Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

G. K. Chesterton przy pracy (Wikipedia)G. K. Chesterton przy pracy (Wikipedia)Rozum i wiara

Przesądy pojawiają się we wszystkich epokach, zwłaszcza w epokach racjonalistycznych. Pamiętam, jak kiedyś musiałem bronić tradycji religijnej przed zebranym przy stole gronem wybitnych agnostyków, i zanim nasza rozmowa dobiegła końca, każdy z nich wyciągnął z kieszeni albo pokazał zawieszony na łańcuszku od zegarka jakiś amulet lub talizman, z którym, jak wyznał, nigdy się nie rozstawał. Byłem jedyną osobą w tym towarzystwie, która zaniedbała sprawę zapewnienia sobie fetysza.

Przesądy pojawiają się w epoce racjonalizmu, ponieważ opierają się one na czymś, co może nie jest identyczne z racjonalizmem, ale ma wiele wspólnego ze sceptycyzmem, a w każdym z nich jest bliskie agnostycyzmu. Przesądy opierają się bowiem na czymś, co w rzeczywistości jest bardzo ludzkim i zrozumiałym uczuciem, jak to, z którym w pogaństwie powszechnie wzywano lokalne „numena” [nadprzyrodzone siły]. Jest to jednak uczucie agnostyczne, gdyż opiera się na dwóch intuicjach: po pierwsze, że tak naprawdę nie znamy praw rządzących wszechświatem, i po drugie, że prawa te mogą być bardzo odległe od tego, co nazywamy rozumem.

Przesądni ludzie zdają sobie sprawę z tego, że rzeczy wielkie często zależą od bardzo małych. Kiedy z głębi tradycji czy czegoś podobnego dobiega ich szept, że taka czy inna drobna rzecz jest kluczem i wskazówką, coś głębokiego i nie do końca bezmyślnego w naturze ludzkiej podpowiada im, że jest to całkiem możliwe. Uczucie to występuje w obu rozważanych przez nas odmianach pogaństwa, jednak w owej drugiej odmianie znajdujemy je w innej formie i napełnione nowym, bardziej przerażającym duchem.

Fragment pochodzi z „Wiekuistego człowieka”.


Racjonalizm przyniósł wiele pożytku dzięki rozwojowi techniki, która jest dziełem rozumu. Kiedy jednak racjonalizm stał się ideologią, ostrze rozumu skierowane zostało przeciwko religii, zwłaszcza tej, która zabiega o połączenie rozumu z wiarą. Ale wtedy, o dziwo, prawdziwą wiarę zastąpił zabobon, i to wyznawany przez najbardziej oświeconych naukowców.

Piotr Jaroszński

Nasz Dziennik, 21 sierpnia 2014

Pilnujmy dzieci - Jadwiga Zamoyska Co do zabaw dziecięcych można istotnie przyznać, że szatan nigdy nie śpi, a dodać by można, że sam...

Maczuga socjalizmu - Gilbert Keith Chesterton Prawda wygląda tak, że naturalny autorytet domu i rodziny, zwłaszcza wśród ludzi ubogich, uległ...

Prawo do Ojczyzny - Ks. kard. Stefan Wyszyński Chodząc dziś po ulicach stolicy pamiętajcie, że jest to miasto, w którym zginęło ponad 300 tysięcy...

W sercu stolicy - Ks. kard. Stefan Wyszyński Pragniemy, aby w naszym wychowaniu narodowym Chrystus, który daje chleb wzięty z ziemi i...

Piąty akt dramatu - Zygmunt Krasiński Patrz, co się z Świętą, a zapomnianą od wszystkich synów, Polską dzieje? Oni, jej synowie, szaleją...

Dziecko to nie zabawka - Jadwiga Zamoyska Łatwo zrozumieć, że dobre wychowanie dzieci wymaga ze strony rodziców i nauczycieli nieustannej...

Katolik jest obowiązany przyczyniać się w miarę możności do tego, by zapanowała Civitas Dei na...

Teatr w bagnie - Ks. kard. Stefan Wyszyński Jakże wiele mamy współcześnie przykładów naruszania ładu moralnego! Najbardziej dotkliwie ład...

Ofiary ideologii - Gilbert Keith Chesterton W chrześcijaństwie nigdy nie zazna się spokoju. Publiczna krytyka i publiczne dążenie do zmian,...

Wyspa wolności - Ronald Reagan Zapytajcie, proszę, mieszkańców Łotwy, Litwy i Estonii, zapytajcie, proszę, Polaków, Czechów,...

Niemi i głusi - Ks. kard. Stefan Wyszyński Bo wielkim nieszczęściem naszej współczesności jest to, że wśród ludzi bardzo wymownych wielu jest...

Fałszywe religie - Gilbert Keith Chesterton W ten oto prosty sposób można wyjaśnić, czemu chętnie się dziś przywołuje wszystkie religie poza...

Nasza siła - Ks. kard. Stefan Wyszyński Może niekiedy nas zastanawiać, dlaczego nieprzyjaciel niszczył świątynie? Przecież to nie były...

Bez telewizora - Jadwiga Zamoyska Jeżeli nie godzi się dzieci psuć, to trzeba jednak okazywać im miłość i czynić wytrwale to, co...

Co czytać - Jadwiga Zamoyska Czytanie jest dla istoty moralnej człowieka tym, czym pokarm dla jego istoty fizycznej: tak jak...

Duma narodowa - Ks. kard. Stefan Wyszyński Polska jest krajem Polaków, to znaczy jest krajem narodowym. Ujmujemy to w sensie jak najbardziej...

Wet za wet - Étienne Gilson Jaki będzie koniec świata? Myśleliśmy, że wiemy. Wówczas nauka nauczyła nas uważać te odpowiedzi...

Zagony pogaństwa - Ks. kard. August Hlond Barbarzyństwo, spustoszywszy Europę potopem gwałtów, krzywd i krwi, chce się utrwalić na całe...

Demokracja bez wartości - Joseph Conrad Industrializm i komercjalizm – noszące w wielu językach wzniośle brzmiące miana (Welt-politik może...

Zatruty język - Gilbert Keith Chesterton Można by napisać całą ciekawą pracę o ateistycznym stylu literackim – bo taki styl istnieje. Jego...

Odpór marksizmowi - O. prof. Mieczysław A. Krąpiec Myśmy wtedy zaczęli sobie uświadamiać, szczególnie ze [Stefanem] Swieżawskim i [Jerzym]...

Obronić rodzinę - Ks. kard. August Hlond Na poziomie Chrystusowych zasad rodzinnych utrzymał się jedynie Kościół katolicki. Oderwane od...

W oparach kłamstwa - Jan Lechoń Lektura pism z Polski przerażająca. Już jest zupełnie jak w Sowietach, już nic polskiego nie ma –...

Słowo łączy - Jadwiga Zamoyska Niechaj rodzice nie przypuszczają, że rozmowy o drobnych rzeczach są małej wagi. Dzieci, niezwykłe...