Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Malthus uważał, że w momencie gdy liczba ludności będzie wzrastała w postępie geometrycznym, nastąpi krach ekonomiczny, ponieważ zabraknie żywności. Po prostu ludzi będzie za dużo, aby ich wyżywić. Ten brak uderzy przede wszystkim w biednych. Bogaci nie będą w stanie pomóc biednym, dlatego biedni nie mają prawa żądać od bogatych, aby zapewnili im pracę i wyżywienie. Co pozostaje? Malthus odpowiada: niech każdy troszczy się o siebie, jak potrafi. To indywidualna sprawa każdego, czy jest na siłach, aby zabezpieczyć byt rodzinie, czy nie. Na to pytanie musi mu odpowiedzieć jego rozum. A jeśli postąpi wbrew rozumowi, to może winić tylko samego siebie. Nie może liczyć na czyjąkolwiek pomoc, nawet na pomoc parafii, której drzwi powinny być dlań zamknięte. Ktoś taki powinien wiedzieć, że zakładając rodzinę przy braku wystarczających środków, łamie prawo natury, które jest prawem Bożym. Jest to prawo niezmienne (J.M. Poursin, G. Dupuy, T. Malthus, Paris 1972, s. 33).

Wyrok ten brzmi strasznie, zwłaszcza w ustach osoby duchownej, bo przecież Malthus był pastorem anglikańskim. Tym bardziej należy wyrokowi temu przyjrzeć się bliżej. Zacznijmy od prawa natury i prawa Bożego. Prawo natury, rozumiane klasycznie, nie mówi nic o konieczności posiadania środków do utrzymania rodziny, mówi natomiast, że każdy człowiek ma prawo do założenia rodziny i posiadania dzieci. Ale tu widzimy skutki deformacji sensu prawa naturalnego w środowisku liberałów, a Malthus był liberałem.

O ile bowiem w tradycji rzymskiej mówiono właśnie o prawie do przekazywania życia, czyli posiadania potomstwa, jako o prawie naturalnym (Cyceron), o tyle liberałowie, z Johnem Lockiem na czele, na plan pierwszy wysunęli wolność i własność prywatną. W konsekwencji prawo naturalne zamieniono w prawo do egoizmu, a relacje międzyludzkie do walki egoizmów. Wówczas jednostka słabsza, pozbawiona zabezpieczenia majątkowego była od razu na pozycji straconej nie tylko w sensie społecznym czy zawodowym, ale również w sensie rodzinnym. Prawo naturalne w wydaniu liberalnym odbierało takiej osobie prawo do założenia rodziny, a tym samym prawo do posiadania dzieci. Więc dzieci mogli posiadać tylko zamożni.

Taki wyrok miał być wymogiem prawa naturalnego, choć faktycznie takim nie był, bo prawo naturalne nie może zmieniać hierarchii dobra: prawo do posiadania dzieci jest przecież czymś bardziej podstawowym niż prawo do posiadania własności, bo dzieci są ludźmi, a własność to tylko rzeczy. Nie dość tego, Malthus włącza tu również prawo Boże, jakby nie wiedział, że prawo Boże dotyczy respektowania Dekalogu, w którym nie ma mowy o tym, że nie wolno mieć dzieci, jeśli się nie ma wystarczających środków na utrzymanie rodziny. Jednym słowem, za Malthusem stoi nie tylko ideologia liberalizmu, ale też jakaś błędna czy wręcz obłędna teologia, która nie ma nic wspólnego ani z Dekalogiem, ani z Ewangelią. Taki błąd, oparty na fałszywej teologii, może być w skutkach bardzo groźny.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 23 października 2014

Wsłuchajmy się w Słowo

Dzieło ks. prof. Czesława Bartnika "Żyć w Słowie" zachęca nas do otwarcia się na Boga poprzez Słowo. "Żyć w Słowie", tzn. w Chrystusie, który do nas...

Przyjęcie w Wielkiej Brytanii przez Izbę Lordów ustawy o tzw. małżeństwach jednopłciowych budzi nie tylko oburzenie, ale również zmusza do...

Kariera naukowa ręcznie sterowana

"Załatwić negatywnie" - to lakoniczne stwierdzenie zamykało ciągnący się nieraz całymi latami proces blokowania przez reżim komunistyczny...

Dla wielu z nas atmosfera życia publicznego w Polsce jest trudna, a właściwie niemożliwa do zniesienia i do zaakceptowania. W PRL-u również były...

Polskie wychowanie

Podróżując po Polsce i świecie, mamy okazję poznawać nie tylko obce państwa i narody, miasta i dziewicze obszary, ale również polskie rodziny.

Homo intelligens

Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

Pytanie: co to jest? jest pierwszym pytaniem dziecięcym i równocześnie jest jednym z najtrudniejszych pytań filozoficznych. Łatwo odpowiedzieć: co...

Sprawiedliwość to coś więcej niż paragraf

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą, wykładowcą w...

Bez odwetu

Rycerskość stanowiła od wieków cechę Polaków, choć nie jest łatwo ją zdefiniować. Gdy myślimy o rycerzu, to wyobrażamy sobie męża zakutego w srebrną...

Gender: w pułapce słowa

Większość z nas nie rozumie słowa „gender”. I nic w tym dziwnego. Nie jest ono bowiem słowem polskim. A choć dziś odmieniane jest przez wszystkie...

Druga połowa XVIII wieku to okres przełomowy dla świata zachodniego, powstają bowiem zręby nowych zasad budowania i funkcjonowania państwa....

Polska leży w Europie Środkowej. Jest państwem, które powstało ponad 1000 lat temu (966 r.). Polacy należą do plemion słowiańskich. W ciągu owego...

Victoria polska

Niewiele jest narodów, zwłaszcza dziś, dla których przywracanie pamięci miałoby tak życiodajne znaczenie jak dla Polaków. Zaborcy, okupanci,...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Wydana niedawno staraniem „Tygodnika Solidarność" książka Jamesa Goldsmitha Pułapka zawiera bardzo wiele celnych spostrzeżeń i ostrzeżeń odnośnie...

Czytając Conrada: HONOR

Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, wykładowcą na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w...

Gender: fatalna pomyłka Malthusa

Malthus uważał, że w momencie gdy liczba ludności będzie wzrastała w postępie geometrycznym, nastąpi krach ekonomiczny, ponieważ zabraknie żywności....

Jedną z najcudowniejszych dziedzin kultury zachodniej jest teatr. Łączy bowiem w sobie różne sztuki takie jak malarstwo, rzeźba, architektura,...

Po zmianie ustroju z socjalistycznego na kapitalistyczny pojawiła się w Polsce warstwa ludzi bardzo bogatych. Dochodzili do majątku w różny sposób,...

Techniki przekazywania informacji w prasie, radiu i telewizji są dziś tak udoskonalone, że odbiorcom pozostawiają niewiele miejsca na osobiste...

Spędzać czas bez mediów

Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Jaki kontakt z dzieckiem

Coraz więcej rodziców ma trudności w nawiązaniu kontaktu z własnymi dziećmi. Dzieci poruszają się w obrębie swojego świata, im tylko zrozumiałych...

Można rzec, że pragnienie wejścia w krąg oddziaływania kultury śródziemnomorskiej i czerpania pełnymi garściami ze skarbca cywilizacji łacińskiej...

Zofia Kossak

Zofia Kossak jest autorką ok. 40 książek, które zostały przetłumaczone na ponad 20 języków świata, wydane w 26 krajach, w wielomilionowym nakładzie.

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, filozofem, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz członkiem Rady...

Powstanie styczniowe trwało dwa lata. Gdy wreszcie upadło - zemsta Rosjan była straszna. Trudno sobie wręcz dziś wyobrazić, z jakimi barbarzyńcami...

Tworzenie się narodu

Zbliża się setna rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jednym z najciekawszych fenomenów związanych z wydarzeniami roku 1918 było...

Gender a emigracja

W Polsce trwa walka o to, żeby ideologia gender nie weszła do szkół i przedszkoli. Walka jest zacięta, ponieważ społeczeństwo, a szczególnie rodzice...