Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i   Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem bardzo charakterystycznym dla polskiej umysłowości, oceniającej wszystkie prądy kulturalne przede wszystkim ze stanowiska praktycznej moralności.

Hasła reformacji miały u nas powodzenie tak długo, póki nie nastąpiła reorganizacja Kościoła w duchu postanowień trydenckich i jego moralne okrzepnięcie, a także póki sama reformacja mogła robić wrażenie, że przynosi wyższe wartości niż zwalczany przez nią Kościół. Ale gdy z kolei ten sam obóz reformacyjny, który zdawał się odrodzonym zborem z pierwszych wieków chrześcijańskich, pogrążył się w opinii gorszącymi sporami teologicznymi i wyłonieniem z siebie sekty ariańskiej, budzącej świętą zgrozę zarówno wśród katolików, jak i wśród protestantów, los reformacji polskiej został przesądzony. Kompromitacja ruchu reformacyjnego niweczyła jego wpływ kulturalny już na współczesnych, cóż mówić wobec tego o potomnych! Zresztą nawet wyznawcy tego ruchu u nas nie zawsze rozumieli zagadnienia, na których teologia protestancka wyrosła. Bardzo znamienny pod tym względem jest koryfeusz naszego piśmiennictwa kalwińskiego, Mikołaj Rej, który w sprawach wiary, a zwłaszcza etyki, rozumuje tradycyjnie po katolicku, a w przekładach utworów protestanckich (np. w „Kupcu”) osłabia, jak może, tendencje luterańskie, obce jego umysłowości i wpojonym od dziecka wyobrażeniom.

Fragment pochodzi z „Literatura a katolicyzm”, 2004


Jeżeli dziś słyszymy zbitkę słowną „Polak – katolik”, to nie powinniśmy się tego wstydzić, że niby jesteśmy ograniczeni, ani się obawiać, że jako społeczeństwo popadniemy w jakiś skrajny dogmatyzm czy fundamentalizm. Rzecz ma się inaczej, chodzi o ten niezwykły wpływ cywilizacji łacińskiej poprzez Kościół, który sprawiał, że umieliśmy być naprawdę tolerancyjni, otwarci na innych, a ci spośród nas, którzy gdzieś się zagubili, jakże często pozostawali w głębi duszy katolikami, nie tylko protestanci, ale nawet ateiści.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 7 lutego 2014

Brudne pióra - Ks. kard. Stefan Wyszyński Może się na mnie obrazicie, wytworni pisarze. Wszystko mi jedno. Obraźcie się na mnie i wy. Będzie...

Dwie opcje - Gilbert Keith Chesterton Wszyscy spokojnie dzisiaj zakładają, że są tylko dwa możliwe typy społeczeństwa, oba...

Przypomnijmyż sobie, że sztandar chrześcijańskiego życia publicznego w Polsce wcale nie jest...

Trud wychowania - Jadwiga Zamoyska Jeżeli rodziców i nauczycieli dzieci nie szanują, nie miłują, nie są im posłuszne, to chyba...

Granica między prawdomównością a szczerością - Jadwiga Zamoyska Niektórzy sądzą, że uprzejmość dla osób, których się nie lubi, stanowi fałsz, hipokryzję. W...

Pycha prowadzi do upadku - Étienne Gilson Na to, aby stwarzać, jest jeszcze za wcześnie, ale można zacząć od niszczenia. Stąd też...

Rozkład jazdy - Gilbert Keith Chesterton Słabość naszej cywilizacji można najlepiej wyrazić, mówiąc, że troszczy się ona bardziej o naukę...

Piąta kolumna - Ignacy Jan Paderewski Pokrzepienia, otuchy złaknieni jesteśmy bardzo. Grom za gromem uderza w naród znękany, cios spada...

Smak kultury - Jan Lechoń Komizm i bezczelność wywodzenia różnych trzeciorzędnych czy choćby drugorzędnych rymarzy, różnych...

Siewcy zamętu - Ks. kard. Stefan Wyszyński Z doświadczeń Kościoła wiemy, jak musi on być oględny, nawet gdy przepowiada Ewangelię, to znaczy,...

Prawda nie umiera - Bł. ks. Jerzy Popiełuszko Krzyżem Ojczyzny jest to, że od dziesiątków lat był dziwny upór zabierania ludziom, a zwłaszcza...

Szaniec Ojczyzny - Ks. kard. Stefan Wyszyński Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie...

Prawdziwa demokracja - Gilbert Keith Chesterton Jest o wiele bardziej prawdopodobne, że pierwotne społeczeństwo było bliskie czystej demokracji....

Fabryka agitatorów - Ks. kard. August Hlond Niejednokrotnie przestrzegałem was przed bezbożnictwem, które stanowi najpotworniejsze szaleństwo...

Jeżeli przyjmiemy tezę, że cokolwiek zmierza do wyrządzenia ujmy Kościołowi, jest zarazem...

Wspólnota narodowa - Ks. prof. Mieczysław A. Krąpiec Niezwykle ważnym czynnikiem tworzenia się narodowej kultury, a przez to całego narodu, jest...

Zdrowy patriotyzm - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nie oglądajmy się na wszystkie strony. Nie chciejmy żywić całego świata, nie chciejmy ratować...

Ziemia gromadzi prochy - Ks. kard. Stefan Wyszyński Bez człowieka, bez jego pracy ziemia rodzi ciernie i osty, zamienia się w dżunglę nieprzebytą, w...

Węzeł miłości - Henryk Sienkiewicz Myślałem przy tym – zapewne nie myliłem się, że celem życia Pani jest służba krajowi, a i dla mnie...

W okowach bezrobocia - Ks. kard. August Hlond Na temat bezrobocia można snuć doktryny. I tak mądrze rozwodzą się o jego przyczynach i dynamice...

Kultura rodzi się z tradycji i tradycją żywi; tradycja jest kością pacierzową wszelkiej kultury....

Dwa światy - Zygmunt Krasiński Patrz teraz na tę nieszczęsną Polskę. „Biada zwyciężonym” Brennusa te słowa wiecznie żywe; to...

Jak mówisz po polsku - Ks. kard. Stefan Wyszyński Człowiek ma się wypowiadać swoją mową ojczystą. Już matka synów machabejskich, którzy ginęli za...

W Polsce toczy się walka o przyszłość Europy. Nasze położenie geograficzne sprawia, że póki my nie...