenie rzeźby. Jednak w wyroku nie pojawia się tylko odniesienie do faktu uszkodzenia rzeźby, lecz również pojawia się pojęcie winy. A pojęcie winy ma nie tylko wymiar prawny, ale również i nade wszystko moralny i religijny. Wina odnosi się do czynu, którego intencją jest spowodowanie zła. Otóż pan Witold Tomczak miał na względzie wartości moralne i religijne, jakie obowiązują w naszym kręgu kulturowym, a które właśnie zostały świadomie i wręcz prowokacyjnie naruszone przez autora rzeźby i nagłośnione przez dyrekcję Zachęty. To po tej stronie leży zło i wina, a nie po stronie Witolda Tomczaka.

A sam werdykt?

– No cóż, automatycznie przychodzą na myśl czasy zaboru rosyjskiego, gdy niewinnym polskim patriotom radzono przyznać się do jakiejkolwiek winy, to wtedy car zmniejszy im karę. Bo kara i tak będzie. Więc tu też jest kara, gorsza od finansowej, bo moralna. Nie wiemy, czy sędzia zrobił to świadomie, czy nie zna naszych kodów kulturowych. W każdym razie wyrokiem tym pozostawił jakiś niesmak, jest w tym coś obcego. Taki wyrok nie budzi zaufania do instytucji sądu, którego wyroki będą tylko uznaniowo dobieranymi paragrafami. Sprawiedliwość to coś więcej niż paragraf.

Czy taka sytuacja byłaby możliwa, gdyby ktoś obrażał np. Mahometa?

– W tradycji kultury zachodniej sztuka posiada wyjątkowy margines swobody, bo ludzką rzeczą jest próbować i błądzić, a zwłaszcza w sprawach wiary nie może być przymusu. Ale świadome używanie sztuki do walki z religią, i to taką, która właśnie zapewnia każdemu wolność sumienia, jest wyrazem niskiej kultury – zarówno samych artystów, jak i ich promotorów. Dzieła takich artystów, przeważnie mierne od strony czysto artystycznej, lansowane są najczęściej za pomocą prowokacji, bo przecież wystawa owej rzeźby, której nazwiska autora lepiej nie wymieniać, była, zwłaszcza w tamtym czasie, prowokacją, a bez prowokacji wyrazem tępego pomysłu (przygniecenie Papieża kamieniem), w którym nie ma się czego dopatrywać, bo metafora równie ciężka jak ten kamień czy – mówiąc wprost – łopatologiczna. Na pewno w systemie cywilizacji sakralnej taka rzeźba by nie przeszła, kto wie, czy nawet nie z narażeniem życia jej autora. My musimy szanować naszą wolność sumienia, dla której zagrożeniem są artystyczne prowokacje i sądy, jeśli nie potrafią prawidłowo odczytać różnicy między winą i odpowiedzialnością.

Dziękuję za rozmowę.

Artykuł opublikowany na stronie: http://www.naszdziennik.pl/polska-kraj/162039,sprawiedliwosc-to-cos-wiecej-niz-paragraf.html

To nie jest jeden naród, który się podzielił, tylko to są obcy... - Andrzej Kumor rozmawia z prof. Piotrem Jaroszyńskim Profesor dr hab. Piotr Jaroszyński jest jednym z najbardziej aktywnych polskich naukowców podtrzymujących świadomość narodową wśród Polonii....

Gender: atak na męskość Marksizm świadomie dążył do rozbicia rodziny. W tym celu opracował strategię zniszczenia kobiety w jej roli żony i matki. Bez kobiety jako żony i...

Proces budowania w Polsce antycywilizacji opartej na antydekalogu powoli zbliża się do końca. Na przykazanie: „Nie klam!" państwo odpowiada:...

Pułapki linii Curzona Rocznica zwycięskiej wojny z armią bolszewicką zamyka się często w bardzo dobitnym wyrażeniu, jakim jest «cud nad Wisłą». Obchodzimy więc tę...

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Jeśli sytuacja w naszym kraju nie jest czytelna z bliska, to może należałoby spojrzeć na nią z pewnego dystansu i nie ograniczać jej ani do mass...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Do cnót, o których coraz częściej się zapomina, należy chrześcijańska cnota miłosierdzia. A przecież miłosierdzie - jak mówi św. Tomasz z Akwinu -...

Przyjęcie w Wielkiej Brytanii przez Izbę Lordów ustawy o tzw. małżeństwach jednopłciowych budzi nie tylko oburzenie, ale również zmusza do...

Dziennikarze TVN przekraczają kolejne granice – uniemożliwili ks. abp. Henrykowi Hoserowi uczestniczenie w debacie różańcowej, jaka miała się odbyć...

Klęska ugrupowań powołujących się na tzw. wartości chrześcijańskie zmusza do refleksji nad pozycją polityka chrześcijańskiego wśród polityków...

W 1990 roku ojciec prof. Mieczysław Krąpiec napisał niewielką książeczkę pt. Suwerenność – czyja? (Łódź). Był to czas przemian, gdy dla wielu upadek...

Półanalfabetyzm W całym świecie zachodnim dzieci objęte są obowiązkowym kształceniem, czyli muszą chodzić przynajmniej do szkoły podstawowej, a najczęściej również...

Gender i sport Dziedziną kultury, przez którą coraz szerzej wlewa się ideologia gender, jest sport. Jeżeli bowiem w gender chodzi o zniwelowanie różnic między...

Można by pomyśleć, że gdy człowiek przychodzi na świat, to jego konto jest czyste i dopiero później wypełnia się różnego rodzaju zobowiązaniami....

Pocałunek ziemi Adam Mickiewicz, pisząc «Pana Tadeusza», był jeszcze człowiekiem młodym, nie miał nawet 40 lat. A jednak arcydzieło to posiada tak mocną...

Wiosna to czas intensywnego przygotowywania ziemi, aby wydała plon. Na polach, w przydomowych ogródkach czy na działkach możemy zobaczyć pochylone,...

Maria Rodziewiczówna: Pani z Kresów Gdy w wieku zaledwie 22 lat Maria Rodziewczówna, urodzona w rok po upadku powstania styczniowego, napisała powieść «Straszny dziadunio», by wkrótce...

Oddech PRL-u jest ciągle żywy, nie tylko w polityce, mediach czy w biznesie, ale również w nauce. O tym trzeba pamiętać, gdy zastanawiamy się nad...

Skala działań podejmowanych przez państwo lub organizacje międzynarodowe jest dla przeciętnego człowieka trudna do ogarnięcia. Denerwujemy się, gdy...

Przełom tysiącleci to okazja do zrobienia pewnego bilansu. Chrześcijaństwo trwa od dwóch tysięcy lat, w Polsce od ponad tysiąca. Co faktycznie...

Jest dość intrygujące, że ostatnia encyklika „Veritatis splendor” odbiła się w polskich mass mediach dość szerokim echem. Po trzech latach (!)...

Gender: feminizm to marksizm Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Jednym z modnych i powracających ciągle słów jest słowo „tolerancja". Pojawia się ono najczęściej w dyskusjach zahaczających o problemy społeczne,...

Nowa Lewica – w pułapce równości Pojęcie równości (égalité) zostało wypisane na sztandarach rewolucji francuskiej jako podstawowe hasło triady: wolność, równość, braterstwo. Od tego...

Prowokacja przeciwko Telewizji Trwam To prowokacja w ubeckim, stalinowskim stylu – tak prof. Piotr Jaroszyński ocenia list z groźbami, jaki został wysłany do przewodniczącego KRRiT Jana...

Gender: rozbić człowieka Do istoty ideologii gender należy wczesna seksualizacja dzieci i młodzieży. Tak wczesna jak to tylko możliwe, a więc najlepiej od niemowlaka. Przy...

Przed pięćdziesięciu laty na Kresach Wschodnich przez kilka dni temperatura wynosiła minus trzydzieści stopni Celsjusza. W gospodarstwach ludzie...

Dużo mówi się o wolności, choć słowo „wolność", ten nieodzowny przymiot demokracji, jest już dzisiaj wyświechtane i mało kto wie, jaki ono ma...