Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

W cywilizacji łacińskiej prawo do własności prywatnej traktowane było jako rozumne dopełnienie prawa naturalnego (Tomasz z Akwinu, S.Th., II—II, 66, 2 ad 1). Bo choć człowiek nie rodzi się jako z natury uprawniony do posiadania tego oto kawałka lasu, to jednak rodząc się z prawem do życia, do przekazywania życia i do osobowego rozwoju w prawdzie, uprawnienia te może skutecznie egzekwować zasadniczo tylko wtedy, gdy posiada swoją (rodzinną) własność. Jeśli natomiast własności takiej nie ma, nie tylko trudno przychodzi mu uprawnienia swoje realizować, ale co więcej, stać się może łatwym przedmiotem manipulacji, bo za cenę zdobycia brakujących środków zgodzić się może na rzeczy haniebne.

Nic więc dziwnego, że zarówno w czasie zaborów, jak - i to na największą skalę - po ostatniej wojnie wysłannicy lub poplecznicy obcych mocarstw starali się wyzuć polski naród z własności prywatnej, przez co naród tracił materialne podstawy swej suwerenności. Słowo „nacjonalizacja" było w tym przypadku oszustwem semantycznym, ponieważ naród (natió) nie tyle odzyskiwał majątek z rąk obcych, ile - przeciwnie - tracił go na rzecz państwa reprezentującego obce interesy. Od tego momentu problemem przez cale dziesięciolecia stało się zdobycie środków dla egzekwowania praw ludzkich, a więc kłopoty z żywnością (prawo do zachowania życia), z mieszkaniami (prawo do przekazywania życia w rodzinie) oraz z poznaniem w szkole prawdy, a nie kłamstwa (prawo do osobowego rozwoju w prawdzie). Naród ulegał coraz większej degradacji moralnej i intelektualnej, bo na dłuższą metę trudno jest zachować heroizm, a takiego wymagała ówczesna sytuacja.

Jeżeli więc dziś słyszymy kolejne słowo - reprywatyzacja, to zdając sobie sprawę, jaką rolę odgrywa własność prywatna w zachowaniu suwerenności osobistej i narodowej, musimy być niezwykle czujni. Człowiekiem łatwiej jest dziś sterować przy pomocy środków do życia, niż tzw. ideologii, tym bardziej jeśli owe środki stały się celem współczesnej cywilizacji. Reprywatyzacja stać się może kolejnym gwałtem dokonanym na polskim narodzie, gdy to, co zagrabione, nie zostanie zwrócone, ale przejdzie legalnie w ręce tych, którzy wcześniej odbierali własność na rzecz państwa. Słowo „reprywatyzacja" jest więc również pewnym oszustwem semantycznym i ma wprowadzić w błąd, czyli intelektualną narkozę, tak by naród zbudził się, ale po fakcie. Jeśli bowiem złodziej ukradnie samochód dla swej szajki, to jest to nacjonalizacja, a gdy szajka go sprzeda innemu złodziejowi czy osobie postronnej, to będzie reprywatyzacja. Zaiste, dziwne pojęć pomieszanie.

Bez sprawiedliwego zwrotu zagrabionego mienia (a więc na ile to możliwe i o ile prawowity właściciel pragnie), suwerenność narodu i jednostki będzie zagrożona, ponieważ zło nie naprawione zawsze może dać o sobie znak, uderzając wcale nie w dawnych właścicieli, ale właśnie w nowych. Dlatego też kwestia zwrotu własności jako podstawowy wymóg sprawiedliwości nie jest sprawą ograniczoną tylko do tych, którzy dawniej coś posiadali. Jest to kwestia w skali ogólnonarodowej niezależnie od tego, czy państwo stoi na straży praw człowieka, które skutecznie mogą być realizowane w oparciu o własność prywatną, czy też państwo, naruszając status własności prywatnej, rości sobie pretensje do ingerowania w te prawa. Wydaje się, że do głosu dochodzi, i to nie tylko u nas, ta ostatnia tendencja, gdy mianowicie przez osłabienie statusu własności prywatnej (zubożenie społeczeństwa, wysokie podatki) eksponuje się wśród praw człowieka tylko prawo do własności, które w tradycji cywilizacji zachodniej było częścią prawa do rozwoju osobowego, zapomina się natomiast o prawie do życia (stąd legalizacja aborcji), o prawie do przekazywania życia w rodzinie (legalizacja związków homoseksualnych).

Tymczasem prawo do wolności jest prawem do dobra, a nie od dobra. A jako prawo do dobra zrealizować się może wtedy, gdy są ku temu odpowiednie środki (własność prywatna), natomiast prawo od dobra prowadzi do nihilizmu. Naruszając status własności prywatnej, bardzo łatwo jest głosić spośród praw człowieka tylko prawo do wolności, ponieważ bez odpowiednich środków nic z niego w sensie pozytywnym nie wyniknie, a oderwane od innych praw ludzkich, brzmi na tyle abstrakcyjnie, że nie wiadomo, czy to ma być wolność do dobra, czy też od dobra. Brak własności prywatnej staje się zachętą do bycia wolnym od dobra, zaś pozorna własność jako efekt złodziejstwa niszczy sens życia społecznego i, jak powie Tomasz z Akwinu, społeczność sama dla siebie staje się ciężarem.

Zatem sposób, w jaki zostanie u nas rozwiązana kwestia własności, będzie najlepszym wskaźnikiem, czy państwo polskie jest dla człowieka-osoby i jego naturalnych uprawnień, czy też człowiek jest tylko przedmiotem w rękach tych, którzy akurat doszli do władzy. Wolność jest dość skutecznym hasłem propagandowym, ale nieskutecznym dla konkretnego człowieka, jeśli brak mu środków, szczególnie zaś - własnych środków.

Piotr Jaroszyński
"Naród tylu łez..."

Przywracanie Kresów Ożywcza siła polskości, której wystarczy na wiele pokoleń, na wiele lat i wieków. Pojęcie Kresów odnosimy do tych ziem, które dziś znajdują się...

Jako Polakom z tylu stron grożą nam różnego rodzaju niebezpieczeństwa, że już nie umiemy, a nawet boimy się patrzeć na siebie z życzliwością i...

Globalizm niszczy cywilizację Globalizm niszczy cywilizację - pod patronatem Naszego Dziennika Globalizacja jest destrukcyjna dla człowieka, rodziny oraz narodów. Lewicowa w...

Wielu mieszkańców Polski nie docenia tego, że są Polakami. Wydaje się im to oczywiste, a nawet niekiedy uważają to za bezwartościowe. A przecież...

Narodowa lekcja - recenzja Na książkę „Niezapomniane twarze” prof. Witolda Kieżuna składa się 16 krótkich opowiadań. Całość podzielona jest na cztery części, które obejmują...

Sejm został rozwiązany, czekają nas wybory. Ale przed wyborami jest jeszcze kampania wyborcza. Partie czy właściwie komitety wyborcze na różne...

W jednym z dzieł przypisywanych Plutarchowi (50-120 po Chr.), a zatytułowanym O wychowaniu dzieci (De liberis educandis) możemy przeczytać: „Ze...

Słowo „naród" (i jego pochodne jak „narodowy" czy „narodowe") pojawia się czasem w najmniej oczekiwanych kontekstach i wychodzi z ust czy spod pióra...

Rozmowa w Katyniu Było to pewnego lata, nie tak dawno. Do Katynia łatwo trafić: wystarczy jadąc trasą Mińsk-Moskwa skręcić w prawo, choć nie ma informacji w języku...

Cynizm, który świadczy o chorobie sumienia Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury i Sztuki KUL, rozmawia Małgorzata Pabis. Coraz częściej podnoszą się głosy, że...

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Pierwszy międzynarodowy kongres poświęcony edukacji katolickiej odbędzie się w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu już w...

Chicago z Telewizją Trwam Gdy w sobotę, 29 września, do Warszawy zjechała się cała Polska, to Chicago nie pozostało obojętne. Mimo pewnych trudności udało się zdobyć...

Bohaterska postać księdza Kordeckiego znana jest nam z Sienkiewiczowskiego Potopu. Wiemy, jak dzielnie podtrzymywał na duchu obrońców Jasnej Góry,...

Wielki Jubileusz to okazja do zrobienia pewnego remanentu. Szczególnie ważny jest problem obecności Kościoła i chrześcijaństwa w życiu społecznym....

Jednym z najważniejszych czynników determinujących kierunek zmian w najbardziej podstawowych dziedzinach życia, takich jak ekonomia, polityka,...

Dzisiejszy człowiek często zapomina, że jest dłużnikiem nie tylko tych pokoleń, które już dawno minęły, a także swoich bezpośrednich przodków. Żyje...

Ktoś mógby zapytać, czy Ojczyzna nie jest dziś jakimś anachronizmem? Czy nie można po prostu spokojnie sobie żyć i mieszkać w jakimś kąciku, np....

Na wstępie chciałbym przeprosić czytelnika za te obce słowa, które pojawiły się nie dla magii, ale dlatego, że mają znaczenie prawie techniczne....

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Jeśli w dzień policja zachowywała się obojętnie, a w nocy przystąpiła jednak do działania, to znaczy, że zmieniony został rozkaz. Z prof. Piotrem...

Wiosna to czas intensywnego przygotowywania ziemi, aby wydała plon. Na polach, w przydomowych ogródkach czy na działkach możemy zobaczyć pochylone,...

Nie wystarczy czytać Pismo Święte, trzeba jeszcze je rozumieć. A nie jest to takie proste, ponieważ język Pisma ma charakter w wielu wypadkach...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim o wadze nauki w naszym życiu rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler W tym roku ukazała się w prestiżowym wydawnictwie Rodopi...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Projekt zniesienia bezpłatnych studiów zgłoszony przez przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich profesora Tadeusza Lutego...

Różne happeningi, których autorem jest poseł Platformy Obywatelskiej i szef jednej z komisji sejmowych, dr Janusz Palikot, oraz wywiady, jakich...

Powrót religii do polskich szkół został uwikłany w tak ostre spory ideologiczne – a widać to dokładnie z perspektywy czasu – że odciągnął uwagę od...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Komu przeszkadza godło? Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Sportu oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze swoich oficjalnych stron...