Felietony-wywiady

Okres wakacyjny sprzyja wyjazdom na wieś: do rodziny, do znajomych lub pod namiot. Jaka jest ta polska wieś dzisiaj? Jest swojska, bardzo często rodzina liczy pięcioro, sześcioro, a nawet więcej dzieci. Żywe są więzy między członkami, nadal istnieje ważna instytucja wujka, cioci, chrzestnej czy półbrata. Dom na wsi jest domem wielopokoleniowym, obejmującym nie dwa, ale trzy, a nawet cztery pokolenia, a więc spotkać można prababcię lub pradziadka. A wreszcie - rodziny są bardzo solidarne, szczególnie w trudnych sytuacjach ludzie umieją i chcą sobie pomagać. W porównaniu z wsią widać, jak bardzo warunki miejskie przyczyniają się do upadku rodziny, liczba dzieci bardzo się zmniejsza, dom jest przeważnie dwupokoleniowy, zanikają więzy i solidarność rodzinna.

Jakie są zagrożenia dla rodziny na wsi? Często choć dzieci jest dużo, to zbyt mało uwagi poświęca się ich wychowaniu, rozwojowi talentów i wykształceniu. Dzieci na wsi bywają małomówne, bo niewiele się z nimi rozmawia, na zadawane pytania odpowiadają bardzo zdawkowo. Do szkoły niektóre chodzą raczej z przymusu, nie widzą w niej jakiejś szansy dla siebie, kończą zawodówkę, czasem zdają maturę, a bardzo rzadko wybierają studia. Dzieci na wsi w zasadzie nie lubią czytać, nie pociąga ich urok marzeń lub poznawanie trudnej prawdy. Dzieci jest dużo, ale mało kto pyta, co z nich wyrośnie.

Brak lektur i poważniejszych rozmów sprawia, że młodzież na wsi nie ma dalekosiężnych planów i ambicji, ciąży ku domowi, wtapiając się w odwieczny cykl przyrody. Potrzebuje dużo czasu, aby będąc poza rodzinnym gniazdem, nabrać zaufania i choć trochę się otworzyć.

Praca na wsi nie jest już tak ciężka jak dawniej. Jednak postęp techniki przyczynił się do zerwania tak bardzo intymnej więzi z przyrodą: co innego orać pole dymiącym i hałasującym traktorem, a co innego stąpać bosą nogą po wilgotnej ziemi za koniem ciągnącym w natężeniu wszystkich mięśni pług. Dawniej wspólna praca łączyła całą wieś w trudzie i w posiłku, dziś rodziny są w dużej mierze samowystarczalne, sąsiedzi znacznie rzadziej się odwiedzają.

Mniejsza ilość pracy sprawiła, że na wsi jest coraz więcej wolnego czasu. Aż się prosi, aby w domu, wzorem dawniejszych choćby zaścianków, była biblioteczka, jakiś instrument - pianino czy akordeon, aby ów zaoszczędzony czas można było sensownie wypełnić lekturą, wspólnym śpiewaniem, tańcem... Gdzieś ten wolny czas ucieka, życie duchowe, kulturalne, niestety, jest mało rozwijane.

Wieś niewiele interesuje się otaczającą przyrodą. Tylko nieliczni potrafią poodróżniać dziesiątki ziół, ptaków, nie mówiąc już o orientacji w rozgwieżdżonym niebie, którego w mieście prawie w ogóle nie widać.

Lata zagrożeń ze strony państwa sprawiły, że wiejski solidaryzm rodzinny wręcz wyemancypował się z reguł prawnych, nie tylko złych, ale i dobrych. Rodzina często jest ponad prawem państwowym i jeśli występuje jakieś naruszenie prawa, bliżsi lub bardzo dalecy nawet krewni spieszą natychmiast z pomocą. To weszło już w zwyczaj i trudno komuś wytłumaczyć, że nie wszystko to tylko kwestia tzw. załatwienia.

W niedzielę wieś odświętnie ubrana tłumnie wyrusza do Kościoła. Po Mszy świętej ludzie nie od razu pojadą do domów, jest czas na pogawędkę z bliskimi i znajomymi. Taki jest zwyczaj - w niedzielę nie ma się co spieszyć.

Wieś polska nosi na sobie przykre piętna wielu ustrojów, łącznie z zaborami. Dużo pracy należałoby w nią włożyć, aby nie psując tego, co dobre, pewne rzeczy uszlachetnić. Trzeba przy tym postępować delikatnie, gdyż to, co pokaleczone, boli.

Jak wiadomo, opracowywany jest międzynarodowy projekt likwidacji ponad połowy polskich gospodarstw. Jeśli wejdzie w życie, zostanie naruszona nie tylko gospodarcza, ale i biologiczna tkanka naszego narodu. Bo bez gospodarstw nie ma rodziny, a bez rodzinnej polskiej wsi nie będzie narodu. Jak wobec tego możemy sobie pomóc, jeśli tak trudno jest odnaleźć wspólny język? Doprawdy, w obecnej sytuacji coś musi się wreszcie przełamać, abyśmy jako Polacy umieli dostrzegać wspólne dobro, bo tylko ono zapewnić może narodowi byt na dalsze lata i wieki.

Piotr Jaroszyński
"Naród tylu łez"

Nieustanne pielgrzymowanie na Jasną Górę W zabytkowej bibliotece klasztoru jasnogórskiego stoi duży, pięknie inkrustowany stół. Nie wszyscy wiedzą, że w czasie okupacji do niego właśnie od...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Joanna Gradowska Jakie znaczenie dla wychowania i kształcenia młodego pokolenia ma pamięć o przodkach, osobach...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Dzisiejszy człowiek często zapomina, że jest dłużnikiem nie tylko tych pokoleń, które już dawno minęły, a także swoich bezpośrednich przodków. Żyje...

Dla wielu z nas PRL jest nie tylko faktem historycznym, ale również faktem prawnym. Było takie państwo, miało legalny status, czyli swoją nazwę...

Dużo mówi się o wolności, choć słowo „wolność", ten nieodzowny przymiot demokracji, jest już dzisiaj wyświechtane i mało kto wie, jaki ono ma...

Spędzać czas bez mediów Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Ogłoszenie na jesieni 1998 roku encykliki Fides et ratio spotkało się w Polsce z pewnym odzewem w mass mediach. W różnych dziennikach, a także w...

Czytając Conrada: HONOR Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Homilia ks. kard. Jorge Mario Bergoglio wygłoszona podczas Wigilii Paschalnej 7 kwietnia 2012 r. O świcie wyszły ze swego domu, zmierzając w stronę...

Patrząc na to co dzieje się w świecie, zwłaszcza co działo się w XX wieku, odnosimy wrażenie, że musi nastąpić koniec świata. Zło wszędzie ukazuje...

Suwerenność każdego dojrzałego narodu opiera się na dwóch podstawach: na własnej ziemi i na własnej kulturze. Gdy jakaś społeczność traci ziemię i...

List otwarty w sprawie nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej: List otwarty w sprawie nowelizacji ustawy o IPN Ustawa o zmianie ustawy o...

Gender a dzieci genderystów Ideologia gender bywa porównywana z ideologią marksistowską. Faktycznie jest tu wiele podobieństw, takich jak choćby walka płci, która jest nową...

Pierwszy międzynarodowy kongres poświęcony edukacji katolickiej odbędzie się w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu już w...

Tekst preambuły nowej konstytucji określa się mianem ugodowego. Ma on zadowolić zarówno ludzi wierzących, jak i niewierzących, ponieważ mowa jest i...

W imię nienawiści Teatr stał się narzędziem niszczenia polskiego katolicyzmu i polskiego patriotyzmu. Profanacja, skandal, prowokacja, bluźnierstwo, ohyda. Wystawiany...

Feliks Koneczny – wielki nieobecny Dorobek Feliksa Konecznego (1862-1949) jest bardzo słabo znany w Polsce, a prawie w ogóle nieznany za granicą. Wprawdzie Anton Hilckman, profesor z...

Razem na manifestacji Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Wiele osób pyta dziś z coraz większym niepokojem, jakie są powody przewlekłej choroby trawiącej życie polityczne we współczesnej Polsce; choroby,...

Już sam tytuł proponowanej przez resort nauki reformy wskazuje, że mamy do czynienia z nawrotem nowomowy ("Partnerstwo dla wiedzy"). Przed kilku...

Luty czasem pamięci o zsyłkach Kiedy wracamy pamięcią do mroźnych, lutowych dni 1940 r., gdy setki tysięcy naszych rodaków w bydlęcych wagonach, zsyłano w głąb Związku...

Jest zastanawiające, jak wiele ocen sytuacji, w której znajduje się nasz naród, jest powierzchownych, wręcz niefrasobliwych... Na czym polega błąd?...

Na wielkie wydarzenia dziejowe patrzeć można przez pryzmat podręczników lub encyklopedii, a więc obiektywnie, ale raczej sucho, można też sięgać do...

Rozmowy, które uczą Rozmowy niedokończone należą od wielu lat do stałej ramówki Radia Maryja i Telewizji Trwam. Gdy w innych mediach dominują programy rozrywkowe, i to...

Na forum parlamentu wraca znowu problem tzw. aborcji. Daje się słyszeć głosy, że chodzi o wciągnięcie nas w temat zastępczy, byśmy przestali się...

Przez ostatnie lata słyszeliśmy, jak publiczne osoby piastujące wysokie stanowiska posługiwały się zwrotem „w tym kraju". Zwrot to rażący, bo...

Sejm został rozwiązany, czekają nas wybory. Ale przed wyborami jest jeszcze kampania wyborcza. Partie czy właściwie komitety wyborcze na różne...

Balewicze światem najbliższym sercu Rozmowa z profesorem Piotrem Jaroszyńskim z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego o jego ojcu, który urodził się i dzieciństwo spędził na...

Media – metody niewolenia Media są potężne, a ich potęga wciąż wzrasta. O tej potędze świadczy fakt, że nawet krytyka mediów dokonuje się głównie poprzez… media. Przynajmniej...