Felietony-wywiady

Okres wakacyjny sprzyja wyjazdom na wieś: do rodziny, do znajomych lub pod namiot. Jaka jest ta polska wieś dzisiaj? Jest swojska, bardzo często rodzina liczy pięcioro, sześcioro, a nawet więcej dzieci. Żywe są więzy między członkami, nadal istnieje ważna instytucja wujka, cioci, chrzestnej czy półbrata. Dom na wsi jest domem wielopokoleniowym, obejmującym nie dwa, ale trzy, a nawet cztery pokolenia, a więc spotkać można prababcię lub pradziadka. A wreszcie - rodziny są bardzo solidarne, szczególnie w trudnych sytuacjach ludzie umieją i chcą sobie pomagać. W porównaniu z wsią widać, jak bardzo warunki miejskie przyczyniają się do upadku rodziny, liczba dzieci bardzo się zmniejsza, dom jest przeważnie dwupokoleniowy, zanikają więzy i solidarność rodzinna.

Jakie są zagrożenia dla rodziny na wsi? Często choć dzieci jest dużo, to zbyt mało uwagi poświęca się ich wychowaniu, rozwojowi talentów i wykształceniu. Dzieci na wsi bywają małomówne, bo niewiele się z nimi rozmawia, na zadawane pytania odpowiadają bardzo zdawkowo. Do szkoły niektóre chodzą raczej z przymusu, nie widzą w niej jakiejś szansy dla siebie, kończą zawodówkę, czasem zdają maturę, a bardzo rzadko wybierają studia. Dzieci na wsi w zasadzie nie lubią czytać, nie pociąga ich urok marzeń lub poznawanie trudnej prawdy. Dzieci jest dużo, ale mało kto pyta, co z nich wyrośnie.

Brak lektur i poważniejszych rozmów sprawia, że młodzież na wsi nie ma dalekosiężnych planów i ambicji, ciąży ku domowi, wtapiając się w odwieczny cykl przyrody. Potrzebuje dużo czasu, aby będąc poza rodzinnym gniazdem, nabrać zaufania i choć trochę się otworzyć.

Praca na wsi nie jest już tak ciężka jak dawniej. Jednak postęp techniki przyczynił się do zerwania tak bardzo intymnej więzi z przyrodą: co innego orać pole dymiącym i hałasującym traktorem, a co innego stąpać bosą nogą po wilgotnej ziemi za koniem ciągnącym w natężeniu wszystkich mięśni pług. Dawniej wspólna praca łączyła całą wieś w trudzie i w posiłku, dziś rodziny są w dużej mierze samowystarczalne, sąsiedzi znacznie rzadziej się odwiedzają.

Mniejsza ilość pracy sprawiła, że na wsi jest coraz więcej wolnego czasu. Aż się prosi, aby w domu, wzorem dawniejszych choćby zaścianków, była biblioteczka, jakiś instrument - pianino czy akordeon, aby ów zaoszczędzony czas można było sensownie wypełnić lekturą, wspólnym śpiewaniem, tańcem... Gdzieś ten wolny czas ucieka, życie duchowe, kulturalne, niestety, jest mało rozwijane.

Wieś niewiele interesuje się otaczającą przyrodą. Tylko nieliczni potrafią poodróżniać dziesiątki ziół, ptaków, nie mówiąc już o orientacji w rozgwieżdżonym niebie, którego w mieście prawie w ogóle nie widać.

Lata zagrożeń ze strony państwa sprawiły, że wiejski solidaryzm rodzinny wręcz wyemancypował się z reguł prawnych, nie tylko złych, ale i dobrych. Rodzina często jest ponad prawem państwowym i jeśli występuje jakieś naruszenie prawa, bliżsi lub bardzo dalecy nawet krewni spieszą natychmiast z pomocą. To weszło już w zwyczaj i trudno komuś wytłumaczyć, że nie wszystko to tylko kwestia tzw. załatwienia.

W niedzielę wieś odświętnie ubrana tłumnie wyrusza do Kościoła. Po Mszy świętej ludzie nie od razu pojadą do domów, jest czas na pogawędkę z bliskimi i znajomymi. Taki jest zwyczaj - w niedzielę nie ma się co spieszyć.

Wieś polska nosi na sobie przykre piętna wielu ustrojów, łącznie z zaborami. Dużo pracy należałoby w nią włożyć, aby nie psując tego, co dobre, pewne rzeczy uszlachetnić. Trzeba przy tym postępować delikatnie, gdyż to, co pokaleczone, boli.

Jak wiadomo, opracowywany jest międzynarodowy projekt likwidacji ponad połowy polskich gospodarstw. Jeśli wejdzie w życie, zostanie naruszona nie tylko gospodarcza, ale i biologiczna tkanka naszego narodu. Bo bez gospodarstw nie ma rodziny, a bez rodzinnej polskiej wsi nie będzie narodu. Jak wobec tego możemy sobie pomóc, jeśli tak trudno jest odnaleźć wspólny język? Doprawdy, w obecnej sytuacji coś musi się wreszcie przełamać, abyśmy jako Polacy umieli dostrzegać wspólne dobro, bo tylko ono zapewnić może narodowi byt na dalsze lata i wieki.

Piotr Jaroszyński
"Naród tylu łez"

Ameryka to kraj emigrantów. Dla jednych była ucieczką od prześladowań religijnych lub politycznych. Dla innych - nadzieją na lepszy byt. Jeszcze...

Przed pięćdziesięciu laty na Kresach Wschodnich przez kilka dni temperatura wynosiła minus trzydzieści stopni Celsjusza. W gospodarstwach ludzie...

Norwid miał niespełna trzydzieści lat, gdy w liście do swego przyjaciela, Józefa Bohdana Zaleskiego, pisał: „Ba... gdyby to nie z krzyżem Zbawiciela...

Współcześni gladiatorzy

Masowe media, zwłaszcza radio i telewizja, otwierają możliwości przekazywania informacji i obrazów na skalę wręcz niewyobrażalną i w dziejach...

Wydana niedawno staraniem „Tygodnika Solidarność" książka Jamesa Goldsmitha Pułapka zawiera bardzo wiele celnych spostrzeżeń i ostrzeżeń odnośnie...

Można rzec, że pragnienie wejścia w krąg oddziaływania kultury śródziemnomorskiej i czerpania pełnymi garściami ze skarbca cywilizacji łacińskiej...

Razem na manifestacji

Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Szukając naszej polskiej tożsamości natrafiamy na rodziny, w których polskość była zarazem przedmiotem refleksji wymagającym intelektualnego...

Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się...

W czasie zaprowadzania w Polsce komunizmu strategiczną rolę odgrywała własność. Wysiłek komunistów skupił się na tym, aby siłą lub podstępem,...

Prof. P. Jaroszyński: Wybór Boga to najwyższy wymiar kultury wolności, dzięki której człowiek staje się autentycznie niepodległy

Chrześcijaństwo inkulturowane w dziedzictwie Grecji i Rzymu pogłębia znaczenie suwerenności ludzkiej osoby, z uwagi na to, że człowiek został...

Twarz, sylwetka, mundur, szabla, lanca i koń – ułan polski, którego rozpoznamy na każdym obrazie lub zdjęciu. Mina marsowa, sylwetka wyprostowana,...

Prof. Piotr Jaroszyński: Jak przetrwać w sytuacji anomii struktur państwowych. O realnych zagrożeniach wynikających m.in. z destrukcyjnych działań...

Gdy jedni z pełnym zaaferowaniem przygotowują się do wyborów licząc na miejsca w Sejmie lub Senacie, inni nieubłaganie schodzą już ze sceny...

Warto popatrzeć na media z pewnego dystansu, w pewnej przestrzeni, w jakiej one działają, by zobaczyć, jakie jest, a właściwie jakie powinno być...

Powrót religii do polskich szkół został uwikłany w tak ostre spory ideologiczne – a widać to dokładnie z perspektywy czasu – że odciągnął uwagę od...

Socrealizm to kierunek w sztuce, którego celem była zmiana świadomości klasowej. Wnikał on do wszystkich dziedzin sztuki, zwłaszcza zaś do tych,...

Na kanwie wypowiedzi Ojca św. w naszym Parlamencie (22.06.1999 r.) mogliśmy usłyszeć opinię bardzo wielu środowisk, że papież popiera wejście Polski...

Trwają ataki na rodzinę. Pojawiły się nawet plakaty, z których można wnioskować, że bardziej chory jest ich twórca niż ucharakteryzowane osoby....

Refleksje w rocznicę Niepodległości

95. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów skłaniać może do wielu refleksji. Zależy kto się zastanawia i z kim...

Na kilka dni przed wyborami w Polsce odbyły się wybory w Stanach Zjednoczonych. Wygrali je, jak wiadomo, demokraci, którzy mieć będą większość...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Kard. Jorge Mario Bergoglio SJ, arcybiskup Buenos Aires Pozdrawiam serdecznie Drogie Siostry Piszę ten list do każdej z Was z czterech klasztorów w...

Zgromadzenie Ustawodawcze Dystryktu Federalnego (ALDF) w mieście Meksyk, stolicy Meksyku, zadecydowało, że do 12. tygodnia można bez żadnych...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Coraz większy upadek kultury życia społecznego w naszym kraju musi być nazwany po imieniu, ponieważ przekroczono barierę ochronną i rozpoczął się...

Wiosna to czas intensywnego przygotowywania ziemi, aby wydała plon. Na polach, w przydomowych ogródkach czy na działkach możemy zobaczyć pochylone,...

Wiele osób ciągle nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo obraz telewizyjny może zatruwać naszą świadomość. To prawda, że gdy patrzymy na flakon z...

W 1997 roku gościliśmy na ziemi ojczystej Ojca Świętego Jana Pawia II. Miliony rodaków wychodziło na spotkanie Pielgrzyma, dla którego Polacy są...

Na wielkie wydarzenia dziejowe patrzeć można przez pryzmat podręczników lub encyklopedii, a więc obiektywnie, ale raczej sucho, można też sięgać do...