Felietony-wywiady

Dokumenty różnych organizacji państwowych lub międzynarodowych nie należą do przyjemnych lektur, są bowiem formułowane w języku technicznym, urzędowym, bardzo często ich wymowa jest zawoalowana. Tylko czasami, wobec wydarzeń, które wstrząsają światem, a które trudno jest ukryć przed opinią publiczną, urzędy ożywiają się, a ich mowa staje się bardziej przejrzysta.


Wydarzeniem, które wstrząsnęło również Organizację Narodów Zjednoczonych, była druga wojna światowa. W odpowiedzi na ten bezmiar zła sformułowano i podpisano zgodną z prawem naturalnym Powszechną Deklarację Praw Człowieka, której pięćdziesiątą rocznicę obchodziliśmy w 1998 roku. Późniejsze uchwały, niestety, już te podstawowe ludzkie prawa zniekształciły.


Ale jest też inny dokument, dziś już zapomniany, do którego warto wrócić. Podpisany został tuż po wojnie, 16 listopada 1945 roku w Londynie. Jest to opracowana po tragicznych doświadczeniach wojny Konstytucja Organizacji Narodów Zjednoczonych dotycząca edukacji, nauki i kultury. Członkowie rządów, które wchodziły w skład komisji opracowującej dokument, zwrócili uwagę na następujące punkty: 1) wojna rozpoczyna się w umysłach ludzi (war begins in the minds of men); 2) brak wzajemnej znajomości jest przyczyną konfliktów między narodami; 3) przyczyną wojny jest nieuszanowanie godności człowieka; 4) nieodłącznym warunkiem uznania godności każdego człowieka jest rozpowszechnianie poprzez kulturę i edukację idei sprawiedliwości, wolności i pokoju (justice and liberty and peace); 5) pokój oparty wyłącznie na międzyrządowych uzgodnieniach polityczno-ekonomicznych nie jest pokojem trwałym.


Aż nie chce się wierzyć, że takim językiem potrafiła jeszcze stosunkowo niedawno przemawiać Organizacja Narodów Zjednoczonych. Czytajmy więc dalej i spróbujmy wniknąć w szczegóły. Sygnatariusze stwierdzają, że pokój trzeba budować w umysłach ludzi, że narody powinny wzajemnie siebie poznawać, że poszanowanie sprawiedliwości, wolności i pokoju jest świętym obowiązkiem (a sacred duty) wszystkich narodów, że pokój, aby był trwały, musi opierać się na intelektualnej i moralnej solidarności wszystkich ludzi (the intellectual and moral solidarity of mankind). Są to zatem sformułowania, które należy wyeksponować, bo dziś w dokumentach oficjalnych zostały one zastąpione euronowomową.


Naród dobrowolnie włącza się w system czynienia zła, gdy umysły ludzi są zniewolone jakąś ideologią. A taką zniewalającą ideologią była zarówno ideologia komunistyczna, jak i nazistowska. Pierwsza głosiła walkę klas, druga - walkę narodów; obie doprowadziły do zbrodni na skalę masową. Trzeba więc dobrze przyglądać się ideom, jakie lansowane są na świecie. Czy na przykład dzisiejsza ideologia liberalna, głosząca walkę indywiduów, nie może stać się zalążkiem wielkiego zła? Czy deformowanie obrazu jakiegoś narodu (jak choćby przedstawianie Polaków wyłącznie w złym świetle, i u nas, w kraju, i za granicą) nie powinno być podstawą do poważnego niepokoju? Czy mówienie o wolności przy jednoczesnym pomijaniu sprawiedliwości, którą cytowany dokument ONZ wymienia na pierwszym miejscu, przed wolnością i pokojem, nie jest pogłębianiem niesprawiedliwości? Przecież konsekwencją takiego postępowania jest poważny niepokój i stan permanentnego zagrożenia. Czy - na koniec - dominacja politycznego podejścia do ekonomii, połączona z ostentacyjnie okazywanym brakiem intelektualnej i moralnej solidarności wewnątrz społeczeństw i między narodami, nie jest burzeniem najgłębszych podstaw, na których budować można prawdziwy pokój?


Dziś politycy nie mówią ani o moralności, ani o sprawiedliwości. Używanie więc takich słów jak tolerancja, demokracja czy pluralizm jest tylko wyrazem euronowomowy, nic nie znaczy, a nawet może zasłaniać pogłębiającą się w rzeczywistości społeczną niesprawiedliwość oraz lekceważenie przez osoby publiczne elementarnych zasad moralnych. A to się dzieje, wszyscy przecież widzimy.


Chciałoby się ostrzec niejednego polityka, w Polsce czy za granicą, parafrazując słowa biskupa Ignacego Krasickiego: „Panie i Panowie, źle się bawicie!" Przeczytajcie konstytucję ONZ z 1945 roku. Zobaczycie, że wojna zaczyna się w ludzkich umysłach, skażonych zgubną ideologią, pozbawionych poczucia sprawiedliwości i moralności, ogarniętych ideami politycznego ekonomizmu. Panie i Panowie Politycy, zastanówcie się, w jakim kierunku idziecie. Jeszcze jest czas...


Piotr Jaroszyński

"Jasnogórska droga do Europy"

Miasto to nie tylko domy, to również ulice i place. W stosunku do liczby mieszkańców dzisiejsze miasta są zbyt ciasne. Ludzie mijają się w tłoku i w...

Odkłamać historię W potocznym wyobrażeniu historia jest dziedziną dotyczącą wydarzeń, do których już doszło i które odeszły w przeszłość. Powinna zatem interesować...

Komentując ostatnie oskarżenia kapłanów o czyny niedozwolone, prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu...

Nasz rodak, prof. Feliks Koneczny, pomijany przez polskojęzyczne środki przekazu i postkomunistyczne instytucje wydawnicze, a uznawany za jednego z...

Zakończył się pierwszy akt tragikomedii konstytucyjnej. Trzeba przyznać, że był to akt wystawiony z wielką pompą, z udziałem świateł, kamer i...

Była wiosna. Spacerowałem aleją parkową ze swoim profesorem i mistrzem, należącym jeszcze do pokolenia wykształconego i wychowanego przed wojną....

Polska rosła i dojrzewała w kręgu cywilizacji łacińskiej, dlatego wspólnym dobrem narodu jest prawda. Nie można tego zbagatelizować, ani też...

Gender: tym gorzej dla rzeczywistości Gender jest ideologią, a ideologia wywodzi się z idealizmu. Te powiązania trzeba dostrzegać i rozumieć. Charakterystyczną cechą idealizmu jest to,...

Dżdżysta i wietrzna jesień coraz bardziej przesłania wspomnienia z wakacji. Miliony polskich dzieci większość dni spędza teraz nie nad morzem czy...

Gender w galerii handlowej Do istoty gender należy manipulowanie ludzką płciowością w taki sposób, aby docelowo tę płciowość zniszczyć, przede wszystkim w jej funkcji...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz wykładowcą Wyższej Szkoły...

Sztuka wprowadzania przeciwnika w błąd jest stara jak świat. Przy dzisiejszej technice jest bajecznie prosta i... bezbolesna. Co innego dawniej....

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Spędzać czas bez mediów Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Gender: przechytrzyć Kościół Oficjalne stanowisko Kościoła w sprawie gender jest jasne. Mogliśmy je poznać z ust samego Papieża Benedykta XVI (21.12.2012), a więc w skali...

Sztuka chrześcijańska to niewyczerpane bogactwo Z prof. Piotrem Jaroszońskim rozmawia Małgorzata Pabis W Toruniu zakończy się dzisiaj VIII Międzynarodowy Kongres: „Katolicy i sztuka: szanse i...

Bóg ma twarz ubogich Do kapłanów, osób konsekrowanych i świeckich archidiecezji [Buenos Aires] Rozdzierajcie serca wasze, a nie szaty. Wróćcie już teraz do Pana, waszego...

Człowiek posiada różne umiejętności — jeden jest fizykiem, inny chemikiem, jeszcze inny szewcem. W ramach tych umiejętności są różne specjalizacje,...

Rodzina – zgodność dusz Pokrewieństwo tworzy ramy życzliwości, ale to za mało, aby powstał głębszy kontakt między członkami rodziny, aby zrodziła się wzajemna miłość i...

Bilans stanu wojennego Stan wojenny miał miejsce ćwierć wieku temu. W międzyczasie Polska zrzuciła jarzmo komunizmu, i, jak to często słyszymy, odzyskała wolność; więc...

Znaczenie katolicyzmu w polityce jest niezwykle doniosłe. Katolicyzm bowiem odsłania jakieś dalsze perspektywy życia społeczeństwa, wykraczając poza...

Katastrofa pod Katyniem posiada swój wymiar osobisty i rodzinny: zginęli konkretni ludzie, pozostawiając w żałobie współmałżonków, dzieci,...

Zastanawiając się nad rolą nauki w kulturze chrześcijańskiej musimy najpierw wziąć pod uwagę samego człowieka. Jeśli bowiem nauka jest dziełem...

Życie moralne człowieka obfituje w szereg sytuacji nie tylko trudnych, ale i subtelnych. Trzeba umiejętnie odróżniać, co jest czym. Nie można być...

W czasie zaprowadzania w Polsce komunizmu strategiczną rolę odgrywała własność. Wysiłek komunistów skupił się na tym, aby siłą lub podstępem,...

Nauka polska przed widmem zapaści Pod względem organizacyjnym, jak i personalnym nauka Polska wciąż tkwi w dziedzictwie PRL, a w ciągu ostatnich 20 lat nakłady finansowe na nią...

My z niego wszyscy... Adam Mickiewicz opuścił Paryż 11 września 1855 roku. Oficjalnie miał zająć się badaniem położenia Bułgarów pod panowaniem tureckim; na takiej...

Oddech PRL-u jest ciągle żywy, nie tylko w polityce, mediach czy w biznesie, ale również w nauce. O tym trzeba pamiętać, gdy zastanawiamy się nad...

Napięcie zmagań o Polskę trwa bez ustanku. Tak było w czasie zaborów, tak było w okresie międzywojennym, za PRL-u, tak jest i dziś. Jest to napięcie...

Bliska Kolumbia Z okien samolotu stolica Kolumbii - Bogota (do roku 2000 jej pełna nazwa brzmiała Santa Fé de Bogota), przedstawia się bardzo malowniczo, ale nie...