Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Wiele osób oglądających telewizję skarży się, że przerwy między jednym a drugim programem pękają w szwach od reklam. Szczególne natężenie ma miejsce przed audycjami, które z jakichś powodów oglądane są przez dużą liczbę telewidzów, na przykład przed znanym serialem, bajką dla dzieci czy prognozą pogody. Reklamy jak reklamy, tu zachwala się mydło, tam szampon lub proszek do prania, albo nowy model samochodu. Niewinne igraszki, wesołe zabawy. Można rzucić okiem, a można wyjść do kuchni. Reklamy są krótkie, trwają kilkanaście, najwyżej kilkadziesiąt sekund. Pojawiają się i znikają. Właściwie nawet trudno je zapamiętać, chyba że są emitowane bardzo często.

Reklama wprowadza oglądającego w zaczarowany świat. Choć może ona dotyczyć spraw prozaicznych, jak choćby pranie bielizny, to jednak wnosi smak własnego domu z ogrodem, słonecznego nieba i pięknej limuzyny. Pojawić się też może plaża na egzotycznej wyspie, a w dali - kryształowy lazur oceanu. Albo jazda najnowocześniejszym modelem samochodu, na który wszyscy z zazdrością zwracają uwagę, a ja jestem tym najlepszym, bo już mam to, czego inni jeszcze nie mają, a być może i mieć nie będą. Telewidz odruchowo przykleja oczy do tego zaczarowanego świata, chciałby się weń zanurzyć całkowicie. Ale mik! i już następna reklama, a potem - utęskniona prognoza pogody: „Jutro w Polsce będzie zachmurzenie umiarkowane, po południu słonecznie, temperatura od dziesięciu stopni na Suwalszczyźnie do dwudziestu w Małopolsce".

A potem znowu reklamy. A potem serial, w którym bohaterka, młoda i ambitna kobieta, spragniona zawodowego sukcesu, rozstaje się z trzecim mężem, bo ma na oku kogoś innego. Pewien kłopot jest z dziećmi, ale można je oddać do dobrej szkoły z pełnym zakwaterowaniem. Zresztą, niech sobie radzą w życiu same, jeśli chcą do czegoś dojść. Po serialu znowu będą reklamy, a potem powtórzenie wiadomości na którymś z programów, bo może coś innego jeszcze powiedzą. Potem reklamy i teleturniej albo konkurs piosenki, i reklamy, i poważna dyskusja, i reklamy, reklamy, reklamy.

Niektórzy się irytują: „Że też muszą tyle tych reklam dawać!", ale je oglądają, aby nie przeoczyć początku upragnionej audycji, bo początek jest najważniejszy. I tak mija wieczór, zaczyna się noc. Jutro trzeba rano wstać do pracy. Nie jest łatwo, więc może jeszcze trochę tego zaczarowanego świata...Gdy spacerujemy wieczorem po osiedlach miast, w większości okien widać niebieską, migającą poświatę. To pracują pełną parą telewizory. Telewizja nadaje, ludzie oglądają. Właśnie samochód spadł w przepaść, a morderca powalił z karabinu maszynowego trzydziestu innych bandytów, a teraz ucieka, słychać tupot kroków. Ciekawe, czy ucieknie, bo na horyzoncie pojawia się samochód policyjny.
Ale... cięcie, przerwa w emisji filmu: reklama mydła, reklama proszku, reklama talku, reklama dezodorantu, koniec reklamy. Morderca ucieka, policja go goni, rozpoczyna się strzelanina. Trafiony, padł, ale wstaje, zniknął w zakamarkach wielkiej fabryki. Cięcie. Reklama mydlą, talku, dezodorantu, perfum, samochodu. Koniec. Morderca żyje, ale jest ranny. Koniec odcinka dwieście pięćdziesiątego szóstego. Reklama.

Dlaczego tyle reklam? Czy mają na nas jakiś wpływ? Czym się przejmować? Czy nie patrzymy na nie z przymrużeniem oka? Wiele osób uważa, że można oglądać telewizję krytycznie i że jest to najlepsza forma rozrywki, że nie należy rozdzierać szat nad tym, że Polacy spędzają przeciętnie cztery godziny dziennie przed telewizorem. Argumenty „za" i „przeciw" są bardzo zróżnicowane, ale nie będziemy się nad nimi rozwodzić. Popatrzmy jednak na ten fakt z punktu widzenia ludzi, którzy kupują czas antenowy dla pokazania swojej reklamy. Jeżeli są to wytwórcy i handlowcy, to niewątpliwie umieją liczyć pieniądze. Gdyby więc oddziaływanie telewizji było mało skuteczne, to z pewnością reklam byłoby coraz mniej. A jest ich coraz więcej i są coraz droższe. Przeciętny Polak, zarabiający tysiąc złotych, nawet nie wyobraża sobie, ile kosztuje reklama w telewizji. Dlatego warto może przejrzeć cennik na przykład z września 1998 roku.

Podstawową jednostką, czyli tak zwanym spotem, jest reklama trwająca trzydzieści sekund. I tak spot przed Teleekspresem kosztował dwieście czterdzieści milionów starych złotych, po Teleekspresie trzysta osiemdziesiąt milionów, a przed serialem - czterysta milionów złotych. Również przed Wiadomościami trzydzieści sekund reklamy kosztowało czterysta milionów złotych, przed wiadomościami sportowymi trzydzieści sekund reklamy kosztowało dziewięćset czterdzieści milionów złotych, a przed prognozą pogody - prawie miliard, bo dziewięćset dziewięćdziesiąt milionów starych złotych. Po prognozie - pięćset pięćdziesiąt milionów, przed filmem pięćset milionów. Takie były ceny reklam trzydziestosekundowych. Wielokrotnie przekraczały one dochód roczny przeciętnego Polaka. Ale to ten przeciętny Polak pozwalał i nadal pozwala firmom aż tak zarabiać; ten przeciętny Polak, który się relaksuje przed telewizorem, który programy ogląda krytycznie (bo jakże inaczej!), który ma swoje zdanie na każdy temat. Tylko że handlowiec nic sobie nie robi z tego krytycyzmu, bo wie, że za to, co widz zobaczy w telewizorze, zostawi pieniądze w sklepie. Bo takie są skutki działania reklamy. Skutki sprawdzone na całym świecie.
Chrońmy więc nasze oczy, niech na wszystko nie patrzą, chrońmy nasze uszy, niech wszystkiego nie słyszą, i nie bądźmy tak pewni skuteczności naszego krytycyzmu.

Piotr Jaroszyński
"Jasnogórska droga do Europy"

Gender i uniwersytet Miejscem, w którym wykluwa się ideologia gender, są uniwersytety. Stamtąd też idzie fala, która rozlewa się po całej kulturze zachodniej, obejmując...

Jednym z największych i najtragiczniejszych malarzy jest Vincent van Gogh. Urodził się w 1853 roku w niewielkiej wiosce holenderskiej w Brabancji,...

Dziś wydaje się nam oczywiste, że każdy człowiek niezależnie od stanu posiadania, wieku, płci czy stanowiska jest osobą. Dziecko i dorosły, kobieta...

Edukacja posiada wymiar uniwersalny we wszystkich dziedzinach kultury. W każdej dziedzinie, jeśli naprawdę chce się coś osiągnąć, trzeba być...

Katastrofa pod Katyniem posiada swój wymiar osobisty i rodzinny: zginęli konkretni ludzie, pozostawiając w żałobie współmałżonków, dzieci,...

Jacek Woroniecki, ostatni męski potomek wielkiego rodu Jagiellonidów, rozumiał i czuł ducha kultury polskiej w stopniu iście królewskim. A choć sam...

Jesteśmy Polakami! Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak narodowi służy! Polska Matką naszą - nie...

Platforma Obywatelska dąży do całkowitej kontroli życia publicznego, przyznając sobie status absolutnego suwerena. Instytucja taka jak Kościół...

Wielu naszych rodaków wybiera się na urlop za granicę. Magia obcojęzycznych nazw wzmocniona kolorowymi folderami, na których widać lazurowe...

Dużo mówi się o wolności, choć słowo „wolność", ten nieodzowny przymiot demokracji, jest już dzisiaj wyświechtane i mało kto wie, jaki ono ma...

Józef Conrad – szlacheckie korzenie W tym roku przypada 160-lecie urodzin pisarza, z tej okazji Sejm RP ustanowił rok 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego. Dziesięć lat temu...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Znaczenie katolicyzmu w polityce jest niezwykle doniosłe. Katolicyzm bowiem odsłania jakieś dalsze perspektywy życia społeczeństwa, wykraczając poza...

Pamiętamy jak po roku 1989 religia wróciła do szkół, ale pamiętamy też, że ten powrót nie dokonywał się bezboleśnie. Dochodziło do bardzo ostrych...

Po wszystkich przejściach ostatnich 50 lat związanych z utratą realnej niepodległości i dominacją antypolskiej ideologii mamy wobec inteligencji...

Sens cierpienia Cierpienie w świecie natury jest znakiem zła, którego należy unikać lub z którego należy się wyleczyć. Jeśli boli mnie głowa, serce, ręka, to...

Medialna manipulacja widzem Słowem, które najczęściej pojawia się w odniesieniu do sposobu oddziaływania mediów na człowieka jest „manipulacja”. Pod wpływem manipulacji osoba...

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Technika zaszła dziś tak daleko, że wiele produktów takich jak kleje czy wykładziny nie wydzielają już nieprzyjemnego zapachu. Ale ten przykry...

Generał Zaruski – kurs na słońce! Józef Konrad Korzeniowski nie był jedynym pisarzem, którego przywołał z głębi lądu zew dalekich mórz i oceanów. Postacią jakże malowniczą, a zarazem...

Z będącym niedawo w Chicago filozofem kultury, wykładowcą KUL-u prof. Piotrem Jaroszyńskim o ustroju, monarchii i biurokracji rozmawia Paweł Styrna....

Traugutt Styczeń przywodzi na myśl postać, która zabłysnęła w dziejach Polski wielkim heroizmem i wielką świadomością. Tą postacią jest Romuald Traugutt....

Co dobre i wielkie, dojrzewa długo i potrzebuje geniuszu. Aby powstał naród, nie wystarczy jedno pokolenie, trzeba wielu pokoleń, i to takich, które...

Listu prof. dr. hab. medycyny Stanisława Lufta skierowanego do przewodniczącego Episkopatu Polski JE ks. abp. Józefa Michalika nie można pozostawić...

Minęły święta wielkanocne. Gościnne polskie domy pełne krewnych i przyjaciół już opustoszały. Wracamy do zwykłych zajęć: dzieci i młodzież do...

Lubimy się śmiać i śmiech jest rzeczą jak najbardziej ludzką. Lubimy tych, którzy nas rozśmieszają. Nie ma to jak wesołe towarzystwo. Człowiek...

Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski znów szokuje. Na debatę zaprasza skandalistę, który podarł Biblię. Kiedy minister kultury odwoła...

Ksiądz Jerzy Popiełuszko nie został zamordowany przez zwykłych bandytów, ale przez urzędników państwowych. Takimi byli bowiem pracownicy tajnej...

Marsz do zwycięstwa Sobotnia manifestacja w obronie Telewizji Trwam to początek odradzania się naszego Narodu, a równocześnie swoisty test, który tym, którzy jeszcze...

Przekraczanie śmierci Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów życia człowieka na ziemi, jest jego świadomość śmierci. Świadomość, która towarzyszy mu...