Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i   Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem bardzo charakterystycznym dla polskiej umysłowości, oceniającej wszystkie prądy kulturalne przede wszystkim ze stanowiska praktycznej moralności.

Hasła reformacji miały u nas powodzenie tak długo, póki nie nastąpiła reorganizacja Kościoła w duchu postanowień trydenckich i jego moralne okrzepnięcie, a także póki sama reformacja mogła robić wrażenie, że przynosi wyższe wartości niż zwalczany przez nią Kościół. Ale gdy z kolei ten sam obóz reformacyjny, który zdawał się odrodzonym zborem z pierwszych wieków chrześcijańskich, pogrążył się w opinii gorszącymi sporami teologicznymi i wyłonieniem z siebie sekty ariańskiej, budzącej świętą zgrozę zarówno wśród katolików, jak i wśród protestantów, los reformacji polskiej został przesądzony. Kompromitacja ruchu reformacyjnego niweczyła jego wpływ kulturalny już na współczesnych, cóż mówić wobec tego o potomnych! Zresztą nawet wyznawcy tego ruchu u nas nie zawsze rozumieli zagadnienia, na których teologia protestancka wyrosła. Bardzo znamienny pod tym względem jest koryfeusz naszego piśmiennictwa kalwińskiego, Mikołaj Rej, który w sprawach wiary, a zwłaszcza etyki, rozumuje tradycyjnie po katolicku, a w przekładach utworów protestanckich (np. w „Kupcu”) osłabia, jak może, tendencje luterańskie, obce jego umysłowości i wpojonym od dziecka wyobrażeniom.

Fragment pochodzi z „Literatura a katolicyzm”, 2004


Jeżeli dziś słyszymy zbitkę słowną „Polak – katolik”, to nie powinniśmy się tego wstydzić, że niby jesteśmy ograniczeni, ani się obawiać, że jako społeczeństwo popadniemy w jakiś skrajny dogmatyzm czy fundamentalizm. Rzecz ma się inaczej, chodzi o ten niezwykły wpływ cywilizacji łacińskiej poprzez Kościół, który sprawiał, że umieliśmy być naprawdę tolerancyjni, otwarci na innych, a ci spośród nas, którzy gdzieś się zagubili, jakże często pozostawali w głębi duszy katolikami, nie tylko protestanci, ale nawet ateiści.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 7 lutego 2014

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz W ogóle w Prusach mało jest miejsca na ideały. Biorąc rzecz najbezstronniej, ze stanowiska czysto...

Nasza siła - Ks. kard. Stefan Wyszyński Może niekiedy nas zastanawiać, dlaczego nieprzyjaciel niszczył świątynie? Przecież to nie były...

Pułapka pacyfizmu - Gilbert Keith Chesterton Dlaczego wszystkie broszury, publikacje, wypowiedzi publiczne i konferencje, traktujące o...

Demokracja bez wartości - Joseph Conrad Industrializm i komercjalizm – noszące w wielu językach wzniośle brzmiące miana (Welt-politik może...

Nie przemogą - Ks. kard. August Hlond Jesteśmy świadkami zaciętej walki między civitas Dei [państwem Bożym] a civitas diaboli [państwem...

Człowiek utopii - Ks. kard. Stefan Wyszyński Współczesne życie publiczne narodów, zarówno w dziedzinie ich pojęć, jak i w formach ustrojowych,...

Kto rano wstaje - Gilbert Keith Chesterton Czystość nazywano kiedyś siostrą pobożności. Teraz fizyczna czystość urosła do rangi cnoty...

W Polsce zachodzi fatalna mnogość cywilizacji (łacińska, bizantyńska, turańska, żydowska)....

Masońskie pęta - Ks. kard. August Hlond Wyprzeć się ma Polska na wszystkich szczeblach hierarchii państwowej każdego bezprawia, każdej...

Siła rozumu - O. prof. Mieczysław A. Krąpiec Wizja człowieka nie jest kwestią obojętną dla kultury, dla narodu, dla państwa, dla całego sensu...

Źródło siły Polaków - Ks. kard. August Hlond W Polsce odszczepieństwo od Chrystusa skompromitowało się nieodwołalnie. Naród wstrząśnięty...

Kultura rodzi się z tradycji i tradycją żywi; tradycja jest kością pacierzową wszelkiej kultury....

Prawda nie umiera - Bł. ks. Jerzy Popiełuszko Krzyżem Ojczyzny jest to, że od dziesiątków lat był dziwny upór zabierania ludziom, a zwłaszcza...

Niewdzięczna Europa - Ignacy Jan Paderewski Żaden naród nie jest tak czułym na ludzką niedolę, na ludzką niewolę, jako my jesteśmy. Żaden...

Niekończąca się historia - Józef Konrad Korzeniowski Warto pamiętać, że niepodległość Polski, ucieleśniona w Państwie Polskim, nie została podarowana...

Prawdziwa demokracja - Gilbert Keith Chesterton Jest o wiele bardziej prawdopodobne, że pierwotne społeczeństwo było bliskie czystej demokracji....

Dla pokrzepienia serc - Henryk Sienkiewicz Jutro jadę do Lublina, a 27 jest odczyt w Warszawie. W ogóle mają one świetne powodzenie....

Martwe dusze - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nie wystarczy powiedzieć: niech ginie człowiek, byleby naród był uratowany, byleby państwo...

Dwa światy - Zygmunt Krasiński Patrz teraz na tę nieszczęsną Polskę. „Biada zwyciężonym” Brennusa te słowa wiecznie żywe; to...

Nasz dom - Jan Lechoń Album Canaletta, wydany w Warszawie, rozmarzył mnie na temat przeszłości, teraźniejszości i...

Ład pracy - Bł. ks. Jerzy Popiełuszko Jeżeli stwarza się ludziom pracującym sytuację, gdzie – aby utrzymać kilkuosobową rodzinę – muszą...

Trzeba wymagać - Jadwiga Zamoyska Dla otrzymania właściwego posłuszeństwa trzeba rozkazywać tylko o tyle, o ile tego potrzeba, a...

Zdrowy rozsądek - Gilbert Keith Chesterton Ci, którzy chętnie przedstawiają wiarę chrześcijańską jako fanatyzm, są skazani na wieczne...

Pod jednym niebem - Ks. kard. Stefan Wyszyński Trudna jest Ewangelia, ale wyznanie Ewangelii jest podźwignięciem człowieka, rodziny i narodu....