Felietony-wywiady

Zbliżająca się rocznica bitwy warszawskiej zwanej też cudem nad Wisłą - kiedy to Polska w zaledwie dwa lata po odzyskaniu niepodległości musiała stawić czoła zmienionej w Związek Radziecki zaborczej Rosji - przypomina nam, że jako Polacy zdolni jesteśmy do wielkich czynów, że umiemy się jednoczyć , że wbrew wszystkiemu potrafimy zwyciężać.


Dziś warto zastanowić się nad znaczeniem zwycięstwa. Zbyt długie lata niewoli i porażek mogą sprawić, że naród popadnie w pewne odrętwienie, oswoi się z niewolą, a nawet zacznie bać się zwycięstwa. A gdy zwycięży, nie wie, co dalej robić, boi się samodzielności i dobrowolnie pozwala się zniewolić. Trudno jest przegrywać, ale nie jest też łatwo zwyciężać. Do zwycięstwa trzeba być długo wychowywanym, by nie dać się ponieść krótkotrwałej euforii.

Pokolenie, które wywalczyło niepodległość Polski w roku 1918, a potwierdziło to w roku 1920, choć rozbite między trzech zaborców, było mimo ponad stuletniej niewoli przygotowywane do zwycięstwa. Zwracał na to uwagę w jednym z kazań Prymas Tysiąclecia. 5 stycznia 1979 r. tak mówił do kombatantów: „W długim szeregu ludzi, którzy pracowali nad odzyskaniem wolności, trzeba widzieć tych wszystkich, którzy jak Kościuszko, Pułaski i inni od pierwszych chwil utracenia niezależności politycznej porwali się do ratowania obecności Polski w ówczesnym świecie. Taki sens miały wszystkie powstania, nie wyłączając powstania warszawskiego. Chociaż realiści żałowali tej krwi - jak uważali - daremnie przelanej, ja nigdy tak nie myślałem. Zawsze uważałem, że każdy z tych zrywów - powstanie listopadowe, styczniowe czy warszawskie - miał swój głęboki sens, był budzeniem sumień".

Do zwycięstwa zatem przygotowywali Polaków ci, którzy przegrywali. Ale przegrywali oni tylko doraźnie, ponieważ ich ukrytym i trwałym zwycięstwem były obudzone sumienia. Naród w dowód wdzięczności szanował powstańców, na ich cześć układał pieśni i każde polskie dziecko wymawiało imiona poległych z nabożną czcią. Co podpowiadały owe obudzone sumienia? Rodziły pragnienia, by Polska znowu była obecna w świecie. Polakowi nie wolno było zapomnieć, że to nie jest normalne, iż Polski na mapie świata nie ma.

Wiarę w ostateczne zwycięstwo budzili artyści, poeci i powieściopisarze. Wyjątkową rolę odegrał Henryk Sienkiewicz. Prymas Tysiąclecia 5 stycznia 1979 r. wspominał: „Gdy nieraz myślę o latach 1917-1918, wydaje mi się, że wszyscy ludzie z tego okresu uczyli się miłości Ojczyzny na literaturze historycznej. Można powiedzieć, że pierwszym wybitnym żołnierzem mobilizującym naród do nowych zrywów był właśnie Henryk Sienkiewicz. W jednej z notatek z jego życia - może nieznanej w szerszym zasięgu - wyczytałem, iż on wierzył, że odsłanianie geniuszu strategii bojów polskich zmobilizuje niejedne nowe legiony. Nie przypuszczałem, że wiele lat później tego samego dowiem się z ust Jana XXIII, który na jednej z prywatnych audiencji powiedział mi: «Wierzyłem zawsze, że Polska Henryka Sienkiewicza będzie Polską zmartwychwstałą». Ten żyjący w dalekiej krainie italskiej młody wówczas człowiek uczył się szacunku dla naszego narodu na kolanach, przy swej opiekunce, która czytała mu pisma Henryka Sienkiewicza. Jeśli tak myślał on, to cóż dziwnego, że inni myślą podobnie. Znowu powołam się na notatkę - prywatną tym razem - Józefa Piłsudskiego, który przyznał, że natchnienie do walki, zda się beznadziejnej, czerpał z pism Henryka Sienkiewicza".

Pokolenie, które wywalczyło Polskę w roku 1918 i potwierdziło to w roku 1920, nie wzięło się znikąd, ono było wychowywane do zwycięstwa przez bohaterów powstań i przez pisarzy czuwających nad duchem narodu.

Gdy pomyślimy dziś, jak od czasów komunizmu fałszuje się historię Polski, jak umniejsza się rolę powstań, w tym cudu nad Wisłą, jak szydzi się z oddanych Polsce artystów takich jak Jan Matejko czy Henryk Sienkiewicz, to z pewnością nie uznamy tych działań za przypadkowe. Chodzi przecież o to, aby uśpić sumienia, aby Polak nie myślał o tym, że to Polska ma być obecna w świecie, a nie jakiś półświatek w Polsce. Chodzi o to, żeby pisarze nie mogli oddziaływać na polską młodzież i by miejsce prawdziwego bohatera zajął piosenkarz albo handlarz narkotyków. Tak wychowane pokolenie zapomni o Polsce i niczego nie wygra; przegra również siebie.

Zmagania o Polskę to nie zmagania o abstrakty, lecz o konkrety, o to, by przeciętny Polak nie był człowiekiem o zamroczonym alkoholem umyśle, którego świat wytyka palcami, lecz człowiekiem prężnym i rozumnym, z którym miło się mieszka i chętnie pracuje.

Warto o tym pomyśleć dziś, w rocznicę bitwy warszawskiej, w czasie gdy miejsce hord bolszewickich zajął w życiu publicznym jakiś półświatek bez zasad moralnych, marzący o wielkich interesach przeciwko Polsce.

Jan Paderewski w roku 1910 pisał: „Sprawa narodu to nie interes, z którego wycofać się należy, gdy zamiast zysków straty przynosi. Sprawa narodu to ciągła praca, praca stała, wytrwałość niezłomna, ofiarność nieprzerwana z pokolenia na pokolenie. Zaniechać jej nigdy nie wolno, a łożyć na nią, w miarę możności, zawsze się powinno".

Musimy więc wybierać: Czy chcemy być z Polską dla nas wszystkich, czy przeciw Polsce dla nielicznych?

Piotr Jaroszyński
"Patrzmy na rzeczywistość"

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

Z będącym niedawo w Chicago filozofem kultury, wykładowcą KUL-u prof. Piotrem Jaroszyńskim o ustroju, monarchii i biurokracji rozmawia Paweł Styrna....

Francuski fizyk Vincent Berger z Uniwersytetu Denisa Diderota w Paryżu zwrócił się do władz kraju z postulatem nieuznawania przez państwo dyplomów...

Kariera naukowa ręcznie sterowana "Załatwić negatywnie" - to lakoniczne stwierdzenie zamykało ciągnący się nieraz całymi latami proces blokowania przez reżim komunistyczny...

Gender: tym gorzej dla rzeczywistości Gender jest ideologią, a ideologia wywodzi się z idealizmu. Te powiązania trzeba dostrzegać i rozumieć. Charakterystyczną cechą idealizmu jest to,...

Powrót do Bohatyrowicz (2) Niemen. Rzeka, która wraca we wspomnieniach, śni się po nocach, ożywa w pieśni, złoci się w wierszu. Jest szeroka, ale nie za szeroka, przetacza swe...

Lektura programu wyborczego Platformy Obywatelskiej nie do końca jest stratą czasu. Są w nim zasygnalizowane istotne deklaracje, które brzmią...

Półanalfabetyzm W całym świecie zachodnim dzieci objęte są obowiązkowym kształceniem, czyli muszą chodzić przynajmniej do szkoły podstawowej, a najczęściej również...

138 lat temu w nocy z 22 na 23 stycznia wybuchło powstanie styczniowe. Rozpaliło wielkie nadzieje narodów żyjących pod zaborami na ziemiach I...

Przez ostatnie lata słyszeliśmy, jak publiczne osoby piastujące wysokie stanowiska posługiwały się zwrotem „w tym kraju". Zwrot to rażący, bo...

Obserwujemy dziś, z jak wielkim natężeniem rządzący oraz wiele środków masowego przekazu próbują zacierać różnicę między dobrem i złem. Można...

Kto rządzi światem? Już za samo zadanie takiego pytania można być posądzonym o jedno z największych przestępstw, jakim jest głoszenie spiskowej teorii dziejów. „Spisek”...

Współczesna kultura została porażona subiektywizmem i relatywizmem. Ofiarą padła klasyczna triada obejmująca Prawdę, Dobro i Piękno. Prawda nie jest...

W Polsce jako wyborcy mamy pewien żal do Polonii, że zbyt słabo włącza się w wybory, że frekwencja wyborcza jest wyjątkowo niska, spada poniżej...

Czy ktoś słyszał takie nazwisko jak Ingersoll? Raczej mało kto albo nikt. W takim razie przypomnijmy historię tego Pana, bo i dziś może być ona...

Słowo „dialog" pojawia się w bardzo wielu różnych językach, należących do różnych grup językowych (np. francuski — języki romańskie, angielski —...

Homo intelligens Każdy człowiek jako człowiek myśli. Myślenie jest tak z nami nieodłącznie związane i tak istotne dla naszej natury, że weszło w skład tzw....

Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci? Gender jest cywilizacją śmierci. To nie ulega wątpliwości, ponieważ legalizuje i promuje różne formy odbierania życia lub uniemożliwienie jego...

Zastanawiam się czasem nad czarem wędkowania. Bo przecież to nie chodzi tylko o ryby, można je kupić w sklepie, większe niż się zazwyczaj łapie. To...

W rocznicę niepodległości Rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów skłaniać może do wielu refleksji. Zależy, kto się zastanawia i z kim zamierza...

Siedemdziesiąta dziewiąta rocznica odzyska nia przez Polskę niepodległości skłania do refleksji nie tylko nad sensem niepodległości, ale także nad...

Stosunek do katastrofy pod Smoleńskiem, zarówno emocjonalny, jak i instytucjonalny, pozwolił na spolaryzowanie postaw środowisk przyznających się do...

Nerwowe szukanie sponsorów dla wielu przedsięwzięć jest dziś zjawiskiem coraz częstszym. Dziedziną, która w sposób szczególny cierpi na brak...

Można rzec, że pragnienie wejścia w krąg oddziaływania kultury śródziemnomorskiej i czerpania pełnymi garściami ze skarbca cywilizacji łacińskiej...

Jak nie odebrać sobie wolności? Choć człowiek jest z natury stworzeniem społecznym, to sama społeczność może przybierać różne formy, i nie musi to być koniecznie państwo. Zresztą i...

Wiatraki: inwazja potworów Wiele mówi się dziś o tzw. energii odnawialnej albo czystej. Do niej należy z pewnością geotermia, która jednak nie spotyka się ze zbytnią...

Sztuka wprowadzania przeciwnika w błąd jest stara jak świat. Przy dzisiejszej technice jest bajecznie prosta i... bezbolesna. Co innego dawniej....

Święty Jan z Dukli Polska opromieniona jest światłem wielu błogosławionych i świętych. Wśród nich warto przypomnieć postać świętego Jana z Dukli. Urodził się przed...

Polska, leżąc na styku różnych cywilizacji, poddawana była działaniom obcych, których celem było zdominowanie bądź zniszczenie naszego narodu. W...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Anna Ambroziak Po...